{"id":7255,"date":"2021-11-20T12:53:17","date_gmt":"2021-11-20T05:53:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7255"},"modified":"2021-11-20T15:09:17","modified_gmt":"2021-11-20T08:09:17","slug":"vu-tru-duoc-tao-thanh-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vu-tru-duoc-tao-thanh-nhu-the-nao\/","title":{"rendered":"V\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?"},"content":{"rendered":"\n<p>Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t m\u00e0 ta sinh s\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u00e0nh tinh trong h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi. H\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 9 h\u00e0nh tinh l\u1edbn: Thu\u1ef7 tinh, Kim Tinh, Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, Ho\u1ea3 Tinh, M\u1ed9c tinh, Th\u1ed5 tinh, Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng Tinh, H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Tinh v\u00e0 Di\u00eam V\u01b0\u01a1ng Tinh. Ngo\u00e0i c\u00e1c h\u00e0nh tinh l\u1edbn ra c\u00f2n c\u00f3 h\u01a1n 156 v\u1ec7 tinh, v\u00f4 s\u1ed1 ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh, v\u00f4 s\u1ed1 sao ch\u1ed5i v\u00e0 c\u00e1c l\u01b0u tinh th\u1ec3. Ch\u00fang \u0111\u1ec1u c\u00e1ch Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i g\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c con ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm hi\u1ec3u t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nhi\u1ec1u. V\u1eady ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y ra th\u00ec trong v\u0169 tr\u1ee5 m\u00eanh m\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng g\u00ec n\u1eefa?<\/p>\n\n\n\n<p>Ban \u0111\u00eam ta d\u00f9ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y nhi\u1ec1u ng\u00f4i sao l\u1ea5p l\u00e1nh. Tuy\u1ec7t \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng h\u1eb1ng tinh, h\u1eb1ng tinh l\u00e0 nh\u1eefng tinh c\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t s\u00e1ng nh\u01b0 M\u1eb7t Tr\u1eddi. H\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u00f3 h\u01a1n 1000 t\u1ec9 h\u1eb1ng tinh.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1eb1ng tinh th\u01b0\u1eddng th\u00e0nh t\u1eebng \u0111\u00e1m, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1eb1ng tinh l\u00e0m th\u00e0nh c\u1eb7p, th\u00e0nh \u0111\u00f4i, s\u00e1t v\u00e0o nhau, quay quanh nhau theo m\u1ed9t quy lu\u1eadt nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh g\u1ecdi l\u00e0 song tinh. C\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng h\u1eb1ng tinh g\u1ed3m 3 &#8211; 4 ho\u1eb7c nhi\u1ec1u ng\u00f4i h\u01a1n n\u1eefa t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m m\u1ed9t nh\u00f3m g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ee5 tinh. N\u1ebfu s\u1ed1 h\u1eb1ng tinh nhi\u1ec1u h\u01a1n 10 ng\u00f4i, th\u1eadm ch\u00ed h\u00e0ng ngh\u00ecn, h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u00f4i t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m m\u1ed9t th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 tinh \u0111o\u00e0n. Trong h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 1000 tinh \u0111o\u00e0n nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1ebf gi\u1edbi h\u1eb1ng tinh c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u00f4i sao \u0111\u1ed9 s\u00e1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i g\u1ecdi l\u00e0 bi\u1ebfn tinh. S\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 c\u00e1i c\u00f3 quy lu\u1eadt, c\u00f3 c\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f3 quy lu\u1eadt. Ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 2 v\u1ea1n ng\u00f4i bi\u1ebfn tinh. C\u00f3 l\u00fac trong b\u1ea7u tr\u1eddi c\u00f2n \u0111\u1ed9t nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t ng\u00f4i sao r\u1ea5t s\u00e1ng, trong v\u00f2ng 2 &#8211; 3 ng\u00e0y \u0111\u1ed9 s\u00e1ng c\u1ee7a n\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u0103ng m\u1ea5y v\u1ea1n l\u1ea7n, th\u1eadm ch\u00ed h\u00e0ng tri\u1ec7u l\u1ea7n, ta g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 sao m\u1edbi. C\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i h\u1eb1ng tinh \u0111\u1ed9 s\u00e1ng t\u0103ng l\u00ean gh\u00ea g\u1edbm, g\u1ea5p h\u00e0ng ch\u1ee5c tri\u1ec7u l\u1ea7n, th\u1eadm ch\u00ed h\u00e0ng t\u1ec9 l\u1ea7n \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 sao si\u00eau m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i h\u1eb1ng tinh ra c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i thi\u00ean th\u1ec3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u00e2y m\u00f9 g\u1ecdi l\u00e0 tinh v\u00e2n. Trong h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt tinh v\u00e2n. Lo\u1ea1i tinh v\u00e2n n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ea5t kh\u00ed v\u00e0 b\u1ee5i r\u1ea5t lo\u00e3ng c\u1ea5u t\u1ea1o th\u00e0nh, h\u00ecnh d\u1ea1ng kh\u00f4ng quy t\u1eafc, ta g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 tinh v\u00e2n Ng\u00e2n h\u00e0, nh\u01b0 tinh v\u00e2n c\u1ee7a ch\u00f2m sao L\u1ea1p h\u1ed9. Ph\u1ea7n l\u1edbn tinh v\u00e2n tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u00e2y m\u00e0 ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ec7 tinh gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u1ec7 tinh Ng\u00e2n h\u00e0, ch\u1ec9 v\u00ec ch\u00fang c\u00e1ch ta r\u1ea5t xa cho n\u00ean xem ra gi\u1ed1ng nh\u01b0 d\u1ea1ng m\u00e2y m\u00f9, ta g\u1ecdi ch\u00fang l\u00e0 tinh h\u1ec7 ngo\u00e0i Ng\u00e2n h\u00e0. Ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0ng tr\u0103m t\u1ec9 tinh h\u1ec7 tr\u1edf l\u00ean, nh\u1eefng tinh h\u1ec7 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0 ch\u00f2m Ti\u00ean n\u1eef, tinh v\u00e2n Magellan to, nh\u1ecf ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng tinh h\u1ec7 ngo\u00e0i Ng\u00e2n h\u00e0 d\u00f9ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e1c tinh h\u1ec7 c\u0169ng t\u1eadp h\u1ee3p th\u00e0nh t\u1eebng nh\u00f3m, th\u01b0\u1eddng m\u1ea5y tinh h\u1ec7 ho\u1eb7c h\u00e0ng ch\u1ee5c tinh h\u1ec7 t\u1ee5 t\u1eadp l\u00e0m m\u1ed9t, ta g\u1ecdi ch\u00fang l\u00e0 tinh h\u1ec7 song tr\u00f9ng ho\u1eb7c tinh h\u1ec7 \u0111a tr\u00f9ng, c\u00e1c tinh h\u1ec7 nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u00ec th\u01b0\u1eddng c\u1ea5u t\u1ea1o th\u00e0nh h\u1ec7 tinh \u0111o\u00e0n. T\u1eeb th\u1eadp k\u1ef7 60 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX \u0111\u1ebfn nay c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n c\u00f2n t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t lo\u1ea1i thi\u00ean th\u1ec3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c h\u1eb1ng tinh \u1edf ngo\u00e0i h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0, \u0111\u1ed9 s\u00e1ng v\u00e0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 gi\u1ed1ng v\u1edbi tinh h\u1ec7, ta g\u1ecdi ch\u00fang l\u00e0 lo\u1ea1i thi\u00ean th\u1ec3, ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ngh\u00ecn lo\u1ea1i thi\u00ean th\u1ec3 nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong v\u0169 tr\u1ee5 gi\u1eefa c\u00e1c ng\u00f4i sao bao la, ch\u1ed7 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1eb1ng tinh v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 tinh v\u00e2n th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 g\u00ec n\u1eefa? Hay l\u00e0 ch\u00e2n kh\u00f4ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i? Kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ebf! \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ea5t kh\u00ed, ch\u1ea5t b\u1ee5i v\u00f4 c\u00f9ng lo\u00e3ng, c\u00e1c tia v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng gi\u1eefa c\u00e1c ng\u00f4i sao. C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt, con ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd ph\u00e1t hi\u1ec7n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: V\u0169 tr\u1ee5; H\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi; H\u1eb1ng tinh; Tinh \u0111o\u00e0n; Tinh h\u1ec7 ngo\u00e0i Ng\u00e2n h\u00e0; H\u1ec7 tinh \u0111o\u00e0n; Lo\u1ea1i<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t m\u00e0 ta sinh s\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u00e0nh tinh trong h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi. H\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 9 h\u00e0nh tinh l\u1edbn: Thu\u1ef7 tinh, Kim Tinh, Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, Ho\u1ea3 Tinh, M\u1ed9c tinh, Th\u1ed5 tinh, Thi\u00ean V\u01b0\u01a1ng Tinh, H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng Tinh v\u00e0 Di\u00eam V\u01b0\u01a1ng Tinh. Ngo\u00e0i c\u00e1c h\u00e0nh tinh l\u1edbn ra c\u00f2n c\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7255","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7255"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7255\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}