{"id":7269,"date":"2021-11-20T12:54:58","date_gmt":"2021-11-20T05:54:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7269"},"modified":"2021-11-20T15:09:16","modified_gmt":"2021-11-20T08:09:16","slug":"dia-bay-co-phai-la-khach-tu-hanh-tinh-khac-den-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/dia-bay-co-phai-la-khach-tu-hanh-tinh-khac-den-khong\/","title":{"rendered":"&#8220;\u0110\u0129a bay&#8221; c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00e1ch t\u1eeb h\u00e0nh tinh kh\u00e1c \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t ng\u00e0y th\u00e1ng 6 n\u0103m 1947, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111ang l\u00e1i m\u00e1y bay tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi. \u0110\u1ed9t nhi\u00ean \u00f4ng ta ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 m\u1ea5y v\u1eadt h\u00ecnh v\u00e0nh kh\u0103n tr\u00f2n l\u1edbn \u0111ang bay v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u1ec9nh n\u00fai Lainir bang Washingt\u01a1n. Tin n\u00e0y l\u1eadp t\u1ee9c l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng b\u00e1o ch\u00ed th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00ec qu\u00e1i v\u1eadt n\u00e0y h\u00ecnh \u0111\u0129a tr\u00f2n n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;\u0111\u0129a bay&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb n\u0103m 1947 ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u0129a bay \u0111\u1ebfn nay, c\u00f3 h\u00e0ng ngh\u00ecn, h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n t\u1ef1 x\u01b0ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 t\u1eadn m\u1eaft nh\u00ecn th\u1ea5y, v\u1eadt \u0111\u0129a bay cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 v\u1eadt g\u00ec? T\u1eeb \u0111\u00e2u bay \u0111\u1ebfn? M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c n\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn r\u1ea5t kh\u00e1c nhau, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1ch n\u00f3i k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea5t l\u00e0: &#8220;\u0110\u0129a bay&#8221; l\u00e0 con t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh v\u1eadt c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 cao c\u1ea5p \u1edf m\u1ed9t tinh c\u1ea7u kh\u00e1c ph\u00f3ng \u0111\u1ebfn. &#8220;\u0110\u0129a bay&#8221; c\u00f3 th\u1eadt l\u00e0 v\u1ecb kh\u00e1ch t\u1eeb h\u00e0nh tinh kh\u00e1c \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 s\u1ed1ng n\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong kh\u00f4ng gian v\u0169 tr\u1ee5. Trong v\u0169 tr\u1ee5 v\u00f4 bi\u00ean n\u00e0y, ngo\u00e0i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi ra th\u00ec \u1edf nh\u1eefng tinh c\u1ea7u kh\u00e1c, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u00edch h\u1ee3p t\u1ea5t nhi\u00ean c\u0169ng s\u1ebd t\u1ed3n t\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh l\u00e0 lo\u1ea1i sinh v\u1eadt c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 cao c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 cho s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t sinh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ean tinh c\u1ea7u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t s\u1edbm th\u00ec tinh c\u1ea7u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng nh\u1eefng ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 s\u1ef1 s\u1ed1ng t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n, m\u00e0 h\u1eb1ng tinh n\u00f3 l\u1ec7 thu\u1ed9c c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 tr\u1ea1ng th\u00e1i \u1ed5n \u0111\u1ecbnh h\u00e0ng t\u1ec9 n\u0103m v\u00e0 c\u00f3 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u0169 tr\u1ee5 th\u00edch h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n trong h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn t\u1ec9 h\u1eb1ng tinh, nh\u1eefng h\u1eb1ng tinh c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 m\u1ed9t tri\u1ec7u ng\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 tr\u00ean m\u1ed9t tri\u1ec7u ng\u00f4i tinh c\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1u t\u1ed3n t\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 \u0111\u1ec1u ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh sinh v\u1eadt c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 cao c\u1ea5p, n\u1eafm v\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt h\u00e0ng kh\u00f4ng v\u0169 tr\u1ee5 si\u00eau cao, nh\u01b0ng h\u00e0ng n\u0103m h\u1ecd c\u1eed nh\u1eefng con t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ebfn h\u1ec7 Ng\u00e2n h\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t th\u00ec c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c con t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u00f3 \u0111i v\u00e0o h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi ch\u00fang ta c\u0169ng r\u1ea5t hi\u1ebfm hoi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb ph\u00e2n t\u00edch tr\u00ean ta th\u1ea5y: c\u00e1ch n\u00f3i &#8220;\u0111\u0129a bay&#8221; l\u00e0 v\u1ecb kh\u00e1ch t\u1eeb ngo\u00e0i b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u1ebfn l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1ef1c t\u1ebf. V\u00ec v\u1eady nh\u1eefng th\u00f4ng tin v\u1ec1 \u0111\u0129a bay nhi\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf c\u00e0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1eady \u0111\u0129a bay th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 g\u00ec? N\u0103m 1969 m\u1ed9t nh\u00f3m <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">chuy\u00ean gia<\/a> ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u tra 1 v\u1ea1n 2 ngh\u00ecn v\u1ee5 \u0111\u0129a bay. K\u1ebft qu\u1ea3 ch\u1ee9ng t\u1ecf tuy\u1ec7t \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 do s\u1ef1 hi\u1ec3u nh\u1ea7m b\u1edfi nhi\u1ec1u nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y n\u00ean. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 c\u00e1c m\u1ea3nh v\u1ee5n c\u1ee7a v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o quay tr\u1edf v\u1ec1 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t b\u1ecb b\u1ed1c ch\u00e1y trong t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u00e0 m\u00e1y bay ho\u1eb7c khinh kh\u00ed c\u1ea7u, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a th\u1eddi ti\u1ebft nh\u01b0 \u0111\u00e1m m\u00e2y, ch\u1edbp d\u1ea1ng c\u1ea7u v\u00e0 \u1ea3o \u1ea3nh tr\u00ean bi\u1ec3n, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u00e0 \u0111\u00e0n chim ho\u1eb7c \u0111\u00e0n c\u00f4n tr\u00f9ng, v\u00ed d\u1ee5 l\u00e0 \u0111\u00e0n b\u01b0\u1edbm, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u00e0 sao b\u0103ng, sao ch\u1ed5i, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau gi\u1ea3 c\u1ee7a ra\u0111a, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u00e0 do c\u1ea3m gi\u00e1c sai ho\u1eb7c \u1ea3o gi\u00e1c do t\u00e2m l\u00fd v\u00e0 sinh l\u00fd t\u1ea1o ra, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u00e0 do c\u1ed1 \u00fd \u0111\u00e1nh l\u1eeba d\u01b0 lu\u1eadn. Do \u0111\u00f3 m\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1ch n\u00f3i \u0111\u0129a bay l\u00e0 kh\u00e1ch t\u1eeb ngo\u00e0i b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u1ebfn r\u1ea5t h\u1ea5p d\u1eabn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng nh\u1eefng c\u0103n c\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1ch n\u00f3i n\u00e0y cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a t\u00ecm th\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: \u0110\u0129a bay; Ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed9t ng\u00e0y th\u00e1ng 6 n\u0103m 1947, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111ang l\u00e1i m\u00e1y bay tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi. \u0110\u1ed9t nhi\u00ean \u00f4ng ta ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 m\u1ea5y v\u1eadt h\u00ecnh v\u00e0nh kh\u0103n tr\u00f2n l\u1edbn \u0111ang bay v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u1ec9nh n\u00fai Lainir bang Washingt\u01a1n. Tin n\u00e0y l\u1eadp t\u1ee9c l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng b\u00e1o ch\u00ed th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00ec qu\u00e1i v\u1eadt n\u00e0y h\u00ecnh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7269","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7269"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7269\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}