{"id":7283,"date":"2021-11-20T12:56:38","date_gmt":"2021-11-20T05:56:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7283"},"modified":"2021-11-20T15:09:16","modified_gmt":"2021-11-20T08:09:16","slug":"toc-do-vu-tru-cap-hai-toc-do-vu-tru-cap-ba-toc-do-vu-tru-cap-bon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/toc-do-vu-tru-cap-hai-toc-do-vu-tru-cap-ba-toc-do-vu-tru-cap-bon\/","title":{"rendered":"T\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p hai; T\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p ba; T\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p b\u1ed1n."},"content":{"rendered":"\n<p>V\u00ec sao mu\u1ed1n ph\u00f3ng t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 ph\u1ea3i d\u00f9ng t\u00ean l\u1eeda nhi\u1ec1u t\u1ea7ng?<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c lo\u1ea1i v\u0169 tr\u1ee5 du h\u00e0nh trong kh\u00f4ng trung \u0111\u1ec1u d\u00f9ng t\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ec3 ph\u00f3ng l\u00ean. Ch\u1ec9 khi c\u00e1c con t\u00e0u v\u0169 tr\u0169 (v\u1ec7 tinh, t\u00e0u th\u0103m d\u00f2, tr\u1ea1m v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 m\u00e1y bay v\u0169 tr\u1ee5, v.v. \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1ed1c \u0111\u1ed9 7,9 km\/s (t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p m\u1ed9t) m\u1edbi bay \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean kh\u00f4ng trung v\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb r\u01a1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t. T\u00e0u bay l\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t 11,2 km\/s (t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p hai). N\u1ebfu mu\u1ed1n bay \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c xa h\u01a1n th\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u00e0ng ph\u1ea3i l\u1edbn h\u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00e1c con t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 l\u1edbn nh\u01b0 th\u1ebf? Ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ean l\u1eeda m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y. T\u00ean l\u1eeda d\u1ef1a v\u00e0o l\u1ef1c \u0111\u1ea9y c\u1ee7a kh\u00ed ph\u1ee5t ra ph\u00eda sau v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 cao \u0111\u1ec3 bay l\u00ean, l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00f4ng c\u1ee5 v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u00e1c con t\u00e0u duy nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Nga Sioncovski \u0111\u00e3 ch\u1ec9 r\u00f5: mu\u1ed1n n\u00e2ng cao t\u1ed1c \u0111\u1ed9 bay c\u1ee7a t\u00ean l\u1eeda ch\u1ec9 c\u00f3 hai c\u00e1ch: m\u1ed9t l\u00e0 n\u00e2ng cao t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u1ee5t kh\u00ed c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng c\u01a1 t\u00ean l\u1eeda, hai l\u00e0 n\u00e2ng cao t\u1ec9 s\u1ed1 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00ean l\u1eeda (t\u1ec9 s\u1ed1 gi\u1eefa kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u00ean l\u1eeda tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ea5t c\u00e1nh v\u00e0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u00ean l\u1eeda khi \u0111\u00e3 ch\u00e1y h\u1ebft). Do \u0111\u00f3 ch\u1ea5t kh\u00ed ph\u1ee5t ra c\u00e0ng nhi\u1ec1u th\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9 bay l\u00ean c\u1ee7a t\u00ean l\u1eeda c\u00e0ng l\u1edbn. Mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 bay th\u1eadt cao th\u00ec ngo\u00e0i y\u00eau c\u1ea7u ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u1ee5t kh\u00ed cao, c\u00f2n y\u00eau c\u1ea7u t\u1ec9 s\u1ed1 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u00ean l\u1eeda c\u00e0ng l\u1edbn c\u00e0ng t\u1ed1t, t\u1ee9c l\u00e0 v\u1ecf t\u00ean l\u1eeda v\u1eeba to v\u1eeba nh\u1eb9, ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nhi\u00ean li\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 n\u1ed7 l\u1ef1c m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m nay, d\u00f9ng nh\u1eefng lo\u1ea1i nhi\u00ean li\u1ec7u t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u nh\u1eb9 nh\u1ea5t c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">thi\u1ebft k\u1ebf<\/a> ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u1ea5t, nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay d\u00f9ng m\u1ed9t t\u00ean l\u1eeda m\u1ed9t t\u1ea7ng c\u00f3 m\u1ea5y \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng h\u1ee3p th\u00e0nh th\u00ec t\u1ed1c \u0111\u1ed9 l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn 5 &#8211; 6 km\/s, c\u00f2n c\u00e1ch xa m\u1ee5c ti\u00eau t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p m\u1ed9t.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ed1i tho\u00e1t \u1edf \u0111\u00e2u? Sioncovski \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra t\u1eeb l\u00e2u r\u1eb1ng: \u0111\u00f3 l\u00e0 &#8220;T\u00ean l\u1eeda ki\u1ec3u t\u00e0u ho\u1ea3&#8221;, t\u1ee9c l\u00e0 gh\u00e9p n\u1ed1i ti\u1ebfp ho\u1eb7c gh\u00e9p song song c\u00e1c t\u00ean l\u1eeda l\u1ea1i, khi\u1ebfn cho kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng t\u1eebng t\u1ea7ng gi\u1ea3m d\u1ea7n, nh\u1edd \u0111\u00f3 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1eebng t\u1ea7ng t\u0103ng l\u00ean, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ea1t v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea5p m\u1ed9t, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 t\u00ean l\u1eeda nhi\u1ec1u t\u1ea7ng. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i t\u1eeb hai t\u00ean l\u1eeda tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ea7u t\u00ean l\u1eeda n\u00e0y n\u1ed1i v\u1edbi \u0111u\u00f4i t\u00ean l\u1eeda ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc. Khi t\u1ea7ng t\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u00e1y h\u1ebft n\u00f3 s\u1ebd t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng t\u00e1ch ra r\u01a1i xu\u1ed1ng, ti\u1ebfp theo l\u00e0 t\u1ea7ng t\u00ean l\u1eeda th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng; nhi\u00ean li\u1ec7u t\u1ea7ng t\u00ean l\u1eeda th\u1ee9 hai d\u00f9ng h\u1ebft l\u1ea1i t\u00e1ch ra r\u01a1i xu\u1ed1ng v\u00e0 t\u1ea7ng t\u00ean l\u1eeda th\u1ee9 ba ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng\u2026 C\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd khi\u1ebfn cho v\u1ec7 tinh \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u1ea7u t\u00ean l\u1eeda t\u1ea7ng cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1c \u0111\u1ed9 tr\u00ean 7,9 km\/s, khi\u1ebfn cho v\u1ec7 tinh bay v\u00e0o v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p>Khoa h\u1ecdc \u0111ang ti\u1ebfp t\u1ee5c ti\u1ebfn b\u1ed9, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u00fac t\u00ecm ra lo\u1ea1i nhi\u00ean li\u1ec7u m\u1edbi v\u00e0 lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u m\u1edbi v\u1eeba nh\u1eb9, v\u1eeba ki\u00ean c\u1ed1 ra \u0111\u1eddi, l\u00fac \u0111\u00f3 d\u00f9ng m\u1ed9t t\u1ea7ng t\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ec3 ph\u00f3ng t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc d\u1ef1 \u0111o\u00e1n lo\u1ea1i t\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ea9y m\u1ed9t t\u1ea7ng n\u00e0y sau 10 n\u0103m n\u1eefa s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1 : T\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ea9y; T\u00ean l\u1eeda nhi\u1ec1u t\u1ea7ng; T\u00ean l\u1eeda v\u1ec7 tinh.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u00ec sao mu\u1ed1n ph\u00f3ng t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 ph\u1ea3i d\u00f9ng t\u00ean l\u1eeda nhi\u1ec1u t\u1ea7ng? C\u00e1c lo\u1ea1i v\u0169 tr\u1ee5 du h\u00e0nh trong kh\u00f4ng trung \u0111\u1ec1u d\u00f9ng t\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ec3 ph\u00f3ng l\u00ean. Ch\u1ec9 khi c\u00e1c con t\u00e0u v\u0169 tr\u0169 (v\u1ec7 tinh, t\u00e0u th\u0103m d\u00f2, tr\u1ea1m v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 m\u00e1y bay v\u0169 tr\u1ee5, v.v. \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u1ed1c \u0111\u1ed9 7,9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7283","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7283"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7283\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}