{"id":7315,"date":"2021-11-20T13:00:26","date_gmt":"2021-11-20T06:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7315"},"modified":"2021-11-20T15:09:14","modified_gmt":"2021-11-20T08:09:14","slug":"vi-sao-ve-tinh-co-the-giam-thap-thiet-hai-do-thien-tai-va-de-phong-thien-tai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-ve-tinh-co-the-giam-thap-thiet-hai-do-thien-tai-va-de-phong-thien-tai\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao v\u1ec7 tinh c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m th\u1ea5p thi\u1ec7t h\u1ea1i do thi\u00ean tai v\u00e0 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng thi\u00ean tai?"},"content":{"rendered":"\n<p>Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00e1c d\u1ea1ng thi\u00ean tai t\u1eebng gi\u1edd t\u1eebng ph\u00fat ph\u00e1t sinh. Trong 28 n\u0103m t\u1eeb n\u0103m 1965 &#8211; 1992 to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 ph\u00e1t sinh 4650 l\u1ea7n thi\u00ean tai, \u01b0\u1edbc kho\u1ea3ng ba t\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, trong \u0111\u00f3 ch\u1ebft 3,61 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5n th\u1ea5t kinh t\u1ebf tr\u1ef1c ti\u1ebfp kho\u1ea3ng 340 t\u1ec9 \u0111\u00f4 la. Thi\u00ean tai th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p nh\u1ea5t c\u00f3 gi\u00f3 l\u1ed1c, l\u0169 l\u1ee5t, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, h\u1ea1n h\u00e1n, ho\u1ea3 ho\u1ea1n, v.v.. T\u1eeb tr\u00ean v\u1ec7 tinh, d\u00f9ng k\u1ef9 thu\u1eadt vi\u1ec5n th\u00e1m ti\u00ean ti\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng v\u00e0 gi\u1ea3m th\u1ea5p nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 do thi\u00ean tai g\u00e2y ra.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ed d\u1ee5: Th\u00e1ng 5 n\u0103m 1987, v\u00f9ng \u0110\u1ea1i H\u01b0ng An L\u0129nh \u0111\u00f4ng b\u1eafc Trung Qu\u1ed1c ph\u00e1t sinh tr\u1eadn ch\u00e1y r\u1eebng l\u1edbn. V\u1ec7 tinh tu\u1ea7n s\u00e1t tr\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00e3 gi\u00e1m s\u00e1t th\u00e0nh c\u00f4ng th\u00f4ng tin n\u00e0y, t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ed1t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9i c\u1ee9u ho\u1ea3 d\u1eadp l\u1eeda tr\u00ean hi\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng. M\u00f9a h\u00e8 n\u0103m 1991 l\u01b0u v\u1ef1c Giang Ho\u00e0i, Trung Qu\u1ed1c x\u1ea3y ra l\u0169 l\u1ee5t l\u1edbn, v\u1ec7 tinh l\u1ea1i cung c\u1ea5p ch\u00ednh x\u00e1c di\u1ec7n t\u00edch b\u1ecb ng\u1eadp l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u l\u1ee5t cho nh\u00e2n d\u00e2n. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t n\u0103m 1998 v\u00f9ng trung v\u00e0 h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Tr\u01b0\u1eddng Giang, s\u00f4ng T\u00f9ng Hoa v\u00e0 s\u00f4ng N\u1ed9n Giang, Trung Qu\u1ed1c l\u1ee5t l\u1edbn, v\u1ec7 tinh l\u1ea1i l\u1eadp c\u00f4ng l\u1edbn. V\u1ec7 tinh v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh g\u00e1c v\u1ec1 thi\u00ean tai \u0111\u00e3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng to l\u1edbn c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u00e0y nay con ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng, v\u1ec7 tinh th\u0103m d\u00f2 t\u00e0i nguy\u00ean, v\u1ec7 tinh th\u00f4ng tin, v\u1ec7 tinh d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng l\u00e0m gi\u1ea3m t\u00e1c h\u1ea1i thi\u00ean tai v\u00e0 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Ngo\u00e0i ra nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc \u0111ang nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ebf t\u1ea1o lo\u1ea1i v\u1ec7 tinh gi\u1ea3m nh\u1eb9 thi\u00ean tai, t\u1ee9c l\u00e0 d\u00f9ng m\u1ed9t v\u1ec7 tinh \u0111\u1ed3ng th\u1eddi quan s\u00e1t, nh\u1eadn th\u00f4ng tin v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee9u h\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng \u0111i ti\u00ean phong trong vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n thi\u00ean tai. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, mu\u1ed1n gi\u1ea3m nh\u1eb9 thi\u00ean tai th\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n thi\u00ean tai v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 &#8220;\u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng b\u1ed1c thu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;. C\u0169ng t\u1ee9c l\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i nh\u00ecn th\u1ea5y v\u00e0 n\u1eafm v\u1eefng t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean tai m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1 ra nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p th\u00edch h\u1ee3p. Quan s\u00e1t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 bi\u1ebfn ho\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean tai, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng thi\u1ebft b\u1ecb v\u0169 tr\u1ee5 ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u1ee5 th\u1ec3, c\u00f2n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 quan s\u00e1t l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian ng\u1eafn, t\u1ee9c l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 t\u1ea7n s\u1ed1 ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1eddi gian t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i cao. Trong s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ec7 tinh vi\u1ec5n th\u00e1m hi\u1ec7n c\u00f3 th\u00ec v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ecba t\u0129nh c\u00f3 th\u1ec3 quan tr\u1eafc kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a b\u1ea7u tr\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch li\u00ean t\u1ee5c, n\u00f3 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea5t to l\u1edbn cho vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba thi\u00ean tai.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y xu\u1ea5t hi\u1ec7n lo\u1ea1i v\u1ec7 tinh ra\u0111a c\u00f3 th\u1ec3 bay xuy\u00ean qua m\u00e2y m\u01b0a, ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng ph\u00e1t ra s\u00f3ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb c\u00f3 t\u1ea7n s\u1ed1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ti\u1ebfp thu s\u00f3ng ph\u1ea3n h\u1ed3i t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3n x\u1ea1 ho\u1eb7c t\u00e1n x\u1ea1 ra, h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean nh\u1eefng b\u1ee9c tranh. Nh\u1edd vi s\u00f3ng m\u00e0 v\u1ec7 tinh ra\u0111a c\u00f3 th\u1ec3 xuy\u00ean qua m\u00e2y m\u01b0a v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 xuy\u00ean s\u00e2u xu\u1ed1ng v\u1ecf Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 s\u00e2u nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, h\u01a1n n\u1eefa c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e2n bi\u1ec7t cao, do \u0111\u00f3 v\u1ec7 tinh ra\u0111a l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p gi\u00e1m s\u00e1t r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 khi th\u1eddi ti\u1ebft g\u1eb7p m\u00f9a m\u01b0a nhi\u1ec1u ho\u1eb7c l\u0169 l\u1ee5t th\u00ec t\u00e1c d\u1ee5ng c\u00e0ng l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng thi\u00ean tai l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a v\u1ec7 tinh l\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t l\u1ee5c \u0111\u1ecba, h\u1ea3i d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c t\u1ea7ng kh\u00ed quy\u1ec3n tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i t\u1ed1t, khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c lo\u1ea1i thi\u00ean tai. Do \u0111\u00f3 c\u00e1c lo\u1ea1i v\u1ec7 tinh chuy\u00ean m\u00f4n c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u1ea3m nh\u1eb9 thi\u00ean tai \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng d\u1ee5ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u00f9ng lo\u1ea1i v\u1ec7 tinh thu h\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 v\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng l\u1ee5t, kh\u00e1ng h\u1ea1n v\u00e0 c\u1ee9u h\u1ed9 nh\u00e2n d\u00e2n v\u00f9ng b\u1ecb tai n\u1ea1n. Nh\u01b0ng Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng m\u1ecdi thi\u00ean tai, cho n\u00ean b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, do \u0111\u00f3 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 l\u1ea5y vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ebf t\u1ea1o v\u1ec7 tinh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n k\u1ef9 thu\u1eadt v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0m nhi\u1ec7m v\u1ee5 h\u00e0ng \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: V\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o; V\u1ec7 tinh gi\u1ea3m nh\u1eb9 thi\u00ean tai; V\u1ec7 tinh kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng; V\u1ec7 tinh ra\u0111a.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00e1c d\u1ea1ng thi\u00ean tai t\u1eebng gi\u1edd t\u1eebng ph\u00fat ph\u00e1t sinh. Trong 28 n\u0103m t\u1eeb n\u0103m 1965 &#8211; 1992 to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 ph\u00e1t sinh 4650 l\u1ea7n thi\u00ean tai, \u01b0\u1edbc kho\u1ea3ng ba t\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, trong \u0111\u00f3 ch\u1ebft 3,61 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, t\u1ed5n th\u1ea5t kinh t\u1ebf tr\u1ef1c ti\u1ebfp kho\u1ea3ng 340 t\u1ec9 \u0111\u00f4 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,7],"tags":[],"class_list":["post-7315","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-vat-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7315"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7315\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}