{"id":7656,"date":"2021-11-20T14:14:34","date_gmt":"2021-11-20T07:14:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7656"},"modified":"2021-11-20T17:13:31","modified_gmt":"2021-11-20T10:13:31","slug":"su-that-lich-su-chung-minh-rang-neu-nuoc-nha-hung-manh-kinh-te-phat-trien-the-nuoc-phon-vinh-tat-nhien-trinh-do-toan-hoc-se-theo-do-ma-phat-trien-cao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/su-that-lich-su-chung-minh-rang-neu-nuoc-nha-hung-manh-kinh-te-phat-trien-the-nuoc-phon-vinh-tat-nhien-trinh-do-toan-hoc-se-theo-do-ma-phat-trien-cao\/","title":{"rendered":"S\u1ef1 th\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng n\u1ebfu n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 h\u00f9ng m\u1ea1nh, kinh t\u1ebf ph\u00e1t tri\u1ec3n, th\u1ebf n\u01b0\u1edbc ph\u1ed3n vinh, t\u1ea5t nhi\u00ean tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 to\u00e1n h\u1ecdc s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n cao."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1ebf k\u1ec9 XVII, \u1edf n\u01b0\u1edbc Anh \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1ec1 s\u1ea3n xu\u1ea5t, Newton \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u1ed1ng hi\u1ebfn c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t c\u00e1ch m\u1ea1ng trong to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 c\u01a1 h\u1ecdc. N\u1ec1n s\u1ea3n xu\u1ea5t l\u1edbn t\u01b0 b\u1ea3n ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u00e3 khi\u1ebfn ch\u00ednh quy\u1ec1n Napoleon m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n l\u1edbn m\u1ea1nh, b\u1ea5y gi\u1edd trung t\u00e2m to\u00e1n h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. V\u00e0o n\u1eeda sau th\u1ebf k\u1ec9 XIX, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t l\u00ean, tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u01a1n n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p, trong gi\u1edbi to\u00e1n h\u1ecdc c\u0169ng \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc ki\u1ec7t xu\u1ea5t nh\u01b0 Gauss, th\u1ef1c l\u1ef1c to\u00e1n h\u1ecdc d\u1ea7n d\u1ea7n v\u01b0\u1ee3t h\u01a1n n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p. V\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ec9 XX, n\u1ec1n kinh t\u1ebf n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u1ebft s\u1ee9c nhanh, v\u00ec v\u1eady t\u1eeb n\u0103m 1930 to\u00e1n h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi, Vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u to\u00e1n h\u1ecdc Princeton tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m to\u00e1n h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3 Li\u00ean X\u00f4 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e0o gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ec9 XX, \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t si\u00eau c\u01b0\u1eddng, tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ee7a Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Matxc\u01a1va \u0111\u00e3 s\u00e1nh ngang h\u00e0ng v\u1edbi Vi\u1ec7n Princeton c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1eddi k\u00ec chi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh t\u00ecnh h\u00ecnh, to\u00e1n h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 do Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 M\u1ef9 d\u1eabn \u0111\u1ea7u, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y \u00c2u ti\u1ebfp sau \u0111\u00f3 v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n th\u00ec c\u1ed1 g\u1eafng \u0111u\u1ed5i theo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To\u00e1n h\u1ecdc l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf cho khoa h\u1ecdc ph\u00e1t tri\u1ec3n. Kinh t\u1ebf ph\u00e1t tri\u1ec3n, khoa h\u1ecdc k\u0129 thu\u1eadt ti\u1ebfn b\u1ed9 s\u1ebd \u0111\u01b0a ra cho to\u00e1n h\u1ecdc nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc s\u00e1ng t\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u1ecdng y\u1ebfu trong qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u0169ng c\u1ea7n nh\u1edd s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a to\u00e1n h\u1ecdc. Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng v\u1eabn n\u00f3i, trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin, nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 khoa h\u1ecdc k\u0129 thu\u1eadt cao c\u1ea5p suy \u0111\u1ebfn c\u00f9ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i k\u0129 thu\u1eadt to\u00e1n h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng to\u00e1n h\u1ecdc \u01b0u t\u00fa. Tu\u1ef3 s\u1ef1 l\u1edbn m\u1ea1nh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 to\u00e1n h\u1ecdc c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng cao nhanh ch\u00f3ng. C\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 tham gia nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ebf t\u1ea1o bom nguy\u00ean t\u1eed, bom khinh kh\u00ed, v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ed1ng hi\u1ebfn quan tr\u1ecdng. Vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u to\u00e1n h\u1ecdc thu\u1ea7n tu\u00fd \u1edf Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn l\u1edbn. Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00e1c ph\u00e2n ng\u00e0nh to\u00e1n kh\u00e1c \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3 ngang t\u1ea7m ti\u00ean ti\u1ebfn c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. Nh\u01b0ng n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch to\u00e0n di\u1ec7n th\u00ec tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ea1t tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 lo\u1ea1i m\u1ed9t c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: To\u00e1n h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u00e0o th\u1ebf k\u1ec9 XVII, \u1edf n\u01b0\u1edbc Anh \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u1ec1 s\u1ea3n xu\u1ea5t, Newton \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u1ed1ng hi\u1ebfn c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t c\u00e1ch m\u1ea1ng trong to\u00e1n h\u1ecdc v\u00e0 c\u01a1 h\u1ecdc. N\u1ec1n s\u1ea3n xu\u1ea5t l\u1edbn t\u01b0 b\u1ea3n ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u00e3 khi\u1ebfn ch\u00ednh quy\u1ec1n Napoleon m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n l\u1edbn m\u1ea1nh, b\u1ea5y gi\u1edd trung t\u00e2m to\u00e1n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,9],"tags":[],"class_list":["post-7656","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-toan-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7656\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}