{"id":7662,"date":"2021-11-20T14:15:18","date_gmt":"2021-11-20T07:15:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7662"},"modified":"2021-11-20T17:13:31","modified_gmt":"2021-11-20T10:13:31","slug":"vi-sao-hi-lap-co-dai-lai-dat-duoc-thanh-tuu-toan-hoc-het-suc-ruc-ro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-hi-lap-co-dai-lai-dat-duoc-thanh-tuu-toan-hoc-het-suc-ruc-ro\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u1ea1i \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u to\u00e1n h\u1ecdc h\u1ebft s\u1ee9c r\u1ef1c r\u1ee1?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3i \u0111\u1ebfn to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. B\u1ed9 s\u00e1ch K\u1ec9 h\u00e0 nguy\u00ean b\u1ea3n (Anh: \u201cEuclid&#8217;s Elements) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ra \u0111\u1eddi \u1edf Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. C\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi to\u00e1n h\u1ecdc \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao su\u1ed1t h\u01a1n 2000 n\u0103m qua \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a m\u00f4n h\u00ecnh h\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec. Ngo\u00e0i ra, n\u00f3 c\u00f2n khi\u1ebfn cho s\u1ed1 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch ra kh\u1ecfi h\u00ecnh h\u1ecdc \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ed9 m\u00f4n khoa h\u1ecdc \u0111\u1ed9c l\u1eadp, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u1ea1i s\u1ed1, b\u1ed9 m\u00f4n to\u00e1n h\u1ecdc cao c\u1ea5p c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c manh nha.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng lu\u1eadn \u0111o\u00e1n n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ef1c nghi\u1ec7m g\u1ea5p gi\u1ea5y \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn mong mu\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng lu\u1eadn ch\u1ee9ng logic h\u01a1n. C\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 n\u1ec1n to\u00e1n h\u1ecdc Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi tr\u00ean m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng logic, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 ti\u1ebfn tri\u1ec3n to l\u1edbn c\u1ee7a m\u00f4n h\u00ecnh h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 hai, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 m\u00f4n khoa h\u1ecdc n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi s\u1ef1 giao l\u01b0u. To\u00e1n h\u1ecdc Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u00e3 thu h\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng m\u1eb7t m\u1ea1nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o. Talet \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 th\u1ee7y t\u1ed5 c\u1ee7a m\u00f4n h\u00ecnh h\u1ecdc Hi L\u1ea1p l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng sinh s\u1ed1ng v\u00e0 <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">h\u1ecdc t\u1eadp<\/a> \u1edf Ai C\u1eadp. Khi tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u00f4ng cho x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n d\u1ea1y m\u00f4n to\u00e1n h\u1ecdc m\u00ecnh \u0111em v\u1ec1 v\u00e0 c\u00e1c ki\u1ebfn th\u1ee9c khoa h\u1ecdc kh\u00e1c. \u00d4ng c\u00f9ng m\u1ed9t v\u00e0i <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">h\u1ecdc sinh<\/a> c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Ai C\u1eadp, \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u1ef1c l\u1edbn trong s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u1ec1n to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ee7a Hi L\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 ba, n\u1ec1n s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i x\u01b0a nay \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc. Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i khi \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c l\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i h\u00f9ng h\u1eadu v\u00e0 n\u1ec1n khoa h\u1ecdc k\u0129 thu\u1eadt kh\u00e1 ti\u00ean ti\u1ebfn, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 h\u00e0ng h\u1ea3i v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p c\u0169ng li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi cho to\u00e1n h\u1ecdc, c\u00f2n to\u00e1n h\u1ecdc l\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi nh\u1edd kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ee7a Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi y\u1ebfu t\u1ed1 con ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c gi\u1ea3i quy\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 to\u00e1n h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng l\u00e0 t\u00e2m huy\u1ebft c\u1ee7a c\u1ea3 m\u1ea5y th\u1ebf h\u1ec7, b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn tri\u1ec3n mang t\u00ednh \u0111\u1ed9t ph\u00e1 cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 do m\u1ed9t ho\u1eb7c m\u1ed9t v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n th\u00e0nh. \u1ede trung t\u00e2m v\u0103n h\u00f3a khoa h\u1ecdc c\u1ee7a Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i B\u00e1c h\u1ecdc vi\u1ec7n Alexander, t\u1eadp trung \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o nh\u1eefng nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t, t\u1ea1o ti\u00e8n\u0111\u1ec1 c\u1ea7n thi\u1ebft cho b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9t ph\u00e1 to\u00e1n h\u1ecdc. C\u00e1c nh\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc m\u00e3i m\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi danh trong s\u1eed s\u00e1ch nh\u01b0 Pythagoras, Hippocrates, Helen, Diophantine\u2026 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t n\u1ec1n m\u00f3ng cho th\u00e0nh t\u1ef1u to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ee7a Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede Trung Qu\u1ed1c ng\u00e0y nay, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a khoa h\u1ecdc k\u0129 thu\u1eadt \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng y\u00eau c\u1ea7u m\u1edbi \u0111\u1ed1i v\u1edbi to\u00e1n h\u1ecdc, t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i t\u1ed1t cho s\u1ef1 <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">h\u1ecdc t\u1eadp<\/a> v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1eb1m t\u0103ng c\u01b0\u1eddng m\u1edf c\u1eeda v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 t\u1ed5ng h\u1ee3p ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. Vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebb r\u1ef1c r\u1ee1 cho n\u1ec1n to\u00e1n h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng l\u00e0 n\u1eb1m \u1edf s\u1ef1 t\u00ecm t\u00f2i v\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed7i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kh\u00f3a: Hy L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i; To\u00e1n h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00f3i \u0111\u1ebfn to\u00e1n h\u1ecdc c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. B\u1ed9 s\u00e1ch K\u1ec9 h\u00e0 nguy\u00ean b\u1ea3n (Anh: \u201cEuclid&#8217;s Elements) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ra \u0111\u1eddi \u1edf Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. C\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi to\u00e1n h\u1ecdc \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao su\u1ed1t h\u01a1n 2000 n\u0103m qua \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a m\u00f4n h\u00ecnh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,9],"tags":[],"class_list":["post-7662","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-toan-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7662"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7662\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}