{"id":7968,"date":"2021-11-20T15:49:52","date_gmt":"2021-11-20T08:49:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=7968"},"modified":"2021-11-20T17:12:59","modified_gmt":"2021-11-20T10:12:59","slug":"vi-sao-bat-lua-lai-lam-ban-ra-tia-lua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-bat-lua-lai-lam-ban-ra-tia-lua\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao b\u1eadt l\u1eeda l\u1ea1i l\u00e0m b\u1eafn ra tia l\u1eeda?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong b\u1eadt l\u1eeda c\u00f3 \u0111\u00e1 l\u1eeda. Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u1ea5n ng\u00f3n tay \u0111\u00e1nh &#8220;t\u00e1ch&#8221; m\u1ed9t c\u00e1i l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m b\u1eafn ra nhi\u1ec1u tia l\u1eeda. Nhi\u00ean li\u1ec7u trong b\u1eadt l\u1eeda s\u1ebd b\u1eaft l\u1eeda v\u00e0 l\u1eadp t\u1ee9c c\u00f3 ng\u1ecdn l\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ebf th\u00ec \u0111\u00e1 l\u1eeda trong b\u1eadt l\u1eeda l\u00e0 ch\u1ea5t g\u00ec v\u1eady? \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ee3p kim c\u1ee7a xeri, lantan v\u00e0 s\u1eaft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xeri v\u00e0 lantan l\u00e0 nh\u1eefng kim lo\u1ea1i r\u1ea5t d\u1ec5 ch\u00e1y. V\u1edbi xeri, trong b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed kh\u00f4 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft ch\u00e1y ngay \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 320\u00b0C. B\u00e1nh xe quay trong b\u1eadt l\u1eeda c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o b\u1eb1ng b\u1ed9t m\u00e0i c\u1ee9ng. Khi b\u1ea1n b\u1eadt m\u1ea1nh b\u00e1nh xe, \u0111\u00e1 l\u1eeda b\u1ecb ma s\u00e1t, m\u1ed9t m\u1eb7t do nhi\u1ec7t ma s\u00e1t, m\u1eb7t kh\u00e1c c\u00e1c b\u1ee5i nh\u1ecf xeri, lantan b\u1ecb b\u1eafn ra g\u1eb7p nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao s\u1ebd b\u1ed1c ch\u00e1y th\u00e0nh c\u00e1c tia l\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong b\u1eadt l\u1eeda c\u00f3 ch\u1ee9a s\u1eb5n x\u0103ng ho\u1eb7c l\u00e0 butan l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ea5t d\u1ec5 &#8220;b\u1eaft l\u1eeda&#8221;. Khi c\u00e1c tia l\u1eeda t\u1eeb \u0111\u00e1 l\u1eeda b\u1eafn ra g\u1eb7p h\u01a1i x\u0103ng ho\u1eb7c kh\u00ed butan s\u1ebd ch\u00e1y th\u00e0nh ng\u1ecdn l\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xeri, lantan l\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1ed1 thu\u1ed9c h\u1ecd \u0111\u1ea5t hi\u1ebfm. Trong lo\u1ea1i kho\u00e1ng monaxit l\u00e0 kho\u00e1ng v\u1eadt ch\u1ee9a nhi\u1ec1u xeri, lantan. Ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng kho\u00e1ng monaxit \u0111\u1ec3 luy\u1ec7n th\u00e0nh h\u1ed7n h\u1ee3p kim lo\u1ea1i xeri, lantan, s\u1eaft v\u00e0 m\u1ed9t \u00edt thi\u1ebfc, nh\u00f4m t\u1ea1o th\u00e0nh \u0111\u00e1 l\u1eeda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong b\u1eadt l\u1eeda ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi d\u00f9ng h\u1ee3p kim lantan, xeri m\u00e0 trong c\u00e1c c\u1ed7 ph\u00e1o l\u1edbn c\u0169ng c\u00f3 d\u00f9ng \u0111\u1ebfn h\u1ee3p kim n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng h\u1ee3p kim xeri, lantan cho v\u00e0o \u0111\u1ea1n ph\u00e1o, sau khi b\u1eafn, do vi\u00ean \u0111\u1ea1n ph\u00e1o khi bay \u0111i s\u1ebd ma s\u00e1t v\u1edbi kh\u00f4ng kh\u00ed n\u00ean s\u1ebd ph\u00e1t s\u00e1ng, nh\u1edd \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1eddng bay c\u1ee7a \u0111\u1ea1n ph\u00e1o trong ban \u0111\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu th\u00eam l\u01b0\u1ee3ng \u00edt xeri v\u00e0o nh\u00f4m (kho\u1ea3ng 2 ph\u1ea7n ngh\u00ecn) khi\u1ebfn cho khi g\u00f5 v\u00e0o nh\u00f4m s\u1ebd ph\u00e1t ra \u00e2m thanh vang gi\u00f2n. N\u1ebfu th\u00eam m\u1ed9t \u00edt xeri v\u00e0o vonfram khi ch\u1ebf t\u1ea1o s\u1ee3i vonfram th\u00ec vonfram d\u1ec5 k\u00e9o th\u00e0nh s\u1ee3i h\u01a1n. Khi cho xeri v\u00e0o gang \u0111\u00fac, s\u1ebd ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i gang \u0111\u00fac c\u1ea7u ho\u00e1 m\u00e0u \u0111en, lo\u1ea1i gang \u0111\u00fac n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ed9 c\u1ee9ng, \u0111\u1ed9 b\u1ec1n ngang v\u1edbi th\u00e9p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lantan \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 ho\u00e1 h\u1ecdc Th\u1ee5y \u0110i\u1ec3n Mozander ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m 1839. Lantan, kim lo\u1ea1i c\u00f3 m\u00e0u tr\u1eafng b\u1ea1c, c\u1ee9ng h\u01a1n thi\u1ebfc, d\u1ec5 d\u00e1t th\u00e0nh l\u00e1 m\u1ecfng, d\u1ec5 k\u00e9o s\u1ee3i. Lantan kim lo\u1ea1i d\u1ec5 b\u1ecb oxy ho\u00e1 trong kh\u00f4ng kh\u00ed l\u00e0m cho m\u1eb7t ngo\u00e0i b\u1ecb ph\u1ee7 m\u1ed9t l\u1edbp m\u1edd m\u00e0u xanh l\u00e0 m\u00e0ng lantan oxit. Xeri do nh\u00e0 ho\u00e1 h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c Klaprot v\u00e0 nh\u00e0 ho\u00e1 h\u1ecdc Th\u1ee5y \u0110i\u1ec3n Berzelius \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp nhau t\u00ecm ra v\u00e0o n\u0103m 1803. Kim lo\u1ea1i xeri tinh khi\u1ebft r\u1ea5t gi\u1ed1ng thi\u1ebfc, c\u0169ng m\u1ec1m nh\u01b0 thi\u1ebfc kim lo\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: \u0110\u00e1 l\u1eeda; Lantan; Xeri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong b\u1eadt l\u1eeda c\u00f3 \u0111\u00e1 l\u1eeda. Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u1ea5n ng\u00f3n tay \u0111\u00e1nh &#8220;t\u00e1ch&#8221; m\u1ed9t c\u00e1i l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m b\u1eafn ra nhi\u1ec1u tia l\u1eeda. Nhi\u00ean li\u1ec7u trong b\u1eadt l\u1eeda s\u1ebd b\u1eaft l\u1eeda v\u00e0 l\u1eadp t\u1ee9c c\u00f3 ng\u1ecdn l\u1eeda. Th\u1ebf th\u00ec \u0111\u00e1 l\u1eeda trong b\u1eadt l\u1eeda l\u00e0 ch\u1ea5t g\u00ec v\u1eady? \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ee3p kim c\u1ee7a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[8,15],"tags":[],"class_list":["post-7968","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoa-hoc","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7968","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7968"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7968\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}