{"id":8018,"date":"2021-11-20T15:55:38","date_gmt":"2021-11-20T08:55:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8018"},"modified":"2021-11-20T17:12:33","modified_gmt":"2021-11-20T10:12:33","slug":"vi-sao-tap-duong-sinh-duoc-moi-nguoi-hoan-nghenh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-tap-duong-sinh-duoc-moi-nguoi-hoan-nghenh\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao t\u1eadp d\u01b0\u1ee1ng sinh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi hoan ngh\u00eanh?"},"content":{"rendered":"\n<p>Trong c\u00e1c lo\u1ea1i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ee9c kho\u1ebb, c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u01b0\u1ee1ng sinh, \u0111i\u1ec1u ho\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t hoan ngh\u00eanh trong tr\u00e0o l\u01b0u chung. Trong ti\u1ebfng nh\u1ea1c nh\u1eb9 nh\u00e0ng du d\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed9ng t\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n, ti\u1ebft t\u1ea5u m\u1ea1nh m\u1ebd, t\u1eadp theo nh\u1ecbp tay, c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 t\u0103ng cao d\u1ea7n. Th\u1ec3 thao d\u01b0\u1ee1ng sinh kh\u00f4ng c\u1ea7n k\u1ef9 x\u1ea3o kh\u00f3 v\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ee9c l\u1ef1c, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 s\u00e2n b\u00e3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng t\u1ea1i sao g\u1ecdi l\u00e0 t\u1eadp &#8220;d\u01b0\u1ee1ng sinh&#8221; hay &#8220;th\u1ec3 thao d\u01b0\u1ee1ng sinh&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ed1ng c\u1ea7n c\u00f3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. C\u00f3 ba lo\u1ea1i ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cho c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi: \u0110\u01b0\u1eddng, ch\u1ea5t b\u00e9o v\u00e0 protein. C\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t c\u00e1c ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng nh\u01b0 l\u00e0 &#8220;nhi\u00ean li\u1ec7u&#8221; cho c\u01a1 th\u1ec3. Trong c\u01a1 th\u1ec3 c\u00e1c ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u00f3 qua nhi\u1ec1u ph\u1ea3n \u1ee9ng sinh ho\u00e1 h\u1ecdc ph\u1ee9c t\u1ea1p \u0111\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 ch\u00e1y c\u1ea7n oxy, ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng trong c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng c\u1ea7n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a oxy.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0ng tr\u1eef c\u00e1c lo\u1ea1i &#8220;nhi\u00ean li\u1ec7u&#8221;. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0103n u\u1ed1ng theo th\u1eddi gian nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh trong ng\u00e0y nh\u01b0ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng ng\u1eebng h\u00edt th\u1edf oxy. N\u00f3i chung khi <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">h\u1ecdc t\u1eadp<\/a>, ch\u1ea1y ch\u1eadm, lao \u0111\u1ed9ng nh\u1eb9 th\u00ec vi\u1ec7c cung c\u1ea5p oxy th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111\u1ee7. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd c\u00e1c ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng nh\u01b0 glucoza s\u1ebd x\u1ea3y ra qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ho\u00e1, 1g \u0111\u01b0\u1eddng glucoza s\u1ebd sinh ra kho\u1ea3ng 16 kCal. S\u1ea3n ph\u1ea9m sinh ra t\u1eeb qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ho\u00e1 l\u00e0 cacbon \u0111ioxit v\u00e0 n\u01b0\u1edbc. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady trong th\u1ec3 thao dinh d\u01b0\u1ee1ng, s\u1ef1 ti\u00eau t\u1ed1n oxy cho c\u01a1 th\u1ec3 tuy c\u00f3 l\u1edbn h\u01a1n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef m\u1ee9c \u0111\u1ed9 qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ho\u00e1 \u0111\u1ee7 oxy.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi c\u01a1 th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean s\u1ebd \u0111\u00f2i h\u1ecfi l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u. B\u1ea5y gi\u1edd r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng oxy s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 v\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ho\u00e1 kh\u00f4ng oxy. Qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ho\u00e1 thi\u1ebfu oxy l\u00e0 lo\u1ea1i chuy\u1ec3n ho\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea3n ra nhanh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u00ecnh th\u00e0nh tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e1t xung l\u1ef1c (nh\u01b0 khi ch\u1ea1y 100m). Khi ti\u1ebfn h\u00e0nh luy\u1ec7n t\u1eadp v\u1edbi tr\u1ea1ng th\u00e1i kh\u00f4ng oxy c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng khai th\u00e1c ti\u1ec1m n\u0103ng c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, n\u00e2ng cao th\u00e0nh t\u00edch thi \u0111\u1ea5u th\u1ec3 d\u1ee5c, th\u1ec3 thao. Nh\u01b0ng s\u1ef1 chuy\u1ec3n ho\u00e1 kh\u00f4ng oxy cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nhanh s\u1ebd l\u00e0m gi\u1ea3m hi\u1ec7u su\u1ea5t s\u1eed d\u1ee5ng &#8220;nhi\u00ean li\u1ec7u&#8221;. B\u1ea5y gi\u1edd 1g glucoza ch\u1ec9 sinh ra ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 1,5 kCal, c\u00f2n s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ho\u00e1 l\u00e0 axit lactic. Khi ch\u00fang ta ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 m\u1ea1nh th\u01b0\u1eddng c\u1ea3m th\u1ea5y c\u01a1 b\u1eafp b\u1ecb \u0111au, m\u1ecfi l\u00e0 do trong c\u01a1 b\u1eafp b\u1ea5y gi\u1edd t\u00edch lu\u1ef9 nhi\u1ec1u axit lactic g\u00e2y n\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch h\u00e0m \u00fd &#8220;luy\u1ec7n t\u1eadp d\u01b0\u1ee1ng sinh&#8221;. \u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u1ea1i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng trong th\u1ec3 d\u1ee5c th\u1ec3 thao c\u00f3 c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 h\u00e0i ho\u00e0 v\u1edbi c\u00f4ng n\u0103ng c\u1ee7a tim ph\u1ed5i v\u00e0 s\u1ee9c c\u01a1 b\u1eafp, c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng t\u0103ng d\u1ea7n t\u1eebng b\u01b0\u1edbc, nh\u1edd \u0111\u00f3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u1ec3n ho\u00e1 c\u00f3 oxy, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 l\u00e3ng ph\u00ed &#8220;nhi\u00ean li\u1ec7u&#8221; c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. N\u1ebfu sau khi luy\u1ec7n t\u1eadp d\u01b0\u1ee1ng sinh c\u1ea3m th\u1ea5y c\u01a1 b\u1eafp b\u1ecb \u0111au, m\u1ecfi, ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng \u0111\u00e3 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 chuy\u1ec3n ho\u00e1 c\u00f3 oxy v\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, gi\u1ea3m b\u1edbt c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: V\u1eadn \u0111\u1ed9ng d\u01b0\u1ee1ng sinh; Chuy\u1ec3n ho\u00e1 c\u00f3 oxy.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong c\u00e1c lo\u1ea1i v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ee9c kho\u1ebb, c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u01b0\u1ee1ng sinh, \u0111i\u1ec1u ho\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t hoan ngh\u00eanh trong tr\u00e0o l\u01b0u chung. Trong ti\u1ebfng nh\u1ea1c nh\u1eb9 nh\u00e0ng du d\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed9ng t\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n, ti\u1ebft t\u1ea5u m\u1ea1nh m\u1ebd, t\u1eadp theo nh\u1ecbp tay, c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 t\u0103ng cao d\u1ea7n. Th\u1ec3 thao d\u01b0\u1ee1ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[8,15],"tags":[],"class_list":["post-8018","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoa-hoc","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8018"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8018\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}