{"id":8148,"date":"2021-11-20T16:10:40","date_gmt":"2021-11-20T09:10:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8148"},"modified":"2021-11-21T12:30:52","modified_gmt":"2021-11-21T05:30:52","slug":"vi-sao-co-the-nguoi-khong-the-thieu-men-enzim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-co-the-nguoi-khong-the-thieu-men-enzim\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu men, enzim?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eddi c\u00e1c b\u1ea1n ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m l\u00fd th\u00fa sau \u0111\u00e2y. Cho m\u1ed9t hai gi\u1ecdt c\u1ed3n iot v\u00e0o m\u1ed9t b\u00e1t n\u01b0\u1edbc ch\u00e1o, l\u1eadp t\u1ee9c trong b\u00e1t ch\u00e1o s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u00e0u lam, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00ed nghi\u1ec7m nh\u1eb1m ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 h\u1ed3 tinh b\u1ed9t hay kh\u00f4ng. B\u00e2y gi\u1edd b\u1ea1n duy tr\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u00e1t ch\u00e1o \u1edf 37\u00b0C, sau \u0111\u00f3 th\u00eam v\u00e0o m\u1ea5y gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt, \u0111\u1ec3 y\u00ean m\u1ed9t l\u00fac, l\u1ea1i th\u00eam ti\u1ebfp m\u1ea5y gi\u1ecdt iot. B\u1ea5y gi\u1edd b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y n\u01b0\u1edbc ch\u00e1o s\u1ebd kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u00e0u xanh ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u00e0u xanh r\u1ea5t nh\u1ea1t ho\u1eb7c h\u01a1i c\u00f3 m\u00e0u h\u1ed3ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ee9ng minh, do t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt, tinh b\u1ed9t \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00f3 l\u00e0 do trong n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt c\u00f3 enzim amylaza. Men amylaza \u0111\u00e3 c\u1eaft ph\u00e2n t\u1eed tinh b\u1ed9t th\u00e0nh nh\u1eefng m\u1ea3nh nh\u1ecf, bi\u1ebfn th\u00e0nh glucoza c\u00f3 v\u1ecb ng\u1ecdt. N\u1ebfu men amylaza &#8220;t\u00e1c d\u1ee5ng&#8221; kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn c\u00f9ng th\u00ec tinh b\u1ed9t s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111extrin. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng dung d\u1ecbch iot c\u00f3 m\u00e0u h\u1ed3ng ch\u1ee9ng t\u1ecf c\u00f3 \u0111extrin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tinh b\u1ed9t c\u00f3 lo\u1ea1i ch\u1ea5t \u201cx\u00fac t\u00e1c sinh v\u1eadt&#8221; r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t \u00edt l\u01b0\u1ee3ng x\u00fac t\u00e1c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn h\u1ed3 tinh b\u1ed9t th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng. N\u01b0\u1edbc b\u1ecdt trong mi\u1ec7ng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 men amylaza, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ea5t x\u00fac t\u00e1c. Khi \u0103n c\u01a1m, khi b\u1ea1n nhai k\u1ef9 b\u1ea1n s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y c\u00f3 v\u1ecb ng\u1ecdt, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 do tinh b\u1ed9t trong c\u01a1m \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng. Ph\u1ea7n tinh b\u1ed9t ch\u01b0a chuy\u1ec3n ho\u00e1, \u0111\u1ebfn ru\u1ed9t non, d\u01b0\u1edbi t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a men pancreatic (hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 tripoin) tinh b\u1ed9t ti\u1ebfp t\u1ee5c chuy\u1ec3n ho\u00e1 th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ea5p th\u1ee5. N\u1ebfu qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n ho\u00e1 \u1edf mi\u1ec7ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef9 th\u00ec s\u1ebd gi\u1ea3m nh\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ru\u1ed9t non. V\u00ec v\u1eady khi \u0103n, ta n\u00ean \u0103n ch\u1eadm nhai k\u1ef9 \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt \u1edf mi\u1ec7ng th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ed1t \u0111\u01b0\u1ee3c vai tr\u00f2 c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u00e0i enzim (men) amylaza trong c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ed1ng c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i men, enzim c\u00f3 c\u00f4ng d\u1ee5ng kh\u00e1c nhau. Men enzim ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i protein \u0111\u1eb7c th\u00f9, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng x\u00fac t\u00e1c sinh h\u1ecdc. C\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ed5ng h\u1ee3p v\u00e0 ph\u00e2n gi\u1ea3i trong c\u01a1 th\u1ec3 sinh v\u1eadt \u0111\u1ec1u c\u1ea7n c\u00f3 c\u00e1c men enzim l\u00e0m x\u00fac t\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Men c\u00f3 nhi\u1ec1u &#8220;th\u00f3i quen&#8221; l\u1ea1. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean v\u1edbi c\u00e1c men c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c kh\u00e1c nhau s\u1ebd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong ph\u1ea1m vi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau. Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 qu\u00e1 cao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ho\u1ea1t t\u00ednh c\u1ee7a men gi\u1ea3m ho\u1eb7c ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb ph\u00e2n hu\u1ef7. Men trong c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t nh\u1ea5t \u1edf 27\u00b0C. N\u1ebfu nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 cao h\u01a1n 42\u00b0C men s\u1ebd m\u1ea5t n\u0103ng l\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. Hai l\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i men kh\u00e1c nhau, \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111\u1ed9 axit v\u00e0 ki\u1ec1m kh\u00e1c nhau c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00eau ho\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, tu\u1ef3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ed9 axit v\u00e0 ki\u1ec1m r\u1ea5t r\u00f5 r\u1ec7t. Trong mi\u1ec7ng c\u00f3 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng trung t\u00ednh, trong d\u1ea1 d\u00e0y c\u00f3 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng axit, trong ru\u1ed9t non c\u00f3 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ki\u1ec1m. Men amylaza ch\u1ec9 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng trung t\u00ednh \u1edf v\u00f2m mi\u1ec7ng, khi \u0111\u01b0a v\u00e0o d\u1ea1 d\u00e0y c\u00f3 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng axit, men amylaza kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat n\u0103ng l\u1ef1c n\u00e0o n\u00ean kh\u00f4ng gi\u00fap cho vi\u1ec7c ti\u00eau ho\u00e1 th\u1ee9c \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. Trong d\u1ea1 d\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 proteinaza v\u00e0 men lipa l\u00e0 nh\u1eefng men ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng axit, c\u00f2n trong ru\u1ed9t non c\u00f3 men tripsin th\u00edch h\u1ee3p trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ki\u1ec1m n\u00ean ch\u00fang c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ti\u00eau ho\u00e1 th\u1ee9c \u0103n \u1edf n\u01a1i \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u00e0i h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00eau ho\u00e1, \u1edf c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00e1c c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i men. Ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a men c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ecdn l\u1ecdc cao. M\u1ed9t lo\u1ea1i men ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng x\u00fac t\u00e1c cho m\u1ed9t lo\u1ea1i v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u00ed d\u1ee5 men amylaza ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng v\u1edbi tinh b\u1ed9t, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng v\u1edbi protein v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ea5t b\u00e9o. S\u1ef1 ph\u00e2n c\u00f4ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch c\u1ee7a c\u00e1c enzim, men qu\u1ea3 l\u00e0 h\u1ebft s\u1ee9c minh b\u1ea1ch. Ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c ch\u1ea5t nh\u01b0 glucoza, c\u00e1c amino axit do m\u00e1u ph\u00e2n gi\u1ea3i v\u00e0 cung \u1ee9ng ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng cho c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c, c\u0169ng c\u1ea7n cho vi\u1ec7c t\u1ea1o n\u00ean c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1edbi trong c\u01a1 th\u1ec3. C\u0169ng c\u00f3 l\u00fac c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00e2n gi\u1ea3i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n cho c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. C\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ea7n c\u00f3 lo\u1ea1i men th\u00edch h\u1ee3p x\u00fac t\u00e1c cho ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u00f3, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u1eadt kh\u00f3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng men ri\u00eang c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. V\u00ec v\u1eady c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 n\u00f3i kh\u00f4ng ngoa r\u1eb1ng &#8220;Kh\u00f4ng c\u00f3 men, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng&#8221;. Ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang l\u1ee3i d\u1ee5ng c\u00e1c \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a men ch\u1ec9 c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng trong c\u01a1 th\u1ec3 c\u00e1c sinh v\u1eadt, \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u00ean ngo\u00e0i, \u0111\u1ea1t hi\u1ec7u qu\u1ea3 r\u1ea5t cao. T\u1eeb \u0111\u00f3 sinh ra m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c k\u1ef9 thu\u1eadt m\u1edbi &#8211; k\u1ef9 thu\u1eadt enzim hay c\u00f4ng ngh\u1ec7 enzim. C\u00f4ng ngh\u1ec7 enzim c\u1ea7n \u0111\u1ea7u t\u01b0 \u00edt, nh\u01b0ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 nhanh, ti\u00eau hao n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5p. Ba \u01b0u \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 truy\u1ec1n th\u1ed1ng, h\u00ecnh th\u00e0nh ng\u00e0nh s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u1edbi c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 cao.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: Men; Amylaza; C\u00f4ng ngh\u1ec7 men.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1eddi c\u00e1c b\u1ea1n ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m l\u00fd th\u00fa sau \u0111\u00e2y. Cho m\u1ed9t hai gi\u1ecdt c\u1ed3n iot v\u00e0o m\u1ed9t b\u00e1t n\u01b0\u1edbc ch\u00e1o, l\u1eadp t\u1ee9c trong b\u00e1t ch\u00e1o s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u00e0u lam, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00ed nghi\u1ec7m nh\u1eb1m ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 h\u1ed3 tinh b\u1ed9t hay kh\u00f4ng. B\u00e2y gi\u1edd b\u1ea1n duy tr\u00ec nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u00e1t ch\u00e1o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[8,15],"tags":[],"class_list":["post-8148","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoa-hoc","category-hoi-dap-khoa-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8148\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}