{"id":8212,"date":"2021-11-21T11:31:20","date_gmt":"2021-11-21T04:31:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8212"},"modified":"2021-11-21T12:30:48","modified_gmt":"2021-11-21T05:30:48","slug":"tai-sao-sinh-vat-co-the-bi-tuyet-chung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-sinh-vat-co-the-bi-tuyet-chung\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao sinh v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>Chim \u0110\u00f4 \u0110\u00f4 v\u00e0 chim b\u1ed3 c\u00e2u B\u1eafc M\u0129 l\u00e0 nh\u1eefng sinh v\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn v\u00e0 s\u1edbm \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh di v\u1eadt c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. Nh\u1eefng lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm kh\u00e1c nh\u01b0 h\u1ed5 \u0110\u00f4ng B\u1eafc, voi Ch\u00e2u Phi, h\u1eafc tinh tinh\u2026 hi\u1ec7n nay c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u1ea5u ch\u1ed1t c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed3n vong. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng ch\u00ednh l\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i tai ho\u1ea1 c\u1ee7a sinh v\u1eadt, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a n\u00f3 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng g\u1ea5p 4000 l\u1ea7n c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i kh\u1ee7ng long. V\u1eady th\u00ec t\u1ea1i sao sinh v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng khi m\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3 bi\u1ebfn ho\u00e1 th\u00e0nh c\u00f4ng? T\u1ea1i sao hi\u1ec7n nay t\u1ed1c \u0111\u1ed9 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng l\u1ea1i nhanh nh\u01b0 v\u1eady?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea7u ti\u00ean, ch\u00fang ta h\u00e3y nh\u00ecn xem chim \u0110\u00f4 \u0110\u00f4 b\u1ecb tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p>Chim \u0110\u00f4 \u0110\u00f4 th\u00e2n d\u00e0i 1 m, c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eb7ng t\u1edbi 20 kg, \u0111\u00e3 t\u1eebng s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u1ea3o Ma\u0111agasca &#8211; Ch\u00e2u Phi. Tuy \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 chim nh\u01b0ng n\u00f3 l\u1ea1i gi\u1ed1ng g\u00e0, v\u1ecbt nu\u00f4i \u1edf nh\u00e0 m\u00e0 hi\u1ec7n nay ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y. Ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bay l\u01b0\u1ee3n. Khi d\u1ea5u ch\u00e2n c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t l\u00ean m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t m\u00e0u m\u1ee1 n\u00e0y th\u00ec th\u1ecbt c\u1ee7a chim \u0110\u00f4 \u0110\u00f4 \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean b\u00e0n \u0103n. V\u1eady l\u00e0 trong th\u1eddi gian kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y 200 n\u0103m, chim \u0110\u00f4 \u0110\u00f4 \u0111\u00e3 b\u1ecb lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau di\u1ec7t s\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>Chim b\u1ed3 c\u00e2u B\u1eafc M\u0129 c\u0169ng c\u00f3 s\u1ed1 ph\u1eadn t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 kh\u00e1c l\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng nhanh h\u01a1n. N\u0103m \u0111\u00f3, gi\u1eefa M\u0129 v\u00e0 M\u00eahic\u00f4 c\u00f3 kho\u1ea3ng m\u1ea5y t\u1ec9 con chim b\u1ed3 c\u00e2u B\u1eafc M\u0129 t\u1ef1 do bay l\u01b0\u1ee3n, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn n\u1ed7i khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m th\u1ea5y khi\u1ebfp s\u1ee3. Ngay sau \u0111\u00f3, nh\u1eefng ti\u1ebfng s\u00fang vang d\u1ed9i l\u00ean kh\u00f4ng trung kh\u00f4ng ng\u1edbt v\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1914 th\u00ec lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nh\u1ecf b\u00e9 n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111i v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb hai v\u00ed d\u1ee5 tr\u00ean, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0m cho m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt b\u1ecb tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi khi con ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00f4ng c\u1ee5 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u1eb7t c\u00e2y, ph\u00e1 r\u1eebng th\u00ec nh\u1eefng c\u00e1nh r\u1eebng hoang d\u00e3 x\u01b0a kia d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecb nh\u1eefng to\u00e0 nh\u00e0 cao t\u1ea7ng chi\u1ebfm l\u0129nh, ph\u00e1 hu\u1ef7 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng vui ch\u01a1i c\u1ee7a r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>Lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp g\u00e2y ra c\u00e1c ngu\u1ed3n \u00f4 nhi\u1ec5m c\u00f9ng v\u1edbi kh\u00f4ng gian sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Vi\u1ec7c x\u1ea3 n\u01b0\u1edbc b\u1ea9n v\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i \u0111\u00e3 l\u00e0m cho s\u1ef1 sinh s\u00f4i c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt b\u1eadc th\u1ea5p b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00e0 c\u0169ng g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng cho \u0111\u1ed9ng v\u1eadt b\u1eadc cao. Ngay sau \u0111\u00f3, ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u00e1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i cao, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3, c\u00f3 khi c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1eadt nu\u00f4i trong nh\u00e0 c\u0169ng s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh d\u1ecb d\u1ea1ng. N\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ef1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1eddi gian.<\/p>\n\n\n\n<p>Lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n \u0111\u01b0a nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1eadt l\u00ean b\u00e0n \u0103n, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u1ebfch. T\u1eeb sau khi tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f3n h\u00e0ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf ch\u1ee3 th\u00ec vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00ed \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0o thu\u1ed1c tr\u1eeb s\u00e2u. S\u1ef1 \u00f4 nhi\u1ec5m c\u1ee7a thu\u1ed1c tr\u1eeb s\u00e2u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i \u0111\u00e3 ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i c\u1ee7a \u1ebfch, s\u1ef1 tu\u1ea7n ho\u00e0n \u00e1c nghi\u1ec7t n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0a lo\u00e0i \u1ebfch \u0111i v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. Th\u1ef1c ra, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 lo\u00e0i \u1ebfch m\u00e0 c\u1ea3 lo\u00e0i b\u00f2 s\u00e1t, lo\u00e0i chim, lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 c\u00f4n tr\u00f9ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng truy \u0111u\u1ed5i c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ef1c kh\u00e1ch. S\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t lo\u00e0i sinh v\u1eadt ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua s\u1ef1 bi\u1ebfn ho\u00e1 m\u1ea5y v\u1ea1n n\u0103m, m\u1ea5y ch\u1ee5c v\u1ea1n n\u0103m, v\u1eady m\u00e0 mu\u1ed1n ti\u00eau di\u1ec7t n\u00f3 c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 c\u1ea7n th\u1eddi gian m\u1ea5y n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, s\u1ef1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i sinh v\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ea5t nhi\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed ti\u1ebfn ho\u00e1 sinh v\u1eadt. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 qu\u1ea7n th\u1ec3 sinh v\u1eadt c\u00e1ch \u0111\u00e2y 600 tri\u1ec7u n\u0103m, do s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n qu\u1ea7n th\u1ec3 m\u00f4 c\u1ee9ng nh\u01b0 lo\u00e0i gi\u00e1p x\u00e1c\u2026; nh\u1eefng sinh v\u1eadt ch\u1ec9 c\u00f3 k\u1ebft c\u1ea5u m\u00f4 nhuy\u1ec5n th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i tr\u1edf th\u00e0nh mi\u1ebfng m\u1ed3i ngon cho c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00e1c; c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i sinh v\u1eadt k\u1ebf th\u1eeba c\u1ee7a \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chim \u0110\u00f4 \u0110\u00f4 v\u00e0 chim b\u1ed3 c\u00e2u B\u1eafc M\u0129 l\u00e0 nh\u1eefng sinh v\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn v\u00e0 s\u1edbm \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh di v\u1eadt c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. Nh\u1eefng lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm kh\u00e1c nh\u01b0 h\u1ed5 \u0110\u00f4ng B\u1eafc, voi Ch\u00e2u Phi, h\u1eafc tinh tinh\u2026 hi\u1ec7n nay c\u0169ng \u0111\u00e3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8212","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8212\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}