{"id":8230,"date":"2021-11-21T11:33:29","date_gmt":"2021-11-21T04:33:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8230"},"modified":"2021-11-21T12:30:47","modified_gmt":"2021-11-21T05:30:47","slug":"tai-sao-dong-vat-co-the-ton-tai-duoc-trong-sa-mac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-dong-vat-co-the-ton-tai-duoc-trong-sa-mac\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c trong sa m\u1ea1c?"},"content":{"rendered":"\n<p>Trong \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, sa m\u1ea1c l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t r\u1ea5t c\u1eb1n c\u1ed7i, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc. Ngo\u00e0i l\u1ea1c \u0111\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;con thuy\u1ec1n c\u1ee7a sa m\u1ea1c&#8221; b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng d\u1ef1 tr\u1eef n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i l\u1ea1i t\u1ef1 do trong sa m\u1ea1c, th\u00ec \u1edf \u0111\u00f3 qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u00ec s\u1ef1 s\u1ed1ng n\u00e0o. Nh\u01b0ng sau khi ch\u00fang ta ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u00ecm ki\u1ebfm k\u0129 trong sa m\u1ea1c th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n, tuy \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 r\u1eebng r\u1eadm t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t nh\u01b0ng ch\u1ee7ng lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt l\u1ea1i kh\u00f4ng \u00edt, m\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y nh\u00ecn gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea7m n\u01b0\u1edbc t\u00f9 l\u1ea1i c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1eadt sinh s\u1ed1ng. V\u1eady trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 sinh s\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang ta h\u00e3y \u0111i t\u00ecm hi\u1ec3u sa m\u1ea1c Namibia n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf Ch\u00e2u Phi \u0111\u1ec3 xem c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111\u00e3 th\u00edch \u1ee9ng ngoan c\u01b0\u1eddng v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sa m\u1ea1c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed9ng v\u1eadt mu\u1ed1n t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf sa m\u1ea1c th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t hai kh\u1ea3 n\u0103ng. M\u1ed9t l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111i l\u1ea1i, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u1ea5t c\u00e1t b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00f4n v\u00f9i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt; hai l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1eef n\u01b0\u1edbc, khi r\u1eddi kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc th\u00ec b\u1ea5t k\u00ec sinh v\u1eadt n\u00e0o c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00f2n con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u1ebft. V\u1ec1 hai ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0y th\u00ec con th\u1eb1n l\u1eb1n c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh nguy\u00ean thu\u1ef7, ph\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc t\u1ee9 chi c\u1ee7a n\u00f3 m\u1edf ra th\u00e0nh m\u00e0ng l\u1edbn, ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 cho c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a n\u00f3 \u0111i l\u1ea1i tho\u1ea3i m\u00e1i trong sa m\u1ea1c; khi m\u00e0n \u0111\u00eam bu\u00f4ng xu\u1ed1ng, s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 bao ph\u1ee7 trong sa m\u1ea1c th\u00ec c\u01a1 th\u1ec3 v\u00e0 m\u1eaft c\u1ee7a th\u1eb1n l\u1eb1n li\u1ec1n d\u00f9ng kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ed1i \u0111a \u0111\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng gi\u1ecdt s\u01b0\u01a1ng, ngo\u00e0i ra c\u00e1i l\u01b0\u1ee1i d\u00e0i c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 li\u1ebfm s\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft r\u1ea5t linh ho\u1ea1t v\u00e0 kh\u00e9o l\u00e9o, gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1i g\u1ea1t n\u01b0\u1edbc tr\u00ean xe \u00f4 t\u00f4 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng r\u1eafn lao c\u0169ng nh\u1eadp gia tu\u1ef3 t\u1ee5c. N\u00f3 \u1edf trong sa m\u1ea1c kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i s\u1ed1ng \u1edf m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n b\u1ecb c\u00e1t ch\u00f4n v\u00f9i b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o, r\u1eafn lao cong ng\u01b0\u1eddi sang tr\u00e1i sang ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u1ec3 t\u0103ng di\u1ec7n t\u00edch ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u00e1t, v\u00e0 \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh th\u00f3i quen v\u1eadn \u0111\u1ed9ng nghi\u00eang. V\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1eef n\u01b0\u1edbc, th\u1eb1n l\u1eb1n \u0111u\u00f4i v\u1ec3nh trong lo\u00e0i gi\u00e1p x\u00e1c c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. \u0110\u1ec3 thu gom t\u1edbi m\u1ee9c t\u1ed1i \u0111a nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc, m\u1ed7i khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 s\u01b0\u01a1ng xu\u1ed1ng th\u00ec th\u1eb1n l\u1eb1n \u0111u\u00f4i v\u1ec3nh b\u00f2 l\u00ean tr\u00ean \u0111\u1ec9nh c\u1ee7a n\u00fai c\u00e1t, quay l\u01b0ng v\u1ec1 ph\u00eda s\u01b0\u01a1ng t\u1eeb h\u01b0\u1edbng \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng bay t\u1edbi, \u0111u\u00f4i c\u1ee7a n\u00f3 v\u1ec3nh cao l\u00ean, l\u00e0m cho th\u00e2n c\u1ee7a n\u00f3 nghi\u00eang m\u1ed9t b\u00ean, khi s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 g\u1eb7p c\u01a1 th\u1ec3 l\u1ea1nh bu\u1ed1t c\u1ee7a con v\u1eadt, th\u00ec s\u1ebd ng\u01b0ng t\u1ee5 th\u00e0nh nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc men theo l\u01b0ng tr\u01b0\u1ee3t v\u00e0o m\u1ed3m, th\u1eb1n l\u1eb1n \u0111u\u00f4i v\u1ec3nh c\u00f3 th\u1ec3 h\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng gi\u1ecdt s\u01b0\u01a1ng t\u1eeb xa bay t\u1edbi nh\u01b0 mong mu\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt trong sa m\u1ea1c kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. M\u1ed7i con \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u1ed3n t\u1ea1i ri\u00eang, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng k\u00ec l\u1ea1 ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt chuy\u00ean s\u1ed1ng \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0o th\u1ef1c v\u1eadt \u1edf sa m\u1ea1c, m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00ec th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y gi\u1ea5u m\u00ecnh v\u00e0o trong hang c\u00e1t, khi m\u01b0a s\u01b0\u01a1ng xu\u1ed1ng th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u00f2 l\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t s\u1eed d\u1ee5ng th\u1ebf v\u00f5 to\u00e0n th\u00e2n, b\u1ed5 sung h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 sinh s\u1ed1ng. B\u1edfi v\u1eady, sa m\u1ea1c k\u00ec th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u1ea5m \u0111\u1ecba c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u00f9ng Nam B\u1eafc C\u1ef1c, bi\u1ec3n s\u00e2u, trong nh\u1eefng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y, t\u1ef1 sinh v\u1eadt c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c sinh ho\u1ea1t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ri\u00eang c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, sa m\u1ea1c l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t r\u1ea5t c\u1eb1n c\u1ed7i, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc. Ngo\u00e0i l\u1ea1c \u0111\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;con thuy\u1ec1n c\u1ee7a sa m\u1ea1c&#8221; b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng d\u1ef1 tr\u1eef n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i l\u1ea1i t\u1ef1 do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8230","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8230"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8230\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}