{"id":8250,"date":"2021-11-21T11:35:54","date_gmt":"2021-11-21T04:35:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8250"},"modified":"2021-11-21T12:30:47","modified_gmt":"2021-11-21T05:30:47","slug":"me-cua-cuu-do-li-la-ai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/me-cua-cuu-do-li-la-ai\/","title":{"rendered":"M\u1eb9 c\u1ee7a c\u1eebu &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221; l\u00e0 ai?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1eebu &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221; c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m l\u1eaby l\u1eebng l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a k\u0129 thu\u1eadt nh\u00e2n b\u1ea3n. S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn nh\u1ea5t gi\u1eefa con v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng trong gi\u1edbi khoa h\u1ecdc k\u0129 thu\u1eadt n\u00e0y v\u1edbi c\u1eebu b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ch\u00ednh l\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 cha, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 3 m\u1eb9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea1i sao n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady? Ch\u00fang ta h\u00e3y nh\u00ecn to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e1 tr\u00ecnh ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a c\u1eebu &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea7u ti\u00ean, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u1ea5y ra m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o t\u1eeb trong tuy\u1ebfn s\u1eefa c\u1ee7a m\u1ed9t con c\u1eebu m\u1eb9, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n. Nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u1ebf b\u00e0o ngo\u00e0i c\u01a1 th\u1ec3 m\u1eb9 trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian 6 th\u00e1ng, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i t\u00e1ch nh\u00e2n t\u1ebf b\u00e0o c\u1ee7a n\u00f3 ra d\u00f9ng cho b\u01b0\u1edbc th\u1ee9 hai. Ti\u1ebfp theo c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u1ea1i l\u1ea5y ra t\u1ebf b\u00e0o tr\u1ee9ng ch\u01b0a th\u1ee5 tinh c\u1ee7a m\u1ed9t con c\u1eebu m\u1eb9 kh\u00e1c, lo\u1ea1i b\u1ecf \u0111i nh\u00e2n t\u1ebf b\u00e0o \u1edf b\u00ean trong, \u0111\u1ed5i nh\u00e2n t\u1ebf b\u00e0o c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o tuy\u1ebfn s\u1eefa \u1edf con c\u1eebu m\u1eb9 th\u1ee9 nh\u1ea5t. Cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00f4ng qua ph\u00f3ng \u0111i\u1ec7n k\u00edch ho\u1ea1t l\u00e0m cho nh\u00e2n t\u1ebf b\u00e0o n\u00e0y b\u1ecb t\u1ebf b\u00e0o tr\u1ee9ng &#8220;b\u01b0\u1edbng b\u1ec9nh&#8221; c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u00e1ch t\u1ebf b\u00e0o nh\u01b0 tr\u1ee9ng th\u1ee5 tinh b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1eady. Khi ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u00e1ch t\u1ebf b\u00e0o \u0111\u1ebfn m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh ph\u00f4i thai nh\u1ecf b\u00e9, sau \u0111\u00f3 c\u1ea5y gh\u00e9p ph\u00f4i thai n\u00e0y v\u00e0o trong t\u1eed cung c\u1ee7a con c\u1eebu m\u1eb9 th\u1ee9 ba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qu\u00e1 tr\u00ecnh sau n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng v\u1edbi giai \u0111o\u1ea1n sau c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh mang thai th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, ph\u00f4i thai \u1edf trong c\u01a1 th\u1ec3 c\u1eebu m\u1eb9 th\u1ee9 ba kh\u00f4ng ng\u1eebng ph\u00e1t tri\u1ec3n cho \u0111\u1ebfn khi sinh n\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 g\u00f3c \u0111\u1ed9 khoa h\u1ecdc th\u00ec m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221; ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t con, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u1eebu m\u1eb9 cung c\u1ea5p gen nh\u00e2n t\u1ebf b\u00e0o tuy\u1ebfn s\u1eefa. &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221; t\u1eeb ch\u1ed7 m\u1eb9 \u0111\u1ebb \u0111\u00e3 k\u1ebf th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a gen ADN, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng, &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221; l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m ph\u1ee5c ch\u1ebf 100% c\u1ee7a con c\u1eebu m\u1eb9 \u0111\u00f3. Sau khi &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221; tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, h\u00ecnh d\u00e1ng gi\u1ed1ng y h\u1ec7t m\u1eb9 \u0111\u1ebb. Hai con c\u1eebu m\u1eb9 cung c\u1ea5p t\u1ebf b\u00e0o tr\u1ee9ng v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ph\u00f4i thai l\u1edbn l\u00ean, n\u1ebfu nh\u01b0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221;, c\u00f9ng l\u1eafm ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh l\u00e0 &#8220;m\u1eb9 mang thai h\u1ed9&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 13 th\u00e1ng 4 n\u0103m 1998, ch\u00ednh &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221; c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0m m\u1eb9, n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u1eebu m\u1eb9 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebb ra m\u1ed9t ch\u00fa c\u1eebu con m\u1ed9t c\u00e1ch thu\u1eadn l\u1ee3i, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 &#8220;Banny&#8221;, c\u00f2n cha c\u1ee7a &#8220;Banny&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00fa s\u01a1n d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ef1c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u1edf x\u1ee9 Wales (Anh).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u1eebu &#8220;\u0110\u00f4-li&#8221; c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m l\u1eaby l\u1eebng l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a k\u0129 thu\u1eadt nh\u00e2n b\u1ea3n. S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn nh\u1ea5t gi\u1eefa con v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng trong gi\u1edbi khoa h\u1ecdc k\u0129 thu\u1eadt n\u00e0y v\u1edbi c\u1eebu b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ch\u00ednh l\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 cha, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 3 m\u1eb9. T\u1ea1i sao n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady? Ch\u00fang ta h\u00e3y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8250","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8250"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8250\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}