{"id":8314,"date":"2021-11-21T11:43:36","date_gmt":"2021-11-21T04:43:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8314"},"modified":"2021-11-21T12:31:42","modified_gmt":"2021-11-21T05:31:42","slug":"bo-ngua-cai-co-the-an-bo-ngua-duc-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/bo-ngua-cai-co-the-an-bo-ngua-duc-khong\/","title":{"rendered":"B\u1ecd ng\u1ef1a c\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c kh\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ecd ng\u1ef1a l\u00e0 ti\u1ec3u b\u00e1 v\u01b0\u01a1ng trong v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u00f4n tr\u00f9ng. Th\u00e2n h\u00ecnh c\u1ee7a n\u00f3 thon d\u00e0i, b\u1ec1 ngo\u00e0i \u0111\u1eb9p, nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch l\u1ea1i r\u1ea5t hung \u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u00f4i ch\u00e2n tr\u01b0\u1edbc gi\u1ed1ng nh\u01b0 chi\u1ebfc &#8220;\u0111ao l\u1edbn&#8221;, khi\u1ebfn cho n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4n tr\u00f9ng c\u00f3 h\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u00e1ch khi mi\u00eau t\u1ea3 h\u00e0nh vi hung \u00e1c c\u1ee7a b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng, sau khi b\u1ecd ng\u1ef1a c\u00e1i giao ph\u1ed1i v\u1edbi b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c, s\u1ebd l\u1eadp t\u1ee9c quay ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i c\u1eafn v\u00e0o c\u1ed5 c\u1ee7a &#8220;ch\u1ed3ng&#8221;, d\u1ea7n d\u1ea7n \u0103n th\u1ecbt b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c \u0111\u1ebfn khi c\u00f2n th\u1eeba l\u1ea1i hai m\u1ea3nh c\u00e1nh m\u1edbi th\u00f4i. C\u00f3 s\u00e1ch khi gi\u1ea3i th\u00edch hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng h\u00e0nh vi n\u00e0y c\u1ee7a b\u1ecd ng\u1ef1a l\u00e0 b\u1ea3n n\u0103ng t\u1ef1 nhi\u00ean v\u1ed1n c\u00f3, b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c t\u00ecnh nguy\u1ec7n x\u1ea3 th\u00e2n l\u00e0m th\u1ee9c \u0103n cho &#8220;v\u1ee3&#8221; l\u00e0 \u0111\u1ec3 cho &#8220;v\u1ee3&#8221; c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 dinh d\u01b0\u1ee1ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng con c\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c sao m\u00e0 bi th\u1ea3m nh\u01b0 v\u1eady? N\u0103m 1984, nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c Lask v\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi M\u0129 William Moris Davis \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u trong th\u1eddi gian d\u00e0i \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00f3i quen sinh ho\u1ea1t c\u1ee7a b\u1ecd ng\u1ef1a. H\u1ecd d\u00f9ng m\u00e1y quay phim ghi l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 qu\u00e1 tr\u00ecnh giao ph\u1ed1i c\u1ee7a 19 \u0111\u00f4i b\u1ecd ng\u1ef1a, k\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t con b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c n\u00e0o sau khi giao ph\u1ed1i b\u1ecb m\u1ea5t m\u1ea1ng v\u00e0o trong b\u1ee5ng c\u1ee7a b\u1ecd ng\u1ef1a c\u00e1i. Tr\u00e1i l\u1ea1i, b\u1ecd ng\u1ef1a trong qu\u00e1 tr\u00ecnh giao ph\u1ed1i l\u1ea1i r\u1ea5t k\u00e9o d\u00e0i t\u00ecnh c\u1ea3m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ea1i sao l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u00fd ki\u1ebfn l\u00e0 b\u1ecd ng\u1ef1a c\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c? B\u1edfi v\u00ec, v\u00e0o th\u1ebf k\u1ec9 XIX c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng t\u00ean l\u00e0 Tean Henri Fabre (1823 &#8211; 1915), trong t\u00e1c ph\u1ea9m n\u1ed5i ti\u1ebfng &#8220;Nh\u1eadt k\u00ed c\u00f4n tr\u00f9ng&#8221; c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 mi\u00eau t\u1ea3 sinh \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 tr\u00ecnh b\u1ecd ng\u1ef1a c\u00e1i sau khi giao ph\u1ed1i \u0111\u00e3 quay \u0111\u1ea7u l\u1ea1i \u0103n b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c tr\u00ean l\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau, h\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quy\u1ec3n s\u00e1ch n\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1ch n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ecnh hu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 trong quy\u1ec3n s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng Jean Henri Fabre l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i trong gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean. \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec sau khi b\u1ecd ng\u1ef1a c\u00e1i giao ph\u1ed1i, trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u1ee9c \u0103n c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y b\u1ecd ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ee9 m\u1ec7nh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung dinh d\u01b0\u1ee1ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi quy lu\u1eadt c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4n tr\u00f9ng sau khi l\u1ed9t x\u00e1c, \u0103n m\u1ea5t da \u0111\u00e3 l\u1ed9t, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa gi\u1ed1ng c\u00e1i sau khi sinh xong \u0111\u00e3 \u0103n m\u1ea5t b\u00e0o thai c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ecd ng\u1ef1a l\u00e0 ti\u1ec3u b\u00e1 v\u01b0\u01a1ng trong v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u00f4n tr\u00f9ng. Th\u00e2n h\u00ecnh c\u1ee7a n\u00f3 thon d\u00e0i, b\u1ec1 ngo\u00e0i \u0111\u1eb9p, nh\u01b0ng t\u00ednh c\u00e1ch l\u1ea1i r\u1ea5t hung \u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u00f4i ch\u00e2n tr\u01b0\u1edbc gi\u1ed1ng nh\u01b0 chi\u1ebfc &#8220;\u0111ao l\u1edbn&#8221;, khi\u1ebfn cho n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4n tr\u00f9ng c\u00f3 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8314","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8314\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}