{"id":8333,"date":"2021-11-21T11:45:44","date_gmt":"2021-11-21T04:45:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8333"},"modified":"2021-11-21T12:31:42","modified_gmt":"2021-11-21T05:31:42","slug":"tai-sao-dom-dom-co-the-phat-sang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-dom-dom-co-the-phat-sang\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao \u0111om \u0111\u00f3m c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t s\u00e1ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0110om \u0111\u00f3m l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00f4n tr\u00f9ng c\u00f3 \u00edch. Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi \u0111om \u0111\u00f3m l\u00e0 &#8220;d\u1ea1 chi\u1ebfu&#8221; (chi\u1ebfu s\u00e1ng v\u00e0o ban \u0111\u00eam), &#8220;r\u1ea1ng r\u1ee1&#8221;\u2026 \u00fd n\u00f3i l\u00e0 ch\u00fang bi\u1ebft ph\u00e1t s\u00e1ng. V\u1ec1 th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, con ng\u01b0\u1eddi l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111om \u0111\u00f3m chi\u1ebfu s\u00e1ng khi khoa h\u1ecdc ch\u01b0a ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e0 r\u1ea5t hay g\u1eb7p, nh\u01b0ng t\u1ea1i sao \u0111om \u0111\u00f3m c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t s\u00e1ng th\u00ec h\u1ecd ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 bi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1nh s\u00e1ng c\u1ee7a \u0111om \u0111\u00f3m c\u00f3 m\u00e0u v\u00e0ng xanh, c\u00f3 m\u00e0u \u0111\u1ecf cam, \u0111\u1ed9 s\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. N\u1ebfu nh\u01b0 ch\u00fang ta b\u1eaft ch\u00fang \u0111\u1ec3 v\u00e0o trong b\u00ecnh thu\u1ef7 tinh nh\u1ecf th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ph\u00e1t s\u00e1ng c\u1ee7a ch\u00fang l\u00e0 \u1edf hai \u0111\u1ed1t cu\u1ed1i c\u00f9ng \u1edf ph\u1ea7n b\u1ee5ng, hai \u0111\u1ed1t n\u00e0y v\u00e0o ban ng\u00e0y l\u00e0 m\u00e0u tr\u1eafng x\u00e1m, v\u00e0o ban \u0111\u00eam m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng. \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t qua bi\u1ec3u b\u00ec trong su\u1ed1t, ph\u00eda d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3u b\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ebf b\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t s\u00e1ng, ph\u00eda d\u01b0\u1edbi t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e1t s\u00e1ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ebf b\u00e0o kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3n x\u1ea1 \u00e1nh s\u00e1ng, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ea7y nh\u1eefng h\u1ea1t nh\u1ecf, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 tuy\u1ebfn l\u1ea1p th\u1ec3. Tuy\u1ebfn l\u1ea1p th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 oxi ho\u00e1 ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng m\u00e0 trong c\u01a1 th\u1ec3 h\u1ea5p thu \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u1ee3p th\u00e0nh ch\u1ea5t n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ee9a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. Trong t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e1t s\u00e1ng c\u00f3 ch\u1ee9a r\u1ea5t nhi\u1ec1u tuy\u1ebfn l\u1ea1p th\u1ec3, ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nhi\u1ec1u ch\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ee9a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ebf b\u00e0o ph\u00e1t s\u00e1ng c\u00f2n c\u00f3 ch\u1ee9a hai th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t: m\u1ed9t lo\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ea5t hu\u1ef3nh quang, m\u1ed9t lo\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 dung m\u00f4i hu\u1ef3nh quang. Ch\u1ea5t hu\u1ef3nh quang k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ch\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ee9a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, khi c\u00f3 oxi, ch\u1ecbu t\u00e1c d\u1ee5ng x\u00fac t\u00e1c c\u1ee7a dung m\u00f4i hu\u1ef3nh quang, l\u00e0m cho ho\u00e1 n\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 th\u00e0nh quang n\u0103ng, sinh ra \u00e1nh s\u00e1ng. \u0110om \u0111\u00f3m th\u01b0\u1eddng ph\u00e1t s\u00e1ng l\u1eadp lo\u00e8 l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh vi\u1ec7c cung c\u1ea5p oxi \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e1t s\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e0u s\u1eafc ph\u00e1t s\u00e1ng c\u1ee7a \u0111om \u0111\u00f3m kh\u00e1c nhau l\u00e0 do ch\u1ea5t hu\u1ef3nh quang v\u00e0 dung m\u00f4i hu\u1ef3nh quang kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. Vi\u1ec7c ph\u00e1t s\u00e1ng c\u1ee7a \u0111om \u0111\u00f3m c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng d\u1ee5 d\u1ed7 con kh\u00e1c gi\u1edbi v\u00e0 l\u00e0m cho \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i t\u1ee5 t\u1eadp v\u1edbi nhau, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111om \u0111\u00f3m trong b\u00ecnh thu\u1ef7 tinh nh\u1ecf c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c con \u0111om \u0111\u00f3m kh\u00e1c \u1edf n\u01a1i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i xa bay v\u1ec1 ph\u00eda b\u00ecnh thu\u1ef7 tinh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111om \u0111\u00f3m tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t s\u00e1ng m\u00e0 tr\u1ee9ng, \u1ea5u tr\u00f9ng v\u00e0 k\u00e9n c\u1ee7a ch\u00fang c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110om \u0111\u00f3m l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00f4n tr\u00f9ng c\u00f3 \u00edch. Trung Qu\u1ed1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi \u0111om \u0111\u00f3m l\u00e0 &#8220;d\u1ea1 chi\u1ebfu&#8221; (chi\u1ebfu s\u00e1ng v\u00e0o ban \u0111\u00eam), &#8220;r\u1ea1ng r\u1ee1&#8221;\u2026 \u00fd n\u00f3i l\u00e0 ch\u00fang bi\u1ebft ph\u00e1t s\u00e1ng. V\u1ec1 th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, con ng\u01b0\u1eddi l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111om \u0111\u00f3m chi\u1ebfu s\u00e1ng khi khoa h\u1ecdc ch\u01b0a ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e0 r\u1ea5t hay [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8333","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8333"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8333\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}