{"id":8409,"date":"2021-11-21T11:54:47","date_gmt":"2021-11-21T04:54:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8409"},"modified":"2021-11-21T12:31:38","modified_gmt":"2021-11-21T05:31:38","slug":"vi-sao-ca-ngua-con-duoc-sinh-ra-tu-bo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-ca-ngua-con-duoc-sinh-ra-tu-bo\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao c\u00e1 ng\u1ef1a con \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb b\u1ed1?"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng \u1ea5m \u00e1p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00f4ng, lu\u00f4n lu\u00f4n s\u00e1ng s\u1ee7a r\u1ef1c r\u1ee1. \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n, nhi\u1ec1u lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt b\u01a1i l\u1ed9i tung t\u0103ng v\u1edbi \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i m\u00e0u s\u1eafc, h\u00ecnh d\u1ea1ng v.v.. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea3i san h\u00f4 tr\u1eafng, h\u1ed3ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng c\u00e2y hoa \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng trong v\u01b0\u1eddn v.v.. Trong \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3 c\u00f3 mu\u00f4n m\u00e0u s\u1eafc, ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;thu\u1ef7 tinh cung&#8221;, qu\u1ea3 l\u00e0 r\u1ea5t x\u00e1c \u0111\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Sinh s\u1ed1ng trong &#8220;thu\u1ef7 tinh cung&#8221; \u0111\u00f3 c\u00f3 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt r\u1ea5t k\u00ec l\u1ea1 g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1 ng\u1ef1a. Lo\u1ea1i c\u00e1 c\u00f3 th\u00e2n h\u00ecnh k\u00ec d\u1ecb, d\u00e0i ch\u1ec9 c\u00f3 10 &#8211; 20 cm, \u0111\u1ea7u gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ea7u ng\u1ef1a n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1 ng\u1ef1a. \u0110u\u00f4i c\u1ee7a c\u00e1 ng\u1ef1a r\u1ea5t d\u00e0i do nhi\u1ec1u \u0111\u1ed1t gh\u00e9p l\u1ea1i v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 linh ho\u1ea1t co du\u1ed7i, b\u01a1i l\u1ed9i. L\u01b0ng c\u1ee7a n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng phi\u1ebfn g\u1ea5m, n\u00f3 lu\u00f4n c\u1eed \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u0103ng b\u1eb1ng v\u00e0 b\u01a1i th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng, \u0111\u1ed9ng t\u00e1c r\u1ea5t \u0111\u1eb9p m\u1eaft.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1 ng\u1ef1a kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ebb b\u1ec1 ngo\u00e0i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00e0 t\u1eadp t\u00ednh sinh s\u1ea3n c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng r\u1ea5t l\u1ea1. \u0110\u1ebfn m\u00f9a sinh s\u1ea3n, t\u1ea5m ng\u0103n b\u1ee5ng ph\u00eda b\u00ean c\u1ee7a c\u00e1 ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c s\u1ebd h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 s\u1ee3i d\u00e2y trung \u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh n\u1ebfp nh\u0103n r\u1ed3i d\u1ea7n d\u1ea7n h\u1ee3p th\u00e0nh &#8220;t\u00fai sinh s\u1ea3n&#8221; r\u1ea5t to v\u00e0 r\u1ed9ng. C\u00e1 ng\u1ef1a c\u00e1i s\u1ebd \u0111\u1ebb tr\u1ee9ng v\u00e0o trong t\u00fai sinh s\u1ea3n c\u1ee7a c\u00e1 ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c (c\u00e1 ng\u1ef1a c\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00fai sinh s\u1ea3n). S\u1ed1 tr\u1ee9ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean t\u1edbi tr\u0103m tr\u1ee9ng v\u00e0 ch\u00fang s\u1ebd ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh con \u1edf trong t\u00fai sinh s\u1ea3n. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y, trong l\u00f2ng t\u00fai sinh s\u1ea3n ti\u1ebft ra m\u1ed9t l\u1edbp m\u00e0ng huy\u1ebft qu\u1ea3n \u0111\u1eadm \u0111\u1eb7c v\u00e0 n\u00f3 g\u1eafn b\u00f3 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi l\u1edbp m\u00e0ng c\u1ee7a tr\u1ee9ng, \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ea7n thi\u1ebft cho tr\u1ee9ng trong th\u1eddi gian ph\u00e1t tri\u1ec3n. \u0110\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi c\u00e1 ng\u1ef1a con ph\u00e1t tri\u1ec3n ho\u00e0n ch\u1ec9nh, c\u00e1 ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u &#8220;t\u00e1ch ra&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p sinh s\u1ea3n c\u1ee7a c\u00e1 ng\u1ef1a l\u1ea1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0 v\u1eady nh\u1ec9?<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1edfi v\u00ec d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n v\u00f4 c\u00f9ng ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 nguy hi\u1ec3m, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n v\u00e0 m\u00f9a h\u1ea1. V\u00e0o m\u00f9a n\u00e0y, c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, sinh v\u1eadt bi\u1ec3n \u0111\u1ec1u t\u1eeb \u0111\u00e1y bi\u1ec3n s\u00e2u ho\u1eb7c t\u1eeb nh\u1eefng v\u00f9ng bi\u1ec3n xa tr\u1edf v\u1ec1 v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00f4ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh giao ph\u1ed1i, sinh s\u1ea3n. V\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00f4ng v\u1ed1n t\u0129nh l\u1eb7ng nay tr\u1edf n\u00ean nh\u1ed9n nh\u1ecbp, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi s\u1ebd x\u1ea3y ra cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh gi\u1eefa k\u1ebb m\u1ea1nh v\u00e0 k\u1ebb y\u1ebfu. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng con v\u1eadt tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u0169ng b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng vong h\u00e0ng lo\u1ea1t th\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nh\u1ecf b\u00e9 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng con v\u1eeba m\u1edbi sinh ra s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f3n \u0103n ngon cho c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt tranh ch\u1ea5p. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 c\u00e1 thu m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u1ebb kho\u1ea3ng v\u00e0i ch\u1ee5c ngh\u00ecn tr\u1ee9ng nh\u01b0ng s\u1ed1 tr\u1ee9ng n\u1edf ra th\u00e0nh c\u00e1 con kh\u00f4ng t\u1edbi 1%. Do v\u1eady, cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00f2i gi\u1ed1ng c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ng\u00e0y c\u00e0ng quy\u1ebft li\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1 ng\u1ef1a l\u00e0 &#8220;ch\u1ee7 c\u0169&#8221; c\u1ee7a v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00f4ng, vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00f2i gi\u1ed1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 &#8220;k\u0129 thu\u1eadt&#8221; h\u01a1n nh\u1eefng lo\u00e0i kh\u00e1c. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00e1 ng\u1ef1a c\u00e1i kh\u00e9o l\u00e9o \u0111\u1ebb tr\u1ee9ng v\u00e0o sinh s\u1ea3n c\u1ee7a c\u00e1 ng\u1ef1a \u0111\u1ef1c m\u00e0 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a tr\u1ee9ng t\u1eeb l\u00fac \u0111\u1ebb \u0111\u1ebfn l\u00fac ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh c\u00e1 ng\u1ef1a con \u0111\u1ec1u di\u1ec5n ra \u1edf b\u00ean trong, nh\u01b0 v\u1eady n\u00f3 b\u1ea3o to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh m\u1ea1ng cho c\u00e1 ng\u1ef1a con.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng \u1ea5m \u00e1p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00f4ng, lu\u00f4n lu\u00f4n s\u00e1ng s\u1ee7a r\u1ef1c r\u1ee1. \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n, nhi\u1ec1u lo\u1ea1i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt b\u01a1i l\u1ed9i tung t\u0103ng v\u1edbi \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i m\u00e0u s\u1eafc, h\u00ecnh d\u1ea1ng v.v.. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea3i san h\u00f4 tr\u1eafng, h\u1ed3ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8409","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8409\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}