{"id":8453,"date":"2021-11-21T12:00:02","date_gmt":"2021-11-21T05:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8453"},"modified":"2021-11-21T12:31:36","modified_gmt":"2021-11-21T05:31:36","slug":"tai-sao-noi-noc-doc-ran-quy-hon-ca-vang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-noi-noc-doc-ran-quy-hon-ca-vang\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao n\u00f3i n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn qu\u00fd h\u01a1n c\u1ea3 v\u00e0ng?"},"content":{"rendered":"\n<p>Nguy\u00ean nh\u00e2n r\u1eafn \u0111\u1ed9c l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 h\u00e3i l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec trong khoang mi\u1ec7ng c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 r\u0103ng \u0111\u1ed9c, c\u00f2n r\u0103ng \u0111\u1ed9c c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00edch \u0111\u1ed9c r\u1eafn l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec ph\u1ea7n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 n\u1ed1i v\u1edbi tuy\u1ebfn \u0111\u1ed9c. Khi r\u1eafn \u0111\u1ed9c c\u1eafn v\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3 sinh v\u1eadt, th\u00ec c\u00e1c c\u01a1 th\u1ecbt s\u1ebd co l\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u00e9p tuy\u1ebfn \u0111\u1ed9c ra l\u00e0m cho d\u1ecbch \u0111\u1ed9c ch\u1ea3y v\u00e0o r\u0103ng \u0111\u1ed9c, l\u1ea1i th\u00f4ng qua r\u0103ng \u0111\u1ed9c nh\u1ea3 ra. Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y n\u00f3i ra th\u00ec r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p, nh\u01b0ng l\u00e0m ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n trong nh\u00e1y m\u1eaft, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u00fac v\u1eadt khi b\u1ecb r\u1eafn \u0111\u1ed9c c\u1eafn, nh\u1eb9 th\u00ec d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh, n\u1eb7ng th\u00ec m\u1ea5t m\u1ea1ng, do v\u1eady, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, r\u1eafn \u0111\u1ed9c th\u01b0\u1eddng l\u00e0m cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kinh s\u1ee3.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng b\u1ea5t k\u00ec s\u1ef1 v\u1eadt n\u00e0o \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00ednh hai m\u1eb7t c\u1ee7a n\u00f3, r\u1eafn \u0111\u1ed9c c\u0169ng kh\u00f4ng ngo\u1ea1i l\u1ec7. C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f4ng ng\u1eebng c\u1ee7a khoa h\u1ecdc k\u0129 thu\u1eadt, con ng\u01b0\u1eddi d\u1ea7n d\u1ea7n ph\u00e1t hi\u1ec7n, n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn trong c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a r\u1eafn \u0111\u1ed9c th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb y h\u1ecdc r\u1ea5t cao. V\u1eady th\u00ec, r\u1ed1t cu\u1ed9c n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c d\u1ee5ng g\u00ec v\u1eady nh\u1ec9?<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 nh\u1ea5t, n\u00f3 l\u00e0 kh\u00e1ng nguy\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ra huy\u1ebft thanh ch\u1ed1ng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn. Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng \u1edf n\u00f4ng th\u00f4n v\u00e0 mi\u1ec1n n\u00fai, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb r\u1eafn \u0111\u1ed9c c\u1eafn r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn. Tr\u01b0\u1edbc kia, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ea3o d\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi v\u1ebft r\u1eafn c\u1eafn, c\u00f3 l\u00fac hi\u1ec7u qu\u1ea3 r\u1ea5t t\u1ed1t, c\u00f3 l\u00fac l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u00ed t\u01b0\u1edfng l\u1eafm. Nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 do th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u00f3 \u0111\u1ed9c ch\u1ee9a trong c\u00e1c lo\u1ea1i r\u1eafn \u0111\u1ed9c kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nhau. N\u0103m 1896, ca l\u00e2m s\u00e0ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng huy\u1ebft thanh ch\u1ed1ng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn h\u1ed5 mang ra \u0111\u1eddi. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 s\u1ea3n xu\u1ea5t ra h\u01a1n 80 lo\u1ea1i huy\u1ebft thanh ch\u1ed1ng \u0111\u1ed9c r\u1eafn v\u1edbi ch\u1ee7ng lo\u1ea1i kh\u00e1c nhau. Th\u1ef1c ti\u1ec5n m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ec9 qua \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh, \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ebft r\u1eafn c\u1eafn th\u00ec huy\u1ebft thanh ch\u1ed1ng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn v\u1eabn l\u00e0 v\u1ecb thu\u1ed1c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u00e0ng \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 hai, n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn c\u00f2n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ea7m m\u00e1u v\u00e0 ch\u1ed1ng \u0111\u00f4ng m\u00e1u. Khi trong c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa hai c\u01a1 ch\u1ebf \u0111\u00f4ng m\u00e1u v\u00e0 ch\u1ed1ng \u0111\u00f4ng m\u00e1u b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n ch\u1ea3y m\u00e1u nhi\u1ec1u ho\u1eb7c l\u00e0 t\u1ea1o n\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ed9ng m\u1ea1ch. C\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u00e2u, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u1ecdc \u0111\u1ed9c c\u1ee7a r\u1eafn c\u1ea1p nong c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 ch\u1eefa tr\u1ecb r\u1ea5t t\u1ed1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i ch\u1ea3y m\u00e1u, ch\u1ea5t x\u00fac t\u00e1c este axit amin tinh \u0111\u01b0\u1ee3c luy\u1ec7n ra b\u1edfi n\u1ecdc \u0111\u1ed9c c\u1ee7a r\u1eafn lao l\u1ea1i c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1eefa tr\u1ecb r\u00f5 r\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c di ch\u1ee9ng nh\u01b0 b\u1ea1i li\u1ec7t, \u0111au tim do t\u1eafc \u0111\u1ed9ng m\u1ea1ch m\u00e1u v\u00e0 xu\u1ea5t huy\u1ebft m\u00e1u g\u00e2y ra.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn kh\u00e1c nhau c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng l\u00ean s\u1ef1 \u0111au \u0111\u1edbn \u1edf c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi; c\u00e1c proteinoit \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch ra t\u1eeb trong n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn c\u0169ng l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1eefu hi\u1ec7u c\u1ee7a di truy\u1ec1n h\u1ecdc v\u00e0 y h\u1ecdc. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u1eed nghi\u1ec7m \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng hi\u1ec7u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ed1ng ung th\u01b0 c\u1ee7a n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn, hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u00f5 r\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh b\u1edfi v\u00ec n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn \u0111\u00e3 ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c d\u1ee5ng ng\u00e0y c\u00e0ng quan tr\u1ecdng trong l\u0129nh v\u1ef1c y h\u1ecdc, l\u01b0\u1ee3ng nhu c\u1ea7u ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn. Nh\u01b0ng n\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng qua r\u1eafn \u0111\u1ed9c s\u1ed1ng, nh\u01b0ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn m\u00e0 m\u1ed9t con r\u1eafn c\u00f3 ch\u1ee9a ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt, do v\u1eady, n\u1ecdc \u0111\u1ed9c r\u1eafn r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 r\u1ea5t qu\u00fd gi\u00e1, c\u00f3 khi qu\u00fd h\u01a1n c\u1ea3 v\u00e0ng.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nguy\u00ean nh\u00e2n r\u1eafn \u0111\u1ed9c l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ee3 h\u00e3i l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec trong khoang mi\u1ec7ng c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 r\u0103ng \u0111\u1ed9c, c\u00f2n r\u0103ng \u0111\u1ed9c c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00edch \u0111\u1ed9c r\u1eafn l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec ph\u1ea7n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 n\u1ed1i v\u1edbi tuy\u1ebfn \u0111\u1ed9c. Khi r\u1eafn \u0111\u1ed9c c\u1eafn v\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3 sinh v\u1eadt, th\u00ec c\u00e1c c\u01a1 th\u1ecbt s\u1ebd co [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8453","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8453"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8453\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}