{"id":8471,"date":"2021-11-21T12:02:10","date_gmt":"2021-11-21T05:02:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8471"},"modified":"2021-11-21T12:31:35","modified_gmt":"2021-11-21T05:31:35","slug":"tai-sao-rua-co-tuoi-tho-rat-cao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-rua-co-tuoi-tho-rat-cao\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao r\u00f9a c\u00f3 tu\u1ed5i th\u1ecd r\u1ea5t cao?"},"content":{"rendered":"\n<p>Trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a r\u00f9a l\u00e0 cao nh\u1ea5t, do v\u1eady r\u00f9a c\u00f3 bi\u1ec7t hi\u1ec7u l\u00e0 &#8220;sao l\u00e3o th\u1ecd&#8221; (th\u1ecd tinh).<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eady th\u00ec tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a r\u00f9a r\u1ed1t cu\u1ed9c d\u00e0i bao nhi\u00eau n\u0103m v\u1eady? Theo b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0a tin, c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0 d\u00e2n t\u1eebng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con r\u00f9a bi\u1ec3n, d\u00e0i 1,5 m, n\u1eb7ng 90 kg, tr\u00ean mai c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 b\u00e1m nhi\u1ec1u con h\u00e0u v\u00e0 \u0111\u00e0i ti\u00ean, d\u1ef1 \u0111o\u00e1n tu\u1ed5i th\u1ecd d\u00e0i 700 tu\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p>Con s\u1ed1 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh x\u00e1c tu\u1ed5i th\u1ecd th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a r\u00f9a, c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u ghi ch\u00e9p l\u1ea1i m\u1edbi l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong Vi\u1ec7n b\u1ea3o t\u00e0ng t\u1ef1 nhi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i \u0111\u00e3 l\u01b0u gi\u1eef m\u1ed9t con r\u00f9a l\u1edbn, tr\u00ean mai c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 kh\u1eafc d\u00f2ng ch\u1eef &#8220;n\u0103m th\u1ee9 20 \u0110\u1ea1o Quang&#8221; (n\u0103m 1840). \u0110\u00e2y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c. N\u0103m n\u00e0y, Trung Qu\u1ed1c x\u1ea3y ra cu\u1ed9c Chi\u1ebfn tranh Nha phi\u1ebfn. Con r\u00f9a l\u1edbn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u1edf s\u00f4ng Tr\u01b0\u1eddng Giang v\u00e0o n\u0103m 1972, t\u00ednh t\u1eeb n\u0103m kh\u1eafc ch\u1eef \u0111\u1ebfn khi b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec con r\u00f9a n\u00e0y \u00edt nh\u1ea5t \u0111\u00e3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c 132 n\u0103m. V\u1eady th\u00ec t\u1ea1i sao tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a r\u00f9a l\u1ea1i d\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady nh\u1ec9?<\/p>\n\n\n\n<p>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u b\u00ed m\u1eadt tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd c\u1ee7a r\u00f9a t\u1eeb c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n nh\u01b0 t\u1ebf b\u00e0o h\u1ecdc, gi\u1ea3i ph\u1eabu h\u1ecdc, sinh l\u00ed h\u1ecdc. C\u00f3 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ch\u1ecdn m\u1ed9t nh\u00f3m lo\u1ea1i r\u00f9a c\u00f3 tu\u1ed5i th\u1ecd t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i d\u00e0i v\u00e0 nh\u00f3m lo\u1ea1i r\u00f9a kh\u00e1c c\u00f3 tu\u1ed5i th\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e0i l\u1eafm l\u00e0m t\u00e0i li\u1ec7u th\u1eed nghi\u1ec7m so s\u00e1nh. K\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y, nh\u00f3m r\u00f9a c\u00f3 tu\u1ed5i th\u1ecd t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i d\u00e0i c\u00f3 h\u1eb1ng s\u1ed1 sinh s\u1ea3n t\u1ebf b\u00e0o kh\u00e1 nhi\u1ec1u, c\u00f2n nh\u00f3m r\u00f9a c\u00f3 tu\u1ed5i th\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e0i l\u1eafm c\u00f3 h\u1eb1ng s\u1ed1 sinh s\u1ea3n t\u1ebf b\u00e0o kh\u00e1 \u00edt. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y, h\u1eb1ng s\u1ed1 sinh s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi tu\u1ed5i th\u1ecd d\u00e0i ng\u1eafn c\u1ee7a r\u00f9a. C\u00f3 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng, s\u1ef1 tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd c\u1ee7a r\u00f9a c\u00f3 quan h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u1eadm ch\u1ea1p, qu\u00e1 tr\u00ecnh trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i ch\u1eadm v\u00e0 c\u01a1 n\u0103ng sinh l\u00ed ch\u1ecbu \u0111\u00f3i ch\u1ecbu kh\u00e1t c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quan s\u00e1t v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">chuy\u00ean gia<\/a> nu\u00f4i r\u00f9a cho r\u1eb1ng, r\u00f9a c\u00f3 \u0111\u1ea7u l\u1edbn, \u0103n chay, c\u00f3 tu\u1ed5i th\u1ecd d\u00e0i h\u01a1n so v\u1edbi r\u00f9a c\u00f3 \u0111\u1ea7u nh\u1ecf, \u0103n th\u1ecbt hay th\u1ee9c \u0103n t\u1ea1p. V\u00ed d\u1ee5, r\u00f9a t\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1ng \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ea3o nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u1ea5n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 r\u00f9a s\u1ed1ng tr\u00ean c\u1ea1n l\u1edbn nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, th\u1ee9c \u0103n ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 c\u1ecf xanh, qu\u1ea3 d\u1ea1i v\u00e0 c\u00e2y b\u00e0n tay ti\u00ean (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng b\u00e0), tu\u1ed5i th\u1ecd r\u1ea5t d\u00e0i, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng tr\u00ean 300 tu\u1ed5i, l\u00e0 lo\u00e0i r\u00f9a tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy r\u00f9a l\u00e0 &#8220;l\u00e3o th\u1ecd tinh&#8221; trong c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nh\u01b0ng c\u00e1c lo\u1ea1i r\u00f9a kh\u00e1c nhau th\u00ec tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a ch\u00fang c\u0169ng d\u00e0i ng\u1eafn kh\u00e1c nhau. C\u00f3 lo\u1ea1i r\u00f9a c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng tr\u00ean 100 tu\u1ed5i, c\u00f3 lo\u1ea1i r\u00f9a ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng 15 tu\u1ed5i. Cho d\u00f9 m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i r\u00f9a tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1u &#8220;tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd tr\u0103m tu\u1ed5i&#8221;, b\u1edfi v\u00ec t\u00ednh t\u1eeb ng\u00e0y ch\u00fang ra \u0111\u1eddi, t\u1eadt b\u1ec7nh v\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ecbch lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111e do\u1ea1 \u0111\u1ebfn sinh m\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a r\u00f9a l\u00e0 cao nh\u1ea5t, do v\u1eady r\u00f9a c\u00f3 bi\u1ec7t hi\u1ec7u l\u00e0 &#8220;sao l\u00e3o th\u1ecd&#8221; (th\u1ecd tinh). V\u1eady th\u00ec tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a r\u00f9a r\u1ed1t cu\u1ed9c d\u00e0i bao nhi\u00eau n\u0103m v\u1eady? Theo b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0a tin, c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0 d\u00e2n t\u1eebng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8471","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8471"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8471\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}