{"id":8487,"date":"2021-11-21T12:04:04","date_gmt":"2021-11-21T05:04:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8487"},"modified":"2021-11-21T12:31:34","modified_gmt":"2021-11-21T05:31:34","slug":"tai-sao-da-dieu-lai-dat-co-sat-bang-tren-mat-dat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-da-dieu-lai-dat-co-sat-bang-tren-mat-dat\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u l\u1ea1i \u0111\u1eb7t c\u1ed5 s\u00e1t b\u1eb1ng tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t?"},"content":{"rendered":"\n<p>C\u00e1nh c\u1ee7a \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u \u0111\u00e3 b\u1ecb tho\u00e1i ho\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bay l\u01b0\u1ee3n, l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i chim ch\u1ea1y gi\u1ecfi nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft bay.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngay t\u1eeb n\u0103m 1891, tr\u00ean b\u00e1o Tin t\u1ee9c c\u1ee7a M\u0129 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a tin r\u1eb1ng, khi \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u g\u1eb7p nguy c\u1ea5p, ch\u01b0a k\u1ecbp ch\u1ea1y tho\u00e1t th\u00ec s\u1ebd \u0111\u1eb7t c\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh s\u00e1t m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, chui v\u00e0o trong \u0111\u1ed1ng c\u00e1t, coi nh\u01b0 m\u00ecnh kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y g\u00ec c\u1ea3 th\u00ec s\u1ebd b\u00ecnh y\u00ean v\u00f4 s\u1ef1. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebf gi\u1ec5u h\u00e0nh vi kh\u00e1 bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u1ee7a \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u00f9ng &#8220;ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u&#8221; \u0111\u1ec3 mi\u00eau t\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngu d\u1ed1t kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf, d\u1ed1i m\u00ecnh, d\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u l\u1ea7m m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u1eadt c\u1ee7a \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e0 \u0111i\u1ec3u sinh s\u1ed1ng \u1edf trong v\u00f9ng sa m\u1ea1c, kh\u00ed h\u1eadu \u1edf \u0111\u00f3 r\u1ea5t n\u00f3ng n\u1ef1c, \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu m\u1ea1nh, kh\u00f4ng kh\u00ed n\u00f3ng t\u1eeb tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t b\u1ed1c l\u00ean, giao nhau v\u1edbi kh\u00f4ng kh\u00ed l\u1ea1nh \u1edf t\u1ea7ng tr\u1eddi th\u1ea5p, do hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u00e1n x\u1ea1 (do t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng truy\u1ec1n \u00e1nh s\u00e1ng kh\u00fac x\u1ea1 theo m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng) m\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u1edbp s\u01b0\u01a1ng m\u1edd chi\u1ebfu s\u00e1ng l\u1ea5p l\u00e1nh. \u0110\u00e0 \u0111i\u1ec3u khi b\u1ecb ho\u1ea3ng s\u1ee3 ho\u1eb7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00f3 k\u1ebb \u0111\u1ecbch, d\u1ee9t kho\u00e1t \u0111\u1eb7t chi\u1ebfc c\u1ed5 nh\u01b0 k\u00ednh ti\u1ec1m v\u1ecdng s\u00e1t xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, cu\u1ed9n tr\u00f2n th\u00e2n l\u1ea1i, d\u00f9ng b\u1ed9 l\u00f4ng m\u00e0u n\u00e2u x\u00e1m c\u1ee7a m\u00ecnh ngu\u1ef5 trang th\u00e0nh ng\u00f4i m\u1ed9 ki\u1ebfn, nham th\u1ea1ch ho\u1eb7c b\u1ee5i c\u00e2y, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 che ch\u1eafn c\u1ee7a l\u1edbp s\u01b0\u01a1ng m\u1edd th\u00ec ch\u00fang r\u1ea5t kh\u00f3 b\u1ecb k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u00e1t hi\u1ec7n. \u0110\u00e0 \u0111i\u1ec3u khi nguy c\u1ea5p th\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t c\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh s\u00e1t m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1ea3n th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e0 \u0111i\u1ec3u \u0111\u1ec3 c\u1ed5 s\u00e1t g\u1ea7n m\u1eb7t \u0111\u1ea5t c\u00f2n c\u00f3 hai t\u00e1c d\u1ee5ng: m\u1ed9t l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m thanh t\u1eeb n\u01a1i xa, \u0111\u1ec3 s\u1edbm tr\u00e1nh b\u1ecb k\u1ebb \u0111\u1ecbch x\u00e2m h\u1ea1i; hai l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea3 l\u1ecfng m\u1ed9t ch\u00fat c\u00e1c c\u01a1 th\u1ecbt \u1edf ph\u1ea7n c\u1ed5, gi\u1ea3m b\u1edbt \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 m\u1ec7t m\u1ecfi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t c\u00f4ng nh\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i nu\u00f4i \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u c\u1ee7a Nam Phi n\u00f3i r\u1eb1ng, tr\u1ea1i nu\u00f4i \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ecbch s\u1eed h\u01a1n 80 n\u0103m, tuy ch\u00fang c\u00f3 h\u00e0nh vi \u0111\u1eb7t c\u1ed5 s\u00e1t m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u01b0a t\u1eebng x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u v\u00f9i \u0111\u1ea7u xu\u1ed1ng c\u00e1t. N\u1ebfu nh\u01b0 \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u th\u1eadt s\u1ef1 v\u00f9i \u0111\u1ea7u v\u00e0o trong c\u00e1t th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd nhanh ch\u00f3ng b\u1ecb ch\u1ebft ng\u1ea1t.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1nh c\u1ee7a \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u \u0111\u00e3 b\u1ecb tho\u00e1i ho\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bay l\u01b0\u1ee3n, l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i chim ch\u1ea1y gi\u1ecfi nh\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft bay. Ngay t\u1eeb n\u0103m 1891, tr\u00ean b\u00e1o Tin t\u1ee9c c\u1ee7a M\u0129 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a tin r\u1eb1ng, khi \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u g\u1eb7p nguy c\u1ea5p, ch\u01b0a k\u1ecbp ch\u1ea1y tho\u00e1t th\u00ec s\u1ebd \u0111\u1eb7t c\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh s\u00e1t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8487","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8487\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}