{"id":8639,"date":"2021-11-21T12:22:12","date_gmt":"2021-11-21T05:22:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8639"},"modified":"2021-11-21T16:02:16","modified_gmt":"2021-11-21T09:02:16","slug":"co-hay-khong-co-nghia-dia-than-bi-cua-voi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/co-hay-khong-co-nghia-dia-than-bi-cua-voi\/","title":{"rendered":"C\u00f3 hay kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a \u0111\u1ecba th\u1ea7n b\u00ed c\u1ee7a voi?"},"content":{"rendered":"\n<p>H\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa, sau khi ch\u1ebft \u0111i, thi th\u1ec3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 \u1edf \u0111\u1ea5t hoang, nh\u01b0ng trong r\u1eebng l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y x\u00e1c c\u1ee7a voi. Con ng\u01b0\u1eddi khi gi\u1ea3i th\u00edch hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng, voi c\u00f3 tr\u00ed l\u1ef1c si\u00eau qu\u1ea7n, th\u1eadm ch\u00ed hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1i ni\u1ec7m ch\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e2m chung, voi s\u1ebd m\u1ed9t m\u00ecnh \u0111i xa \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i, xuy\u00ean qua n\u00fai s\u00e2u r\u1eebng r\u1eadm, \u0111\u1ebfn ngh\u0129a \u0111\u1ecba th\u1ea7n b\u00ed c\u1ee7a voi, \u1edf \u0111\u00f3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i t\u1eed th\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1938, m\u1ed9t \u0111\u1ed9i th\u00e1m hi\u1ec3m ti\u1ebfn v\u00e0o r\u1eebng r\u1eadm Ch\u00e2u Phi, \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y m\u1ed9t hang l\u1edbn, trong hang ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y ng\u00e0 voi v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a voi. H\u1ecd cho r\u1eb1ng, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 ngh\u0129a \u0111\u1ecba th\u1ea7n b\u00ed c\u1ee7a voi trong truy\u1ec1n thuy\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi tin t\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111i, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn ng\u00e0 voi, c\u1ed1 \u00fd \u0111\u00e1nh voi \u0111\u1ebfn tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec3 cho voi s\u1eafp ch\u1ebft v\u00f9ng ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn ngh\u0129a \u0111\u1ecba c\u1ee7a voi. Nh\u01b0ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o tho\u1ea3 m\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c mong mu\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c ch\u1ebft c\u1ee7a voi? T\u1ea1i sao trong hang c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng voi \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady? R\u1ed1t cu\u1ed9c c\u00f3 ngh\u0129a \u0111\u1ecba c\u1ee7a voi kh\u00f4ng? Nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y nhi\u1ec1u h\u1ee9ng th\u00fa cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 sinh v\u1eadt h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Anh Hawei Kelezi, trong khi nghi\u00ean c\u1ee9u quan s\u00e1t \u0111\u00e3 v\u00f4 t\u00ecnh ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c. M\u1ed9t ng\u00e0y ch\u1ea1ng v\u1ea1ng t\u1ed1i, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eadn m\u1eaft nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t l\u1ec5 ch\u00f4n voi \u1edf g\u1ea7n m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t con voi c\u00e1i gi\u00e0 do th\u1ec3 l\u1ef1c suy y\u1ebfu, cu\u1ed1i c\u00f9ng ng\u00e3 qu\u1ef5 xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, l\u00fac n\u00e0y, m\u1ea5y con voi xung quanh v\u00e2y l\u1ea5y n\u00f3, ph\u00e1t ra nh\u1eefng ti\u1ebfng k\u00eau th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, \u0111au kh\u1ed5. M\u1ed9t ch\u00fa voi \u0111\u1ef1c b\u00e9 \u0111\u01b0a ng\u00e0 voi xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi th\u00e2n voi c\u00e1i gi\u00e0, c\u1ed1 g\u1eafng nh\u1ea5c n\u00f3 l\u00ean, nh\u01b0ng voi c\u00e1i gi\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eady, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u1ebft r\u1ed3i. \u0110\u00e0n voi \u0111\u1ee9ng g\u1ea7n con voi c\u00e1i gi\u00e0, c\u00fai \u0111\u1ea7u xu\u1ed1ng, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng d\u00f9ng chi\u1ebfc v\u00f2i d\u00e0i vu\u1ed1t thi th\u1ec3 c\u1ee7a voi c\u00e1i gi\u00e0. Cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u00fang d\u00f9ng nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u1ea5t, c\u00e2y c\u1ecf \u0111\u1ec3 ch\u00f4n x\u00e1c l\u1ea1i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y thi th\u1ec3 c\u1ee7a voi.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0169ng \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c hang ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y ng\u00e0 voi, x\u01b0\u01a1ng voi \u0111\u00f3. Th\u00ec ra, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng k\u00ec l\u1ea1 c\u1ee7a c\u00e1i hang n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb th\u1eadp k\u1ec9 20 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ec9 XX, l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng t\u00e0n s\u00e1t lo\u00e0i voi. M\u1ed9t s\u1ed1 con voi sau khi tho\u00e1t ch\u1ebft kh\u1ecfi n\u00f2ng s\u00fang, \u0111\u00e3 tr\u1ed1n v\u00e0o trong hang n\u00e0y, kh\u00f4ng may g\u1eb7p ph\u1ea3i m\u1ed9t tr\u1eadn ch\u00e1y r\u1eebng l\u1edbn, ch\u00fang \u0111\u1ec1u b\u1ecb bi\u1ec3n l\u1eeda \u0111\u1ed1t ch\u00e1y, ch\u1ec9 c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ed1ng ng\u00e0 v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng tr\u1eafng ch\u1ed3ng ch\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ecdi nghi v\u1ea5n \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a khoa h\u1ecdc. V\u00ec v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng, ngh\u0129a \u0111\u1ecba th\u1ea7n b\u00ed c\u1ee7a voi trong truy\u1ec1n thuy\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa, sau khi ch\u1ebft \u0111i, thi th\u1ec3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 \u1edf \u0111\u1ea5t hoang, nh\u01b0ng trong r\u1eebng l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y x\u00e1c c\u1ee7a voi. Con ng\u01b0\u1eddi khi gi\u1ea3i th\u00edch hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng, voi c\u00f3 tr\u00ed l\u1ef1c si\u00eau qu\u1ea7n, th\u1eadm ch\u00ed hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1i ni\u1ec7m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,10],"tags":[],"class_list":["post-8639","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8639"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8639\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}