{"id":8993,"date":"2021-11-21T15:38:13","date_gmt":"2021-11-21T08:38:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=8993"},"modified":"2021-11-21T17:15:31","modified_gmt":"2021-11-21T10:15:31","slug":"tai-sao-can-xay-dung-kien-truc-kieu-kim-tu-thap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-can-xay-dung-kien-truc-kieu-kim-tu-thap\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao c\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng ki\u1ebfn tr\u00fac ki\u1ec3u kim t\u1ef1 th\u00e1p?"},"content":{"rendered":"\n<p>Kim t\u1ef1 th\u00e1p l\u00e0 m\u1ed9t trong b\u1ea3y k\u1ef3 quan v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec7t t\u00e1c duy nh\u1ea5t c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay. Kim t\u1ef1 th\u00e1p l\u00e0 l\u0103ng m\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c pharaon (vua ch\u00faa) th\u1ed1ng tr\u1ecb th\u1eddi c\u1ed5 Ai C\u1eadp. Ng\u01b0\u1eddi Ai C\u1eadp c\u1ed5 s\u00f9ng b\u00e1i l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean nhi\u00ean, t\u1ea1o h\u00ecnh c\u1ee7a kim t\u1ef1 th\u00e1p xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb h\u00ecnh d\u1ea1ng n\u00fai cao, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 v\u1eefng ch\u1eafc v\u00e0 v\u0129nh h\u1eb1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i Ai C\u1eadp c\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi Maya v\u00e0 Adit\u1ebfch c\u1ed5 \u1edf Trung M\u1ef9 c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac ki\u1ec3u kim t\u1ef1 th\u00e1p, \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 Italia c\u0169ng c\u00f3, c\u00f2n trong c\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00f3 l\u00fac xu\u1ea5t hi\u1ec7n ki\u1ebfn tr\u00fac ki\u1ec3u kim t\u1ef1 th\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao c\u1ea7n x\u00e2y d\u1ef1ng ki\u1ec3u ki\u1ebfn tr\u00fac m\u00e0 b\u1ec1 ngo\u00e0i c\u00f3 v\u1ebb \u0111\u01a1n \u0111i\u1ec7u nh\u01b0 v\u1eady?<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ki\u1ebfn tr\u00fac ki\u1ec3u kim t\u1ef1 th\u00e1p hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u01b0u c\u1ea7u m\u1ed9t b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ed5 \u0111\u1ea1i cho n\u1ec1n ngh\u1ec7 thu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c d\u1ee5ng. Cung \u0111i\u1ec7n Louvre n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Ph\u00e1p, khi m\u1edf r\u1ed9ng, \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t kim t\u1ef1 th\u00e1p k\u00ednh l\u00e0m l\u1ed1i v\u00e0o c\u1ee7a b\u1ed9 ph\u1eadn m\u1edf r\u1ed9ng ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a Cung \u0111i\u1ec7n Louvre, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1eabu m\u1ef1c c\u1ee7a vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, t\u1ea1o h\u00ecnh c\u1ee7a Nh\u00e0 h\u00e1t qu\u1ed1c gia Braxilia c\u1ee7a Braxin c\u0169ng r\u1ea5t gi\u1ed1ng c\u00e1c kim t\u1ef1 th\u00e1p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Maya v\u00e0 Adit\u1ebfch c\u1ed5: \u0110\u1ed9 d\u1ed1c c\u1ee7a th\u00e1p th\u1ea5p h\u01a1n kim t\u1ef1 th\u00e1p c\u1ee7a Ai C\u1eadp, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ec9nh nh\u1ecdn, \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ec9nh th\u01b0\u1eddng x\u00e2y m\u1ed9t mi\u1ebfu th\u1edd th\u1ea7n linh, c\u00f2n t\u01b0\u1eddng ngo\u00e0i c\u1ee7a nh\u00e0 h\u00e1t th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1eeda, to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng \u0111\u00e1, c\u1eeda ra v\u00e0o \u0111i \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t. Phong c\u00e1ch ki\u1ebfn tr\u00fac b\u00e1t gi\u00e1c khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi ta li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn l\u1ecbch s\u1eed n\u1ec1n v\u0103n minh Maya c\u1ed5 \u0111\u1ea1i l\u00e2u \u0111\u1eddi. N\u0103m 1991, tr\u00ean sa m\u1ea1c \u1edf bang Arizona c\u1ee7a M\u1ef9, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1eb1ng k\u00ednh h\u00ecnh kim t\u1ef1 th\u00e1p r\u1ea5t l\u1edbn, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cSinh quy\u1ec3n s\u1ed1 2\u201d n\u1ed5i ti\u1ebfng, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c nghi\u1ec7m c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t ti\u00ean phong v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh t\u1ed3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong t\u01b0\u01a1ng lai \u1edf c\u00e1c tinh c\u1ea7u ngo\u00e0i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Lo\u1ea1i ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ki\u1ec3u kim t\u1ef1 th\u00e1p \u0111\u00f3 c\u00f3 \u01b0u \u0111i\u1ec3m chung v\u1ec1 t\u00ednh hi\u1ec7u \u00edch c\u00f4ng tr\u00ecnh, v\u00ec m\u00e1i c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thu nh\u1ecf l\u1ea1i, th\u1ec3 t\u00edch to\u00e0n b\u1ed9 kho\u1ea3ng kh\u00f4ng gian nh\u1ecf h\u01a1n so v\u1edbi d\u1ea1ng l\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng, khi d\u00f9ng thi\u1ebft b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n; ngo\u00e0i ra c\u0169ng c\u00f3 l\u1ee3i cho m\u1ee5c \u0111\u00edch b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00ecnh th\u1ee9c kim t\u1ef1 th\u00e1p r\u1ea5t c\u00f3 l\u1ee3i cho vi\u1ec7c ch\u1ed1ng gi\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac cao t\u1ea7ng, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n \u01b0u vi\u1ec7t h\u01a1n so v\u1edbi ki\u1ec3u ki\u1ebfn tr\u00fac h\u00ecnh tr\u1ee5 tr\u00f2n. To\u00e0 nh\u00e0 Pan American \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 SanFrancisco, d\u00f9ng ki\u1ec3u h\u00ecnh kim t\u1ef1 th\u00e1p gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e2y m\u0103ng tre, to\u00e0 nh\u00e0 Hamkok \u1edf Chicago th\u00ec x\u00e2y theo ki\u1ec3u kim t\u1ef1 th\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ec9nh nh\u1ecdn, v\u00ec tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a n\u00f3 th\u1ea5p, \u0111\u1ed9 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh t\u1ed1t, n\u00ean c\u0169ng c\u00f3 l\u1ee3i cho vi\u1ec7c ch\u1ed1ng ch\u1ecbu \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, t\u01b0\u1eddng ngo\u00e0i c\u1ee7a c\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac kim t\u1ef1 th\u00e1p ph\u1ea3i x\u00e2y nghi\u00eang, n\u00ean kh\u00f3 thi c\u00f4ng, m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c bi\u1ebfn ho\u00e1 l\u00e0 t\u1ed5 h\u1ee3p b\u1eb1ng c\u00e1c kh\u1ed1i h\u00ecnh tr\u1ee5 vu\u00f4ng, gi\u1ea3m d\u1ea7n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ed1i tr\u1ee5 vu\u00f4ng t\u1eeb d\u01b0\u1edbi l\u00ean tr\u00ean. To\u00e0 nh\u00e0 Shell n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf Chicago cao 110 t\u1ea7ng, ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh v\u1ec1 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c kh\u1ed1i h\u00ecnh tr\u1ee5 vu\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c ki\u1ec3u ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1eadc th\u1ec1m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i th\u1ef1c ra c\u0169ng thu\u1ed9c v\u1ec1 lo\u1ea1i ki\u1ebfn tr\u00fac ki\u1ec3u kim t\u1ef1 th\u00e1p, \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh d\u1ea1ng b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e0 c\u00e0ng x\u00e2y cao, c\u00e1c t\u1ea7ng c\u00e0ng thu nh\u1ecf l\u1ea1i, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1eadc th\u1ec1m v\u1eady, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 h\u00ecnh kim t\u1ef1 th\u00e1p th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u. Ngo\u00e0i \u01b0u \u0111i\u1ec3m v\u1eefng ch\u1eafc, ki\u1ebfn tr\u00fac ki\u1ec3u n\u00e0y c\u00f2n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1nh s\u00e1ng M\u1eb7t Tr\u1eddi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng b\u00ean ngo\u00e0i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i l\u1edbn. V\u00ec v\u1eady d\u00f9ng ki\u1ebfn tr\u00fac ki\u1ec3u b\u1eadc th\u1ec1m l\u00e0m nh\u00e0 \u1edf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u01b0a th\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kh\u00f3a: Ki\u1ebfn tr\u00fac ki\u1ec3u kim t\u1ef1 th\u00e1p; Ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1eadc th\u1ec1m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kim t\u1ef1 th\u00e1p l\u00e0 m\u1ed9t trong b\u1ea3y k\u1ef3 quan v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec7t t\u00e1c duy nh\u1ea5t c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay. Kim t\u1ef1 th\u00e1p l\u00e0 l\u0103ng m\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c pharaon (vua ch\u00faa) th\u1ed1ng tr\u1ecb th\u1eddi c\u1ed5 Ai C\u1eadp. Ng\u01b0\u1eddi Ai C\u1eadp c\u1ed5 s\u00f9ng b\u00e1i l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean nhi\u00ean, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,16],"tags":[],"class_list":["post-8993","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-ky-thuat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8993"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8993\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}