{"id":9182,"date":"2021-11-21T16:12:36","date_gmt":"2021-11-21T09:12:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9182"},"modified":"2021-11-21T17:15:22","modified_gmt":"2021-11-21T10:15:22","slug":"the-nao-la-ton-hai-chung-va-benh-hai-chung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/the-nao-la-ton-hai-chung-va-benh-hai-chung\/","title":{"rendered":"Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 t\u1ed5n h\u1ea1i chung v\u00e0 b\u1ec7nh h\u1ea1i chung?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ed5n h\u1ea1i chung l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ecb n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i, kh\u00ed th\u1ea3i, v\u1eadt ph\u1ebf th\u1ea3i g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m nghi\u00eam tr\u1ecdng ho\u1eb7c v\u00ec nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c l\u00e0m cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u00e1t sinh bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ph\u00e1 ho\u1ea1i s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f4ng, n\u00f4ng nghi\u1ec7p, th\u1eadm ch\u00ed uy hi\u1ebfp an to\u00e0n t\u00ednh m\u1ea1ng c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n, g\u00e2y n\u00ean nh\u1eefng t\u1ed5n h\u1ea1i chung cho to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t m\u1eb7t ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a t\u1ed5n h\u1ea1i chung x\u00e3 h\u1ed9i. Ngo\u00e0i ra ti\u1ebfng \u1ed3n, ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, b\u1ee5i b\u1eb7m, b\u1ee9c x\u1ea1, s\u00f3ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb, tai n\u1ea1n giao th\u00f4ng, m\u00f9i kh\u00f3 ch\u1ecbu, \u0111\u1ea5t s\u1ea1t l\u1edf v.v\u2026 c\u0169ng n\u1eb1m trong ph\u1ea1m vi t\u1ed5n h\u1ea1i chung c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ec7nh h\u1ea1i chung l\u00e0 do m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m g\u00e2y n\u00ean nh\u1eefng b\u1ec7nh t\u1eadt mang t\u00ednh t\u1eebng v\u00f9ng. B\u1ec7nh h\u1ea1i chung mang t\u00ednh nguy h\u1ea1i r\u1ed9ng r\u00e3i h\u01a1n so v\u1edbi b\u1ec7nh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eb1m trong ph\u1ea1m vi c\u00f3 b\u1ec7nh h\u1ea1i chung th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 gi\u00e0 tr\u1ebb, trai g\u00e1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, th\u1eadm ch\u00ed thai nhi c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ec7nh h\u1ea1i chung c\u00f3 4 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3 do ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ra \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh t\u1eadt. V\u00ed d\u1ee5 \u1edf Nh\u1eadt v\u00ec nh\u00e0 m\u00e1y th\u1ea3i ra n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c v\u00e0 ch\u1ea5t th\u1ea3i \u0111\u1ed9c m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean \u00f4 nhi\u1ec5m ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc, sinh ra b\u1ec7nh. \u1ede Nh\u1eadt c\u00f3 nh\u1eefng v\u00f9ng v\u00ec kh\u00f4ng kh\u00ed b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean b\u1ec7nh hen suy\u1ec5n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngu\u1ed3n \u00f4 nhi\u1ec5m g\u00e2y n\u00ean b\u1ec7nh h\u1ea1i chung th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi do nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n. V\u00ed d\u1ee5 n\u0103m 1952, s\u1ef1 ki\u1ec7n s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 \u1edf Lu\u00e2n \u0110\u00f4n \u0111\u00e3 g\u00e2y n\u00ean ngu\u1ed3n \u00f4 nhi\u1ec5m s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 \u0111\u1ed9c h\u1ea1i ch\u1ee9a kh\u00ed sunfur\u01a1, b\u1ee5i kh\u00f3i v\u00e0 nh\u1eefng gi\u1ecdt axit sunfuric li ti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ec7nh h\u1ea1i chung c\u00f3 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng l\u00e0 b\u1ec7nh ph\u00e1t li\u00ean t\u1ee5c, k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f2n g\u00e2y h\u1ea1i cho thai nhi, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nguy h\u1ea1i cho \u0111\u1eddi sau. C\u00f3 l\u00fac n\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t th\u00e0nh b\u1ec7nh c\u1ea5p t\u00ednh khi\u1ebfn cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn \u0111\u1ec1u ph\u00e1t b\u1ec7nh. V\u00ed d\u1ee5 \u1edf Nh\u1eadt do \u00f4 nhi\u1ec5m cr\u00f4m d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh \u0111au m\u1ecfi. Sau khi b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m th\u00ec h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m sau nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi ph\u00e1t sinh b\u1ec7nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ec7nh h\u1ea1i chung th\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ec7nh m\u1edbi. V\u00ec n\u00f3 do m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng trong khu v\u1ef1c b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m g\u00e2y ra, cho n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng, m\u00e3i t\u1edbi sau khi ph\u00e1t b\u1ec7nh m\u1edbi \u0111i t\u00ecm nguy\u00ean nh\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: T\u1ed5n h\u1ea1i chung; B\u1ec7nh h\u1ea1i chung.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1ed5n h\u1ea1i chung l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ecb n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i, kh\u00ed th\u1ea3i, v\u1eadt ph\u1ebf th\u1ea3i g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m nghi\u00eam tr\u1ecdng ho\u1eb7c v\u00ec nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c l\u00e0m cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u00e1t sinh bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ph\u00e1 ho\u1ea1i s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f4ng, n\u00f4ng nghi\u1ec7p, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,17],"tags":[],"class_list":["post-9182","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-moi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9182"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9182\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}