{"id":9272,"date":"2021-11-21T16:22:51","date_gmt":"2021-11-21T09:22:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9272"},"modified":"2021-11-21T17:16:03","modified_gmt":"2021-11-21T10:16:03","slug":"vi-sao-noi-rung-la-kho-bau-mau-xanh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-noi-rung-la-kho-bau-mau-xanh\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao n\u00f3i r\u1eebng l\u00e0 kho b\u00e1u m\u00e0u xanh?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi r\u1eebng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u00f3 l\u00e0 kho b\u00e1u m\u00e0u xanh to l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean. R\u1eebng l\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. T\u1ed5 ti\u00ean xa x\u01b0a c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u2013 lo\u00e0i v\u01b0\u1ee3n ban \u0111\u1ea7u ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y nay r\u1eebng xanh v\u1eabn ph\u1ee5c v\u1ee5 con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 t\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 sinh th\u00e1i v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u00e0 x\u00e9t, r\u1eebng l\u00e0 l\u00e1 ph\u1ed5i c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, l\u00e0 n\u00f2ng c\u1ed1t \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng sinh th\u00e1i. Th\u00f4ng qua t\u00e1c d\u1ee5ng quang h\u1ee3p, r\u1eebng xanh duy tr\u00ec s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa kh\u00ed cacbonic v\u00e0 kh\u00ed oxi trong kh\u00f4ng kh\u00ed. Ngo\u00e0i ra r\u1eebng c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ee9c n\u0103ng kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ee3i ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u00f3 hai \u0111i\u1ec3m: m\u1ed9t l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 s\u1ef1 uy hi\u1ebfp c\u1ee7a l\u0169 l\u1ee5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi trung v\u00e0 h\u1ea1 l\u01b0u Tr\u01b0\u1eddng Giang. T\u1eeb \u0111\u1eddi nh\u00e0 H\u00e1n \u0111\u1ebfn nay, s\u00f4ng Tr\u01b0\u1eddng Giang \u0111\u00e3 ph\u00e1t sinh h\u01a1n 200 l\u1ea7n l\u0169 l\u1edbn. C\u01a1n l\u0169 n\u0103m 1954 khi\u1ebfn cho 180 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u01a1n l\u0169 n\u0103m 1998 thi\u1ec7t h\u1ea1i l\u00ean \u0111\u1ebfn tr\u00ean 250 t\u1ec9 nh\u00e2n d\u00e2n t\u1ec7. C\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ebd c\u00f3 h\u1ed3 ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc ph\u00f2ng l\u0169 kho\u1ea3ng tr\u00ean 20 t\u1ec9 m3, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0169 l\u1ee5t r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ed1i v\u1edbi trung v\u00e0 h\u1ea1 l\u01b0u. Hai l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 khai th\u00e1c ngu\u1ed3n \u0111i\u1ec7n l\u1ef1c r\u1ea5t to l\u1edbn c\u1ee7a s\u00f4ng Tr\u01b0\u1eddng Giang. Sau khi x\u00e2y d\u1ef1ng xong, s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed1t h\u01a1n 40 tri\u1ec7u t\u1ea5n than. Nh\u01b0 v\u1eady Trung Qu\u1ed1c h\u00e0ng n\u0103m v\u00ec \u00edt \u0111\u1ed1t than m\u00e0 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 1 tri\u1ec7u t\u1ea5n kh\u00ed sunfur\u01a1, 20 tri\u1ec7u t\u1ea5n kh\u00ed cacbonic v\u00e0 m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 x\u1ec9 than. Cho n\u00ean t\u1eeb \u00fd ngh\u0129a ph\u00e1t \u0111i\u1ec7n m\u00e0 n\u00f3i, c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn to l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u ch\u1ee9a ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc, c\u1ea3n tr\u1edf n\u01b0\u1edbc x\u00f3i m\u00f2n \u0111\u1ea5t. Theo t\u00ednh to\u00e1n, v\u00f9ng c\u00f3 r\u1eebng so v\u1edbi v\u00f9ng kh\u00f4ng r\u1eebng, m\u1ed7i m\u1eabu (1 m\u1eabu b\u1eb1ng 667,7 m2 ) c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a 20 m3 n\u01b0\u1edbc. L\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc trong 10 v\u1ea1n m\u1eabu r\u1eebng ch\u1ee9a t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc c\u1ee1 v\u1eeba ho\u1eb7c nh\u1ecf, t\u1ee9c l\u00e0 20 tri\u1ec7u m3. R\u1eebng c\u00f2n l\u00e0 \u201c\u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9 vi\u00ean\u201d v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc. M\u00f9a m\u01b0a, r\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1n n\u01b0\u1edbc l\u0169, l\u00e0m \u0111\u1ec9nh l\u0169 xu\u1ea5t hi\u1ec7n ch\u1eadm. M\u00f9a kh\u00f4, r\u1eebng gi\u1eef cho l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u1edf m\u1ee9c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft kh\u00ed h\u1eadu, ng\u0103n gi\u00f3, ch\u1eafn c\u00e1t. Di\u1ec7n t\u00edch r\u1eebng l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i b\u1ee9c x\u1ea1 \u00e1nh n\u1eafng M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u01b0u th\u00f4ng c\u1ee7a kh\u00f4ng kh\u00ed. Trong r\u1eebng c\u00e1c t\u00e1n c\u00e2y l\u1edbn v\u00e0 th\u00e2n c\u00e2y c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ea3n l\u00e0m gi\u1ea3m t\u1ed1c \u0111\u1ed9 gi\u00f3. M\u1ed7i ha r\u1eebng m\u1ed9t n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed1c h\u01a1i 8 t\u1ea5n n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn cho kh\u00f4ng kh\u00ed trong r\u1eebng m\u00e1t m\u1ebb, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1eebng c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i kh\u1eed \u00f4 nhi\u1ec5m v\u00e0 l\u00e0m s\u1ea1ch m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. R\u1eebng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u00e1y h\u00fat b\u1ee5i thi\u00ean nhi\u00ean. M\u1ed7i hecta r\u1eebng m\u1ed9t n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 h\u00fat 36 t\u1ea5n b\u1ee5i. Trong r\u1eebng r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i c\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eed \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng c\u00e2y nh\u01b0 \u0111inh h\u01b0\u01a1ng, c\u00e2y phong, c\u00e2y t\u01b0\u1ee3ng, c\u00e2y th\u00f4ng \u0111u\u00f4i ng\u1ef1a, v.v.. \u0111\u1ec1u h\u1ea5p th\u1ee5 kh\u00ed sunfuro v\u00e0 kh\u00ed clo l\u00e0 nh\u1eefng lo\u1ea1i kh\u00ed r\u1ea5t \u0111\u1ed9c. R\u1eebng th\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ra nh\u1eefng ch\u1ea5t keo gi\u1ebft ch\u1ebft c\u00e1c lo\u00e0i vi khu\u1ea9n g\u00e2y b\u1ec7nh nh\u01b0 b\u1ea1ch h\u1ea7u, ki\u1ebft l\u1ef5, lao ph\u1ed5i, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng l\u00e0m trong s\u1ea1ch m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1eebng l\u00e0 kho gen kh\u1ed5ng l\u1ed3, n\u00f3 chi\u1ebfm m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed r\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong sinh quy\u1ec3n. Trong r\u1eebng, th\u1ef1c, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, vi sinh v\u1eadt c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, v\u1edbi ch\u1ee7ng lo\u00e0i v\u00f4 c\u00f9ng phong ph\u00fa. Theo t\u00ednh to\u00e1n, tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 kho\u1ea3ng 1 \u2013 3 tri\u1ec7u ch\u1ee7ng lo\u00e0i. C\u00e1c ch\u1ee7ng lo\u00e0i sinh s\u1ed1ng trong r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 \u00e1 nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi c\u00f3 t\u1eeb 0,4 \u2013 0,8 tri\u1ec7u lo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 r\u1eebng th\u00ec \u01b0\u1edbc t\u00ednh kho\u1ea3ng h\u00e0ng tri\u1ec7u lo\u00e0i v\u1eadt tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, l\u0169 l\u1ee5t lan tr\u00e0n, sa m\u1ea1c kh\u00f4ng ng\u1eebng m\u1edf r\u1ed9ng, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd v\u00f4 c\u00f9ng t\u1ed3i t\u1ec7. Hi\u1ec7n nay vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eb7n ch\u1eb7t ph\u00e1 r\u1eebng, b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e2n b\u1eb1ng sinh th\u00e1i l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1ea3o v\u1ec7 r\u1eebng t\u1ed1t th\u00ec Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ng\u00e0y c\u00e0ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: R\u1eebng xanh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi r\u1eebng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u00f3 l\u00e0 kho b\u00e1u m\u00e0u xanh to l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean. R\u1eebng l\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. T\u1ed5 ti\u00ean xa x\u01b0a c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u2013 lo\u00e0i v\u01b0\u1ee3n ban \u0111\u1ea7u ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb \u0111\u00e2y. Ng\u00e0y nay r\u1eebng xanh v\u1eabn ph\u1ee5c v\u1ee5 con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 t\u01b0. T\u1eeb g\u00f3c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,17],"tags":[],"class_list":["post-9272","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-moi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9272\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}