{"id":9344,"date":"2021-11-21T16:31:03","date_gmt":"2021-11-21T09:31:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9344"},"modified":"2021-11-21T17:15:57","modified_gmt":"2021-11-21T10:15:57","slug":"thanh-pho-xuru-nhat-ban-vi-sao-lai-luu-hanh-dich-hen-suyen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/thanh-pho-xuru-nhat-ban-vi-sao-lai-luu-hanh-dich-hen-suyen\/","title":{"rendered":"Th\u00e0nh ph\u1ed1 X\u01b0r\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00ec sao l\u1ea1i l\u01b0u h\u00e0nh d\u1ecbch hen suy\u1ec5n?"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u0103m 1961, th\u00e0nh ph\u1ed1 X\u01b0r\u01b0 (Nh\u1eadt B\u1ea3n) n\u1eb1m tr\u00ean v\u1ecbnh Ys\u01a1 b\u1ed7ng nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u1ecbch hen suy\u1ec5n. Trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn, b\u1ec7nh vi\u1ec7n ch\u1eadt k\u00edn b\u1ec7nh nh\u00e2n hen. \u0110i\u1ec1u k\u00ec l\u1ea1 l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n hen \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y ch\u1ec9 c\u1ea7n r\u1eddi kh\u1ecfi th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111i ch\u1ed7 kh\u00e1c th\u00ec b\u1ec7nh thuy\u00ean gi\u1ea3m, song khi tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ec7nh l\u1ea1i l\u1eadp t\u1ee9c t\u00e1i ph\u00e1t. T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00f3 khi\u1ebfn cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u00fa \u00fd. Do \u0111\u00f3 c\u00e1n b\u1ed9 y t\u1ebf b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00e2n vi\u00ean \u0111i\u1ec1u tra ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf khu \u0111\u1ed3ng mu\u1ed1i kh\u00f4ng kh\u00ed b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m nghi\u00eam tr\u1ecdng, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb hen \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng v\u1edbi khu kh\u00f4ng b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m cao g\u1ea5p 2 \u2013 3 l\u1ea7n. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft b\u1ec7nh hen n\u00f3i chung l\u00e0 do di truy\u1ec1n ho\u1eb7c do nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi b\u1ee5i m\u00e0 g\u00e2y n\u00ean. K\u1ebft qu\u1ea3 th\u00ed nghi\u1ec7m, nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u00f3 b\u1ec7nh hen di truy\u1ec1n ho\u1eb7c do nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi b\u1ee5i ch\u1ee9ng t\u1ecf nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra d\u1ecbch hen n\u00e0y kh\u00e1c h\u1eb3n. V\u1ec1 sau c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 th\u00f4ng qua quan s\u00e1t ph\u00e1t hi\u1ec7n, s\u1ed1 b\u1ec7nh nh\u00e2n b\u1ecb hen t\u0103ng l\u00ean v\u00e0 b\u1ec7nh ch\u1ee9ng t\u0103ng l\u00ean \u0111\u1ec1u do n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u1ee7a kh\u00ed sunfur\u01a1 trong kh\u00f4ng kh\u00ed t\u0103ng l\u00ean. Sau khi ti\u1ebfn h\u00e0nh gi\u1ea3i ph\u1eabu nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n t\u1eed vong \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u00e1t sinh d\u1ecbch hen l\u00e0 do kh\u00f4ng kh\u00ed b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eadp k\u1ec9 50 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ec9 XX, c\u00f4ng nghi\u1ec7p d\u1ea7u m\u1ecf c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd, trong \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m c\u1ea3 th\u00e0nh ph\u1ed1 X\u01b0r\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb n\u0103m 1955 \u0111\u1ebfn 1963, \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t x\u00e2y d\u1ef1ng ba x\u00ed nghi\u1ec7p li\u00ean h\u1ee3p h\u00f3a d\u1ea7u, h\u00e0ng n\u0103m l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed sunfur\u01a1, kh\u00ed cacbon hi\u0111roxit, c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t nitric v\u00e0 c\u00e1c b\u1ee5i th\u1ea3i v\u00e0o kh\u00f4ng kh\u00ed r\u1ea5t l\u1edbn t\u1ea1o n\u00ean \u00f4 nhi\u1ec5m nghi\u00eam tr\u1ecdng. H\u00e0ng n\u0103m l\u01b0\u1ee3ng b\u1ee5i v\u00e0 kh\u00ed sunfur\u01a1 th\u1ea3i v\u00e0o trong kh\u00f4ng kh\u00ed \u0111\u1ea1t 13 v\u1ea1n t\u1ea5n, n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 kh\u00ed sunfur\u01a1 trong kh\u00f4ng kh\u00ed v\u01b0\u1ee3t 5 \u2013 6 l\u1ea7n m\u1ee9c ti\u00eau chu\u1ea9n, t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t l\u1edbp s\u01b0\u01a1ng d\u00e0y 500 m, trong \u0111\u00f3 tr\u00f4i n\u1ed5i nhi\u1ec1u lo\u1ea1i b\u1ee5i kim lo\u1ea1i v\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ea5t kh\u00ed c\u00f3 h\u1ea1i. Gi\u1eefa c\u00e1c ch\u1ea5t \u00f4 nhi\u1ec5m n\u00e0y l\u1ea1i t\u00e1c d\u1ee5ng l\u1eabn nhau, g\u00e2y n\u00ean nh\u1eefng ch\u1ea5t nh\u01b0 axit sunfuric d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh hen. D\u00e2n c\u01b0 th\u00e0nh ph\u1ed1 X\u01b0r\u01b0 \u0111\u00e3 h\u00edt th\u1edf l\u00e2u d\u00e0i nh\u1eefng ch\u1ea5t kh\u00ed h\u1ed7n h\u1ee3p g\u1ed3m sunfur\u01a1, axit sunfuaric, ch\u00ec, v.v.. Sau khi c\u00e1c ch\u1ea5t kh\u00ed n\u00e0y x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ebd h\u00ecnh th\u00e0nh axit sunfuric tr\u00ean ni\u00eam m\u1ea1c. Axit n\u00e0y l\u1ea1i l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ni\u00eam m\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f4 h\u1ea5p, gi\u1ea3m th\u1ea5p s\u1ee9c \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng, nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi c\u1ea3m nhi\u1ec5m, cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh hen.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1964 sau m\u1ea5y ng\u00e0y li\u00ean t\u1ee5c x\u1ea3y ra s\u01b0\u01a1ng m\u00f9, nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n hen \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 X\u01b0r\u01b0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eed vong. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1967 m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i \u0111au kh\u1ed5 m\u00e0 t\u1ef1 s\u00e1t. S\u1ef1 ki\u1ec7n d\u1ecbch hen l\u01b0u h\u00e0nh \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 X\u01b0r\u01b0 \u0111\u00e3 g\u00e2y n\u00ean h\u01a1n 10 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, h\u01a1n 800 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu h\u1eadu qu\u1ea3 nghi\u00eam tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: B\u1ec7nh hen; \u00d4 nhi\u1ec5m kh\u00f4ng kh\u00ed;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0103m 1961, th\u00e0nh ph\u1ed1 X\u01b0r\u01b0 (Nh\u1eadt B\u1ea3n) n\u1eb1m tr\u00ean v\u1ecbnh Ys\u01a1 b\u1ed7ng nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u1ecbch hen suy\u1ec5n. Trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn, b\u1ec7nh vi\u1ec7n ch\u1eadt k\u00edn b\u1ec7nh nh\u00e2n hen. \u0110i\u1ec1u k\u00ec l\u1ea1 l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n hen \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y ch\u1ec9 c\u1ea7n r\u1eddi kh\u1ecfi th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111i ch\u1ed7 kh\u00e1c th\u00ec b\u1ec7nh thuy\u00ean gi\u1ea3m, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,17],"tags":[],"class_list":["post-9344","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-moi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9344"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9344\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}