{"id":9388,"date":"2021-11-21T16:36:02","date_gmt":"2021-11-21T09:36:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9388"},"modified":"2021-11-21T17:15:53","modified_gmt":"2021-11-21T10:15:53","slug":"the-nao-la-o-nhiem-mui-thoi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/the-nao-la-o-nhiem-mui-thoi\/","title":{"rendered":"Th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f9i th\u1ed1i?"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u00f9i th\u1ed1i l\u00e0 m\u00f9i kh\u00f3 ng\u1eedi, g\u00e2y cho ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f3 ch\u1ecbu. N\u01b0\u1edbc c\u1ed1ng, nh\u00e0 v\u1ec7 sinh c\u00f4ng c\u1ed9ng, c\u00e1c b\u00e3i r\u00e1c \u0111\u1ec1u ph\u00e1t ra m\u00f9i h\u00f4i th\u1ed1i, khu\u1ebfch t\u00e1n v\u00e0o kh\u00f4ng kh\u00ed th\u00e0nh ph\u1ed1. M\u00f9i n\u00e0y g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 \u00f4 nhi\u1ec5m g\u1ecdi l\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f9i th\u1ed1i?<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00ed th\u1ed1i c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i, th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p: c\u00e1c kh\u00ed nh\u01b0 sunfua hi\u0111ro ph\u00e1t ra m\u00f9i tr\u1ee9ng th\u1ed1i, kh\u00ed thioalchol ph\u00e1t ra m\u00f9i t\u1ecfi th\u1ed1i ho\u1eb7c m\u00f9i rau th\u1ed1i, m\u00f9i nh\u1ef1a \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea5t kh\u00f3 ng\u1eedi v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ee3p ch\u1ea5t c\u1ee7a indol c\u0169ng ph\u00e1t ra m\u00f9i th\u1ed1i. R\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00ed th\u1ed1i c\u00f3 h\u1ea1i cho s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 kh\u00ed nh\u1ef1a \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, kh\u00ed sunfonic, kh\u00ed ethamin, acrolein \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c r\u1ea5t cao. Khi ch\u1ea5t th\u1ed1i tan v\u00e0o kh\u00f4ng kh\u00ed, tuy n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 th\u1ea5p v\u1eabn l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y n\u00f4n nao, kh\u00f3 ch\u1ecbu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00ed th\u1ed1i c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u0111\u1ed9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi. Ng\u1eedi ph\u1ea3i nh\u1eefng m\u00f9i v\u1ecb n\u00e0y th\u00ec th\u1ea7n kinh kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111au \u0111\u1ea7u, n\u00f4n nao v\u00e0 k\u00e9m \u0103n. Khi b\u1ecb th\u1ed1i nghi\u00eam tr\u1ecdng th\u00ec h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f4 h\u1ea5p, h\u1ec7 th\u1ed1ng tu\u1ea7n ho\u00e0n, h\u1ec7 th\u1ed1ng ti\u00eau h\u00f3a v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ea7n kinh \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Con ng\u01b0\u1eddi n\u1ebfu s\u1ed1ng l\u00e2u trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 th\u1ed1i th\u1ea5p, kh\u1ee9u gi\u00e1c s\u1ebd k\u00e9m nh\u1ea1y c\u1ea3m. L\u00fac \u0111\u00f3 kh\u1ee9u gi\u00e1c con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u201cth\u00edch \u1ee9ng\u201d v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u1ed1i. Tuy v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00f9i th\u1ed1i nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y, v\u00ec th\u1ea7n kinh \u0111\u1ea1i n\u00e3o li\u00ean t\u1ee5c b\u1ecb m\u00f9i th\u1ed1i k\u00edch th\u00edch, th\u1eddi gian d\u00e0i b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u0103ng \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 h\u01b0ng ph\u1ea5n c\u1ee7a v\u1ecf \u0111\u1ea1i n\u00e3o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng ph\u00e1t sinh nhi\u1ec1u s\u1ef1 ki\u1ec7n \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f9i th\u1ed1i. V\u00ed d\u1ee5 n\u0103m 1961 \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 Soanxi, Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 t\u1eebng ph\u00e1t sinh d\u1ed3n d\u1eadp ba l\u1ea7n s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n ph\u00e1t sinh v\u00e0o n\u1eeda \u0111\u00eam. L\u00fac \u0111\u00f3 d\u00e2n c\u01b0 \u0111ang ng\u1ee7 say, m\u1ed9t nh\u00e0 m\u00e1y nh\u00e2n d\u1ecbp \u0111\u00eam t\u1ed1i th\u1ea3i tr\u1ed9m d\u1ea7u ph\u1ebf th\u1ea3i benzen sunfonic v\u00e0o kh\u00f4ng kh\u00ed, \u0111\u00fang l\u00fac tr\u1eddi gi\u00f3 to, m\u00f9i th\u1ed1i bay t\u1ea3n ra ph\u1ea1m vi kho\u1ea3ng 20 km. M\u00f9i th\u1ed1i m\u1ea1nh \u0111\u00e3 l\u00e0m th\u1ee9c t\u1ec9nh nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. H\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y n\u00f4n nao v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f4n \u1ecde, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u1ee9c m\u1eaft, \u0111au \u0111\u1ea7u v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe sa s\u00fat.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y nay con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9i th\u1ed1i l\u00e0m \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nghi\u00eam tr\u1ecdng. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba \u00f4 nhi\u1ec5m b\u1edfi m\u00f9i th\u1ed1i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00e0 m\u00e1y s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f3 kh\u00ed ph\u1ebf th\u1ea3i m\u00f9i th\u1ed1i th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u1ed1t ch\u00e1y, oxi h\u00f3a, trung h\u00f2a hay h\u1ea5p th\u1ee5 \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00ed. Nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00ed th\u1ed1i. Nhi\u1ec1u lo\u1ea1i c\u00e2y xanh nh\u01b0 c\u00e2y phong lan, c\u00e2y nguy\u1ec7t qu\u1ebf \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 h\u00fat m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c ch\u1ea5t kh\u00ed th\u1ed1i c\u00f3 h\u1ea1i. Do \u0111\u00f3 tr\u1ed3ng c\u00e2y xanh v\u1edbi qui m\u00f4 l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ea1ch \u0111\u1eb9p, ng\u0103n ng\u1eeba \u00f4 nhi\u1ec5m.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb kho\u00e1: M\u00f9i th\u1ed1i; Kh\u00ed th\u1ed1i; \u00d4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u1ed1i.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f9i th\u1ed1i l\u00e0 m\u00f9i kh\u00f3 ng\u1eedi, g\u00e2y cho ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f3 ch\u1ecbu. N\u01b0\u1edbc c\u1ed1ng, nh\u00e0 v\u1ec7 sinh c\u00f4ng c\u1ed9ng, c\u00e1c b\u00e3i r\u00e1c \u0111\u1ec1u ph\u00e1t ra m\u00f9i h\u00f4i th\u1ed1i, khu\u1ebfch t\u00e1n v\u00e0o kh\u00f4ng kh\u00ed th\u00e0nh ph\u1ed1. M\u00f9i n\u00e0y g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 \u00f4 nhi\u1ec5m g\u1ecdi l\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f9i th\u1ed1i? Kh\u00ed th\u1ed1i c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,17],"tags":[],"class_list":["post-9388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-moi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9388"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9388\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}