{"id":9450,"date":"2021-11-21T16:43:05","date_gmt":"2021-11-21T09:43:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9450"},"modified":"2021-11-21T18:37:54","modified_gmt":"2021-11-21T11:37:54","slug":"vi-sao-khong-the-xem-bien-la-thung-dung-rac-khong-day","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-khong-the-xem-bien-la-thung-dung-rac-khong-day\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao kh\u00f4ng th\u1ec3 xem bi\u1ec3n l\u00e0 th\u00f9ng \u0111\u1ef1ng r\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00e1y?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1992 \u1edf \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0ng v\u1ea1n con l\u1ee3n bi\u1ec3n b\u1ecb ch\u1ebft. <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">Chuy\u00ean gia<\/a> c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Anh, T\u00e2y Ban Nha \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y. H\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n gan trong x\u00e1c l\u1ee3n bi\u1ec3n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nghi\u00eam tr\u1ecdng. S\u1ef1 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y do c\u00e1c ch\u1ea5t \u00f4 nhi\u1ec5m trong bi\u1ec3n v\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c thi\u00ean nhi\u00ean trong t\u1ea3o bi\u1ec3n g\u00e2y n\u00ean. C\u00e1c <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">chuy\u00ean gia<\/a> th\u00f4ng qua gi\u1ea3i ph\u1eabu ph\u00e1t hi\u1ec7n trong x\u00e1c l\u1ee3n bi\u1ec3n ch\u1ee9a m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t cacbua. K\u1ebft qu\u1ea3 \u0111i\u1ec1u tra ch\u1ee9ng t\u1ecf h\u00e0ng v\u1ea1n con l\u1ee3n bi\u1ec3n kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 s\u00e1t t\u1eadp th\u1ec3 m\u00e0 l\u00e0 do bi\u1ec3n \u00f4 nhi\u1ec5m nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u01b0\u1edbp m\u1ea5t sinh m\u1ea1ng. Nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t ch\u1ee9a 1,4 t\u1ec9 kil\u00f4m\u00e9t kh\u1ed1i n\u01b0\u1edbc (1,4 t\u1ec9 t\u1ec9 t\u1ea5n) trong \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n chi\u1ebfm 97%. Di\u1ec7n t\u00edch m\u1eb7t bi\u1ec3n chi\u1ebfm 71% t\u1ed5ng di\u1ec7n t\u00edch m\u1eb7t \u0111\u1ea5t (361 tri\u1ec7u kil\u00f4m\u00e9t vu\u00f4ng). Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u sai r\u1eb1ng bi\u1ec3n r\u1ed9ng v\u00f4 bi\u00ean, c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c t\u1ef1 l\u00e0m s\u1ea1ch v\u00f4 h\u1ea1n. \u0110\u1ed5 r\u00e1c xu\u1ed1ng bi\u1ec3n, th\u1ea3i n\u01b0\u1edbc b\u1ea9n ra bi\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh c\u00f4ng nghi\u1ec7p, ng\u01b0\u1eddi ta xem bi\u1ec3n nh\u01b0 l\u00e0 \u201cth\u00f9ng r\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00e1y\u201d. Theo th\u00f4ng b\u00e1o h\u00e0ng n\u0103m, lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed5 ra bi\u1ec3n kho\u1ea3ng 6 \u2013 10 tri\u1ec7u t\u1ea5n d\u1ea7u m\u1ecf, 1 v\u1ea1n t\u1ea5n th\u1ee7y ng\u00e2n, 25 v\u1ea1n t\u1ea5n \u0111\u1ed3ng, 3,9 tri\u1ec7u t\u1ea5n k\u1ebdm, 30 v\u1ea1n t\u1ea5n ch\u00ec, 1 tri\u1ec7u t\u1ea5n c\u00e1c thu\u1ed1c b\u1ea3o v\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1eefu c\u01a1 c\u00f3 ch\u1ee9a clo, 6,6 tri\u1ec7u t\u1ea5n r\u00e1c th\u1ea3i \u0111\u1ed3 nh\u1ef1a. M\u1ed7i ng\u00e0y c\u00f3 kho\u1ea3ng 639 ngh\u00ecn t\u00fai \u0111\u1ed3 nh\u1ef1a v\u1ee9t ra bi\u1ec3n. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n \u1edf \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i, ven b\u1edd c\u00f3 120 th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u00f3 85% n\u01b0\u1edbc sinh ho\u1ea1t v\u00e0 n\u01b0\u1edbc ph\u1ebf th\u1ea3i c\u00f4ng nghi\u1ec7p ch\u01b0a qua x\u1eed l\u00ed \u0111\u1ed5 ra bi\u1ec3n. \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n d\u1ea7u m\u1ecf nh\u1ed9n nh\u1ecbp nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. H\u00e0ng n\u0103m c\u00f3 kho\u1ea3ng 65 v\u1ea1n t\u1ea5n d\u1ea7u th\u00f4 r\u00f2 r\u1ec9 ra bi\u1ec3n. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y h\u00e0ng n\u0103m th\u1ea3i ra bi\u1ec3n h\u01a1n 3 tri\u1ec7u t\u1ea5n kim lo\u1ea1i ph\u1ebf th\u1ea3i v\u00e0 c\u00e1c ph\u1ebf li\u1ec7u c\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i h\u00e0ng v\u1ea1n con l\u1ee3n bi\u1ec3n b\u1ecb ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ebf th\u1ea3i do ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0a gi\u00f3 v\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng cu\u1ed1n tr\u00f4i, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ed5 ra bi\u1ec3n. V\u00ec v\u1eady bi\u1ec3n c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u201cth\u00f9ng r\u00e1c ch\u1ee9a m\u1ecdi ch\u1ea5t b\u1ea9n\u201d. Nh\u01b0ng bi\u1ec3n ti\u1ebfp thu c\u00e1c ch\u1ea5t \u00f4 nhi\u1ec5m m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ecb \u0111\u1ed9ng, n\u00f3 r\u1ea5t kh\u00f3 chuy\u1ec3n giao nh\u1eefng ch\u1ea5t \u00f4 nhi\u1ec5m n\u00e0y cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1c. M\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ea5t kh\u00f3 ph\u00e2n gi\u1ea3i t\u00edch t\u1ee5 l\u00e2u ng\u00e0y trong bi\u1ec3n, s\u1ef1 ph\u00e2n gi\u1ea3i x\u1ea3y ra r\u1ea5t ch\u1eadm ch\u1ea1p. Bi\u1ec3n l\u00e0 \u201cc\u00e1i ch\u1ea3o t\u1ef1 l\u00e0m s\u1ea1ch kh\u1ed5ng l\u1ed3\u201d, n\u00f3 t\u1ef1 l\u00e0m s\u1ea1ch li\u00ean t\u1ee5c, tuy v\u1eady t\u1ed1c \u0111\u1ed9 t\u1ef1 l\u00e0m s\u1ea1ch ch\u1eadm h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m cho bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c xem bi\u1ec3n l\u00e0 \u201cth\u00f9ng r\u00e1c kh\u00f4ng \u0111\u00e1y\u201d, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0a l\u1ea1i \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn cho \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n b\u1ecb \u0111\u1ee5c, tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i c\u00e1 trong bi\u1ec3n. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m d\u1ea7u m\u1ecf s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u00f9ng bi\u1ec3n l\u1edbn thi\u1ebfu oxi, t\u1ea1o n\u00ean nguy h\u1ea1i cho h\u1ec7 th\u1ed1ng sinh th\u00e1i bi\u1ec3n. Th\u1ee9 hai l\u00e0 s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u201ctri\u1ec1u \u0111\u1ecf\u201d, g\u00e2y t\u00e1c h\u1ea1i cho sinh v\u1eadt bi\u1ec3n. Ngo\u00e0i ra, nh\u1eefng ch\u1ea5t kh\u00f3 ph\u00e2n gi\u1ea3i trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n nh\u01b0 nil\u00f4ng, nh\u1ef1a, v.v.. t\u00edch t\u1ee5 l\u00e2u ng\u00e0y s\u1ebd l\u00e0m cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n x\u1ea5u \u0111i, c\u00e1c nguy\u00ean t\u1ed1 kim lo\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ee7y ng\u00e2n, \u0111\u1ed3ng, k\u1ebdm th\u00f4ng qua h\u00e0ng lo\u1ea1t qu\u00e1 tr\u00ecnh v\u1eadt l\u00ed v\u00e0 h\u00f3a h\u1ecdc s\u1ebd t\u00edch t\u1ee5 xu\u1ed1ng \u0111\u00e1y bi\u1ec3n, ho\u1eb7c l\u00e0 b\u1ecb c\u00e1c sinh v\u1eadt bi\u1ec3n h\u1ea5p th\u1ee5, khi con ng\u01b0\u1eddi \u0103n ph\u1ea3i s\u1ebd c\u00f3 h\u1ea1i cho s\u1ee9c kh\u1ecfe. Th\u00e1ng 3-1993 \u1edf H\u1ed3ng K\u00f4ng h\u01a1n 30 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec \u0103n ph\u1ea3i lo\u00e0i c\u00e1 \u1edf t\u1ea7ng s\u00e2u ph\u00eda nam bi\u1ec3n Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 b\u1ecb ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c. Lo\u00e0i c\u00e1 n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0103n c\u00e1 con s\u1ed1ng trong c\u00e1c d\u00e3y san h\u00f4 ng\u1ea7m, c\u00e1 con l\u1ea1i \u0103n ph\u1ea3i t\u1ea3o bi\u1ec3n c\u00f3 \u0111\u1ed9c, n\u00ean cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ed9c t\u1ed1 t\u00edch t\u1ee5 trong c\u01a1 th\u1ec3 lo\u00e0i c\u00e1 l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc xem h\u1ea3i d\u01b0\u01a1ng l\u00e0 khu v\u1ef1c th\u1ee9 hai \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean. H\u1ecd cho r\u1eb1ng th\u1ebf k\u1ec9 XXI l\u00e0 \u201cth\u1ebf k\u1ec9 h\u1ea3i d\u01b0\u01a1ng\u201d. V\u00ec v\u1eady, ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00ean xem bi\u1ec3n nh\u01b0 l\u00e0 th\u00f9ng r\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: H\u1ea3i d\u01b0\u01a1ng; T\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ef1 l\u00e0m s\u1ea1ch.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0103m 1992 \u1edf \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0ng v\u1ea1n con l\u1ee3n bi\u1ec3n b\u1ecb ch\u1ebft. Chuy\u00ean gia c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Anh, T\u00e2y Ban Nha \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y. H\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n gan trong x\u00e1c l\u1ee3n bi\u1ec3n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nghi\u00eam tr\u1ecdng. S\u1ef1 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y do c\u00e1c ch\u1ea5t \u00f4 nhi\u1ec5m trong [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,17],"tags":[],"class_list":["post-9450","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-moi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9450\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}