{"id":9454,"date":"2021-11-21T16:43:32","date_gmt":"2021-11-21T09:43:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9454"},"modified":"2021-11-21T18:37:54","modified_gmt":"2021-11-21T11:37:54","slug":"vi-sao-noi-tieng-on-la-mot-loai-o-nhiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-noi-tieng-on-la-mot-loai-o-nhiem\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao n\u00f3i ti\u1ebfng \u1ed3n l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i \u00f4 nhi\u1ec5m?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1959, c\u00f3 10 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 v\u00ec \u0111\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00f3n ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u00e3 t\u1ef1 nguy\u1ec7n nh\u1eadn l\u00e0m th\u00ed nghi\u1ec7m ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng ti\u1ebfng \u1ed3n c\u1ee7a m\u00e1y bay si\u00eau \u00e2m. Khi m\u00e1y bay bay qua \u0111\u1ea7u v\u1edbi ti\u1ebfng r\u00edt kinh kh\u1ee7ng, tuy h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u00f9ng tay b\u1ecbt ch\u1eb7t hai tai nh\u01b0ng k\u1ebft qu\u1ea3 v\u1eabn b\u1ecb ti\u1ebfng r\u00edt k\u00edch th\u00edch nh\u1ee9c \u00f3c kh\u00f4ng t\u00e0i n\u00e0o ch\u1ecbu n\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea7u th\u1eadp k\u1ec9 60 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ec9 XX, kh\u00f4ng qu\u00e2n M\u1ef9 ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u00ed nghi\u1ec7m m\u00e1y bay si\u00eau \u00e2m tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi Oklahoma. H\u00e0ng ng\u00e0y m\u00e1y bay bay t\u00e1m l\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u1ed9 cao 10 km. N\u1eeda n\u0103m sau, trong s\u1ed1 m\u1ed9t v\u1ea1n con g\u00e0 \u1edf n\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng v\u00f9ng \u0111\u00f3 c\u00f3 6.000 con b\u1ecb ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00e1y bay gi\u1ebft ch\u1ebft, 4.000 con s\u1ed1ng s\u00f3t th\u00ec r\u1ee5ng h\u1ebft l\u00f4ng, r\u1ea5t nhi\u1ec1u con kh\u00f4ng \u0111\u1ebb tr\u1ee9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 nguy h\u1ea1i c\u1ee7a ti\u1ebfng \u1ed3n qu\u1ea3 l\u00e0 gh\u00ea g\u1edbm !<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti\u1ebfng \u1ed3n l\u00e0 \u00e2m thanh kh\u00f4ng ai th\u00edch, cho d\u00f9 ti\u1ebfng \u1ed3n \u0111\u00f3 do m\u00e1y bay hay do \u00e2m nh\u1ea1c ph\u00e1t ra, ch\u1ec9 c\u1ea7n khi\u1ebfn cho ta kh\u00f3 ch\u1ecbu th\u00ec n\u00f3 s\u1ebd g\u00e2y ra s\u1ef1 nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ta \u0111\u1ec1u g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebfng \u1ed3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 \u0111o m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u00f4 nhi\u1ec5m ti\u1ebfng \u1ed3n th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb, \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111o l\u00e0 \u0111\u00eaxiben (dB). 60 dB l\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n \u00e2m l\u01b0\u1ee3ng khi\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f3 ch\u1ecbu. Khi v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 60 dB s\u1ebd g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i cho c\u01a1 th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti\u1ebfng \u1ed3n m\u1ea1nh s\u1ebd g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng cho c\u01a1 quan th\u00ednh gi\u00e1c. Khi v\u1eeba t\u1eeb trong nh\u00e0 m\u00e1y v\u1edbi ti\u1ebfng \u1ed3n \u1ea7m \u1ea7m b\u01b0\u1edbc ra ho\u1eb7c khi b\u1ecb gi\u00f3 th\u1ed5i \u00f9 \u00f9 b\u00ean tai ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y tai nghe kh\u00f4ng r\u00f5, m\u1ed9t l\u00fac sau th\u00ednh gi\u00e1c m\u1edbi ph\u1ee5c h\u1ed3i tr\u1edf l\u1ea1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ebfc v\u00ec ti\u1ebfng \u1ed3n. N\u1ebfu \u1edf l\u00e2u trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd khi\u1ebfn cho th\u00ednh l\u1ef1c gi\u1ea3m s\u00fat r\u00f5 r\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti\u1ebfng \u1ed3n s\u1ebd g\u00e2y r\u1ed1i lo\u1ea1n nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ea7n kinh trung \u01b0\u01a1ng khi\u1ebfn cho th\u1ea7n kinh suy nh\u01b0\u1ee3c, ti\u00eau h\u00f3a kh\u00f4ng t\u1ed1t, th\u1eadm ch\u00ed ng\u01b0\u1eddi n\u00f4n nao, n\u00f4n m\u1eeda, \u0111au \u0111\u1ea7u. N\u00f3 c\u00f2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c, <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">h\u1ecdc t\u1eadp<\/a> v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, khi\u1ebfn ta kh\u00f3 ng\u1ee7, ng\u1ee7 kh\u00f4ng say ho\u1eb7c c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f4ng tho\u1ea3i m\u00e1i. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ti\u1ebfng \u1ed3n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng tr\u00ed \u00f3c ho\u1eb7c \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 80 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ec9 XX tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia b\u1eaft \u0111\u1ea7u coi tr\u1ecdng x\u1eed l\u00ed ti\u1ebfng \u1ed3n. Ng\u00e0y nay ti\u1ebfng r\u00edt c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u1ea1i m\u00e1y bay ki\u1ec3u m\u1edbi \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi nh\u1eefng lo\u1ea1i m\u00e1y bay ra \u0111\u1eddi t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 60, 70, nh\u1eefng \u0111\u1ea7u m\u00e1y t\u00e0u h\u1ecfa ch\u1ea1y b\u1eb1ng than \u0111\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng \u0111\u1ea7u m\u00e1y \u0111\u1ed9ng c\u01a1 \u0111\u1ed1t trong ho\u1eb7c b\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n, ti\u1ebfng \u1ed3n c\u1ee7a \u00f4 t\u00f4 c\u0169ng \u0111\u00e3 gi\u1ea3m nhi\u1ec1u so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t thi\u1ebft b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t ti\u1ebfng \u1ed3n, c\u1ea5m xe g\u00e2y ra ti\u1ebfng \u1ed3n v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ti\u00eau chu\u1ea9n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f2n t\u00edch c\u1ef1c t\u00ecm m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m th\u1ea5p \u00f4 nhi\u1ec5m ti\u1ebfng \u1ed3n, lo\u1ea1i b\u1ecf t\u1eadn g\u1ed1c c\u00e1c ngu\u1ed3n g\u00e2y ti\u1ebfng \u1ed3n, khi\u1ebfn cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng y\u00ean t\u0129nh v\u00e0 h\u00e0i h\u00f2a h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: Ti\u1ebfng \u1ed3n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0103m 1959, c\u00f3 10 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 v\u00ec \u0111\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00f3n ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u00e3 t\u1ef1 nguy\u1ec7n nh\u1eadn l\u00e0m th\u00ed nghi\u1ec7m ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng ti\u1ebfng \u1ed3n c\u1ee7a m\u00e1y bay si\u00eau \u00e2m. Khi m\u00e1y bay bay qua \u0111\u1ea7u v\u1edbi ti\u1ebfng r\u00edt kinh kh\u1ee7ng, tuy h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u00f9ng tay b\u1ecbt ch\u1eb7t hai tai nh\u01b0ng k\u1ebft qu\u1ea3 v\u1eabn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,17],"tags":[],"class_list":["post-9454","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-moi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9454"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9454\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}