{"id":9530,"date":"2021-11-21T16:52:09","date_gmt":"2021-11-21T09:52:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9530"},"modified":"2021-11-21T18:37:50","modified_gmt":"2021-11-21T11:37:50","slug":"vi-sao-thon-hua-gia-lai-luu-truyen-benh-dia-phuong-den-muoi-may-van-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-thon-hua-gia-lai-luu-truyen-benh-dia-phuong-den-muoi-may-van-nam\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao th\u00f4n H\u1ee9a Gia l\u1ea1i l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1ec7nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ea1n n\u0103m?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u1ea7n th\u00f4n H\u1ee9a Gia, huy\u1ec7n Cao D\u01b0\u01a1ng, t\u1ec9nh S\u01a1n T\u00e2y, Trung Qu\u1ed1c, n\u0103m 1976 ph\u00e1t hi\u1ec7n di ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed5 c\u00e1ch \u0111\u00e2y m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ea1n n\u0103m l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn. Trong di ch\u1ec9 th\u00f4n H\u1ee9a Gia, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y x\u01b0\u01a1ng h\u00e0m tr\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t thanh ni\u00ean kho\u1ea3ng 18 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 h\u00f3a th\u1ea1ch, tr\u00ean \u0111\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 4 c\u00e1i r\u0103ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t r\u0103ng c\u1eeda v\u1eeba m\u1edbi m\u1ecdc. Tr\u00ean r\u0103ng c\u1eeda n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ea5u l\u00f5m m\u00e0u v\u00e0ng r\u1ea5t r\u00f5. Qua gi\u00e1m \u0111\u1ecbnh k\u1ebft lu\u1eadn \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ea5u t\u00edch b\u1ec7nh s\u00e2u r\u0103ng l\u00fac c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. C\u00e1c <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">chuy\u00ean gia<\/a> c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1ea5t k\u00ec l\u1ea1 v\u00ec sao khu v\u1ef1c n\u00e0y l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n b\u1ec7nh s\u00e2u r\u0103ng c\u00f3 t\u00ednh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u01b0u h\u00e0nh t\u1eeb m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ea1n n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc? M\u01b0\u1eddi ch\u00edn v\u1ea1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng? R\u0103ng b\u1ecb s\u00e2u th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m b\u1ecb v\u00e0ng ho\u1eb7c ch\u00e2n r\u0103ng \u0111en, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ebft \u0111en xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean c\u00e1i r\u0103ng tr\u1eafng s\u1ea1ch. Nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a b\u1ec7nh s\u00e2u r\u0103ng l\u00e0 do c\u01a1 th\u1ec3 h\u1ea5p thu qu\u00e1 nhi\u1ec1u ch\u1ea5t flo. Flo l\u00e0 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1ed1 vi l\u01b0\u1ee3ng c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3. N\u00f3 tham gia v\u00e0o qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ea5p thu v\u00e0 \u0111\u00e0o th\u1ea3i canxi, ph\u00f4tpho trong c\u01a1 th\u1ec3, th\u00fac \u0111\u1ea9y x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 r\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c canxi h\u00f3a. N\u00f3 c\u00f3 vai tr\u00f2 v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 truy\u1ec1n lan h\u01b0ng ph\u1ea5n c\u1ee7a th\u1ea7n kinh v\u00e0 ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng men c\u0169ng nh\u01b0 ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a tuy\u1ebfn gi\u00e1p tr\u1ea1ng. Nh\u01b0ng l\u01b0\u1ee3ng flo c\u01a1 th\u1ec3 y\u00eau c\u1ea7u r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t. N\u1ebfu h\u1ea5p thu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 th\u00ec s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u0103ng h\u1ec7 th\u1ed1ng sinh d\u1ee5c gi\u1ea3m y\u1ebfu, h\u00ecnh th\u00e0nh r\u0103ng b\u1ecb s\u00e2u; n\u1ebfu h\u1ea5p thu qu\u00e1 nhi\u1ec1u s\u1ebd l\u00e0m cho flo t\u00edch l\u0169y nhi\u1ec1u m\u00e0 ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c, nh\u1eb9 th\u00ec r\u0103ng b\u1ecb s\u00fan ho\u1eb7c x\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng, n\u1eb7ng th\u00ec t\u1ea1o th\u00e0nh b\u1ec7nh x\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec5m flo qu\u00e1 m\u1ee9c, th\u1eadm ch\u00ed g\u00e2y t\u1eed vong.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ec7nh s\u00fan r\u0103ng \u1edf th\u00f4n H\u1ee9a Gia l\u00e0 d\u1ea5u t\u00edch ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c flo m\u1ea1n t\u00ednh. B\u1ec7nh n\u00e0y n\u00f3i chung do m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng cu\u1ed9c s\u1ed1ng g\u00e2y n\u00ean. Flo l\u00e0 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1ed1 r\u1ea5t linh ho\u1ea1t, t\u1ed3n t\u1ea1i trong c\u00e1c ch\u1ea5t tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00ean tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u00e2n b\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 trao \u0111\u1ed5i ch\u1ea5t, khi\u1ebfn cho gi\u00e1 tr\u1ecb b\u00ecnh qu\u00e2n c\u1ee7a h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng flo tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb b\u00ecnh qu\u00e2n h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng flo trong c\u01a1 th\u1ec3. Nh\u01b0ng do khai th\u00e1c m\u1ecf g\u00e2y n\u00ean \u00f4 nhi\u1ec5m ho\u1eb7c \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng flo cao, d\u1eabn t\u1edbi tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u00e2n b\u1eb1ng n\u00e0y s\u1ebd b\u1ecb ph\u00e1 ho\u1ea1i g\u00e2y n\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 ng\u1ed9 \u0111\u1ed9c flo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00f4ng qua \u0111i\u1ec1u tra, c\u00e1c <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">chuy\u00ean gia<\/a> ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf khu v\u1ef1c th\u00f4n H\u1ee9a Gia c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng flo r\u1ea5t cao. V\u00ec nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ecba ch\u1ea5t n\u00ean trong \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1 v\u00f9ng \u0111\u00f3 ch\u1ee9a nhi\u1ec1u flo, khi\u1ebfn cho n\u01b0\u1edbc ng\u1ea7m v\u00e0 n\u00f4ng s\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u1ee9a flo cao, l\u00e0m cho con ng\u01b0\u1eddi qua \u0103n u\u1ed1ng h\u1ea5p th\u1ee5 qu\u00e1 nhi\u1ec1u flo. Khi n\u01b0\u1edbc \u0103n ch\u1ee9a flo \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn 1 mg\/l\u00edt th\u00ec sinh b\u1ec7nh s\u00fan r\u0103ng, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn 4 mg\/l\u00edt th\u00ec s\u1ea3n sinh ch\u1ee9ng b\u1ec7nh x\u01b0\u01a1ng flo. Khu v\u1ef1c th\u00f4n H\u1ee9a Gia thu\u1ed9c v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u1ee9 nh\u1ea5t. Do \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft, b\u1ec7nh s\u00fan r\u0103ng \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ea1n n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 c\u1ea3i thi\u1ec7n ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc \u0103n c\u1ee7a khu v\u1ef1c n\u00e0y, gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng flo cao, do \u0111\u00f3 c\u0103n b\u1ec7nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n ch\u1eb7n tri\u1ec7t \u0111\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: B\u1ec7nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng; Flo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u1ea7n th\u00f4n H\u1ee9a Gia, huy\u1ec7n Cao D\u01b0\u01a1ng, t\u1ec9nh S\u01a1n T\u00e2y, Trung Qu\u1ed1c, n\u0103m 1976 ph\u00e1t hi\u1ec7n di ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi c\u1ed5 c\u00e1ch \u0111\u00e2y m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y v\u1ea1n n\u0103m l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn. Trong di ch\u1ec9 th\u00f4n H\u1ee9a Gia, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y x\u01b0\u01a1ng h\u00e0m tr\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t thanh ni\u00ean kho\u1ea3ng 18 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 h\u00f3a th\u1ea1ch, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,17],"tags":[],"class_list":["post-9530","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-moi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9530"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9530\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}