{"id":9560,"date":"2021-11-21T16:55:06","date_gmt":"2021-11-21T09:55:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9560"},"modified":"2021-11-21T18:37:49","modified_gmt":"2021-11-21T11:37:49","slug":"vi-sao-thuc-pham-den-di-khap-trong-va-ngoai-nuoc-thuc-pham-den-la-chi-nhung-thuc-pham-co-mau-den-tu-nhien-vi-du-nhu-gao-cam-dau-den-vung-den-moc-nhi-den-nam-huong-v-v-thuc-pham","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-thuc-pham-den-di-khap-trong-va-ngoai-nuoc-thuc-pham-den-la-chi-nhung-thuc-pham-co-mau-den-tu-nhien-vi-du-nhu-gao-cam-dau-den-vung-den-moc-nhi-den-nam-huong-v-v-thuc-pham\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao &#8220;th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en&#8221; \u0111i kh\u1eafp trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00f3 m\u00e0u \u0111en t\u1ef1 nhi\u00ean. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 g\u1ea1o c\u1ea9m, \u0111\u1eadu \u0111en, v\u1eebng \u0111en, m\u1ed9c nh\u0129 \u0111en, n\u1ea5m h\u01b0\u01a1ng, v.v\u2026 Th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en c\u00f3 dinh d\u01b0\u1ee1ng phong ph\u00fa v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n, k\u1ebft c\u1ea5u h\u1ee3p l\u00ed, m\u00e0u s\u1eafc h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 ch\u1ee9c n\u0103ng b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c kho\u1ebb \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft tinh l\u1ea1i trong m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3. So v\u1edbi th\u1ef1c ph\u1ea9m tr\u1eafng (nh\u01b0 g\u1ea1o tr\u1eafng), th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ecf (nh\u01b0 th\u1ecbt gia c\u1ea7m, gia s\u00fac), th\u1ef1c ph\u1ea9m xanh (rau, d\u01b0a qu\u1ea3) th\u00ec th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u1ed1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc qua ki\u1ec3m tra x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng: m\u00e0u s\u1eafc t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a th\u1ef1c ph\u1ea9m t\u0103ng t\u1eeb nh\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111\u1eadm th\u00ec th\u00e0nh ph\u1ea7n dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng t\u0103ng d\u1ea7n l\u00ean, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u00e0ng phong ph\u00fa v\u00e0 k\u1ebft c\u1ea5u c\u1ee7a th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00e0ng h\u1ee3p l\u00ed. L\u1ea5y c\u00e1c lo\u1ea1i \u0111\u1eadu l\u00e0m v\u00ed d\u1ee5. H\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng pr\u00f4tein c\u1ee7a \u0111\u1eadu tr\u1eafng l\u00e0 22%, \u0111\u1eadu v\u00e0ng l\u00e0 36%, \u0111\u1eadu xanh l\u00e0 37%, \u0111\u1eadu \u0111en l\u00e0 49%. Trong g\u1ea1o c\u1ea9m c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ea5t caroten, vitamin C, v.v\u2026 m\u00e0 g\u1ea1o tr\u1eafng kh\u00f4ng c\u00f3, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng pr\u00f4tein v\u00e0 m\u1ee1 th\u1ef1c v\u1eadt so v\u1edbi g\u1ea1o tr\u1eafng c\u0169ng cao h\u01a1n 0,5 &#8211; 1 l\u1ea7n, nh\u00f3m vitamin B, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng kho\u00e1ng ch\u1ea5t so v\u1edbi g\u1ea1o tr\u1eafng cao g\u1ea5p 1 &#8211; 3 l\u1ea7n, n\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb d\u00f9ng l\u00e0m thu\u1ed1c b\u1ed5, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;g\u1ea1o b\u1ed5 huy\u1ebft&#8221;, &#8220;g\u1ea1o thu\u1ed1c&#8221;, ng\u00e0y x\u01b0a \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ea9m v\u1eadt qu\u00ed b\u00e1u ti\u1ebfn l\u00e0m ng\u1ef1 thi\u1ec7n cho Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00ec &#8220;th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ecf&#8221; g\u00e2y n\u00ean c\u00e1c lo\u1ea1i &#8220;b\u1ec7nh nh\u00e0 gi\u00e0u&#8221;, do \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en. H\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en t\u1ef1 nhi\u00ean gi\u00e0u ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 c\u00e2n b\u1eb1ng, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng r\u00f5 r\u1ec7t trong vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng v\u00e0 ch\u1eefa tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh do th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ecf g\u00e2y ra. Do \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eadp k\u1ec9 80 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ec9 XX \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u00edch c\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 khai th\u00e1c th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en, tr\u00e0o l\u01b0u \u0103n &#8220;th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en&#8221; ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng. V\u00ec ch\u1ecbu s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a tr\u00e0o l\u01b0u ti\u00eau d\u00f9ng th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ed1 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u1ea5y l\u00ean c\u01a1n s\u1ed1t th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en. G\u1ea1o c\u1ea9m, v\u1eebng \u0111en, c\u01a1m ni\u00eau g\u1ea1o c\u1ea9m, th\u1ee9c u\u1ed1ng g\u1ea1o c\u1ea9m, c\u00e1c ch\u1ebf ph\u1ea9m \u0111\u1eadu \u0111en v.v\u2026 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng h\u00e0ng h\u00f3a b\u00e1n ch\u1ea1y. Nhi\u1ec1u t\u1ec9nh, th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 khu t\u1ef1 tr\u1ecb c\u00f2n ra s\u1ee9c t\u1eadn d\u1ee5ng c\u00e1c ngu\u1ed3n nguy\u00ean li\u1ec7u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111en t\u1ef1 nhi\u00ean \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ch\u1ebf bi\u1ebfn th\u00e0nh th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en. V\u00ed d\u1ee5 t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 s\u1ea3n xu\u1ea5t g\u1ea1o n\u1ebfp c\u1ea9m, m\u00ec s\u1ee3i g\u1ea1o c\u1ea9m, r\u01b0\u1ee3u c\u1ea9m, bia g\u1ea1o c\u1ea9m, coca cola g\u1ea1o c\u1ea9m, n\u01b0\u1edbc gi\u1ea3i kh\u00e1t b\u1eb1ng s\u1eefa g\u1ea1o c\u1ea9m v.v\u2026 M\u1ed9t s\u1ed1 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed3ng th\u1eddi ch\u00fang ta c\u0169ng d\u1ea7n d\u1ea7n nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 ch\u1eefa tr\u1ecb c\u1ee7a th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en. V\u00ed d\u1ee5 g\u1ea1o c\u1ea9m c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng t\u01b0 \u00e2m b\u1ed5 th\u1eadn, ki\u1ec7n t\u00ec, \u1ea5m d\u1ea1 d\u00e0y, s\u00e1ng m\u1eaft v\u00e0 ho\u1ea1t huy\u1ebft; \u0111\u1eadu \u0111en c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng t\u01b0 d\u01b0\u1ee1ng ki\u1ec7n huy\u1ebft, b\u1ed5 h\u01b0 v\u00e0 l\u00e0m cho t\u00f3c \u0111en; v\u1eebng \u0111en c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng t\u01b0 d\u01b0\u1ee1ng gan th\u1eadn, nhu\u1eadn tr\u00e0ng, d\u01b0\u1ee1ng huy\u1ebft, \u0111en t\u00f3c v.v\u2026; m\u1ed9c nh\u0129 \u0111en c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng nhu\u1eadn ph\u1ebf, b\u1ed5 n\u00e3o, nh\u1eb9 th\u00e2n m\u00ecnh v\u00e0 d\u01b0\u1ee1ng huy\u1ebft. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u1ea5m h\u01b0\u01a1ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng kh\u00e1ng kh\u1ed1i u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, do \u0111\u00f3 n\u1ea5m h\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh l\u00e0 &#8220;ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh m\u1edbi ch\u1ed1ng kh\u1ed1i u&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en \u0111\u00e3 t\u1ee5 h\u1ed9i \u0111\u1ee7 m\u00e0u s\u1eafc, h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb v\u00e0 t\u1ed1t cho s\u1ee9c kh\u1ecfe \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ef1c ph\u1ea9m \u01b0u vi\u1ec7t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Trong c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh sinh h\u1ecdc, ch\u1ebf bi\u1ebfn n\u00f4ng s\u1ea3n v\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p th\u1ef1c ph\u1ea9m n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i d\u1ee5ng t\u1ed5ng h\u1ee3p n\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ec1n \u0111\u1ed3 ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 \u0111em l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i to l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb kho\u00e1: Th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en&#8221; l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00f3 m\u00e0u \u0111en t\u1ef1 nhi\u00ean. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 g\u1ea1o c\u1ea9m, \u0111\u1eadu \u0111en, v\u1eebng \u0111en, m\u1ed9c nh\u0129 \u0111en, n\u1ea5m h\u01b0\u01a1ng, v.v\u2026 Th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111en c\u00f3 dinh d\u01b0\u1ee1ng phong ph\u00fa v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n, k\u1ebft c\u1ea5u h\u1ee3p l\u00ed, m\u00e0u s\u1eafc h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 ch\u1ee9c n\u0103ng b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,17],"tags":[],"class_list":["post-9560","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-moi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9560","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9560"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9560\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}