{"id":9712,"date":"2021-11-21T18:06:13","date_gmt":"2021-11-21T11:06:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9712"},"modified":"2021-11-21T18:36:21","modified_gmt":"2021-11-21T11:36:21","slug":"tai-sao-cay-che-lai-thich-hop-trong-o-vung-co-tinh-axit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-cay-che-lai-thich-hop-trong-o-vung-co-tinh-axit\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao c\u00e2y ch\u00e8 l\u1ea1i th\u00edch h\u1ee3p tr\u1ed3ng \u1edf v\u00f9ng c\u00f3 t\u00ednh axit?"},"content":{"rendered":"\n<p>V\u00f9ng n\u00fai v\u00e0 v\u00f9ng b\u00e1n s\u01a1n \u0111\u1ecba c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 t\u00ednh ax\u00edt, l\u00e1 ch\u00e8 m\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t cao, v\u00ed d\u1ee5 ch\u00e8 \u201cLong T\u1ec9nh\u201d \u1edf Chi\u1ebft Giang, ch\u00e8 \u201c\u0110\u00f4n L\u1ed9c\u201d \u1edf An Huy, ch\u00e8 \u201cThi\u1ebft quan \u00e2m\u201d \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn, ch\u00e8 \u201cNg\u1ecdc B\u00edch\u201d \u1edf Giang T\u00f4\u2026 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng lo\u1ea1i ch\u00e8 n\u1ed5i ti\u1ebfng trong ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc. T\u1ea1i sao \u1edf v\u00f9ng n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ch\u00e8 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0 v\u1eady? Ngo\u00e0i y\u1ebfu t\u1ed1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00ed h\u1eadu cho ch\u00e8 sinh tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 k\u0129 thu\u1eadt s\u1ea3n xu\u1ea5t ch\u00e8 ra, c\u00f2n c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y c\u00f3 t\u00ednh axit.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea5t c\u00f3 t\u00ednh axit \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e2y ch\u00e8, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 do c\u00e2y ch\u00e8 sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ea7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 t\u00ednh axit. Theo ph\u00e2n t\u00edch ho\u00e1 h\u1ecdc, trong d\u1ecbch \u1edf r\u1ec5 c\u00e2y ch\u00e8 c\u00f3 ch\u1ee9a nhi\u1ec1u c\u00e1c axit h\u1eefu c\u01a1 nh\u01b0 axit citric, axit malic, axit oxlic, axit succimat\u2026Ch\u1ea5t d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh do axit h\u1eefu c\u01a1 c\u00f3 t\u00ednh axit kh\u00e1 l\u1edbn, v\u00e0 t\u00ednh ki\u1ec1m th\u1ea5p; c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i c\u00e2y ch\u00e8 khi g\u1eb7p m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 t\u00ednh axit, ch\u1ea5t d\u1ecbch t\u1ebf b\u00e0o c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb ph\u00e1 ho\u1ea1i, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n quan tr\u1ecdng v\u1ec1 m\u1eb7t sinh l\u00fd c\u00e2y ch\u00e8 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi \u0111\u1ea5t c\u00f3 \u0111\u1ed9 axit.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 hai, x\u00e9t v\u1ec1 t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1ea5t axit, n\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 hai t\u00ednh ch\u1ea5t n\u1ed5i tr\u1ed9i:<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ea5t axit, l\u00e0 c\u00f3 ion nh\u00f4m, t\u00ednh axit c\u00e0ng m\u1ea1nh th\u00ec ion nh\u00f4m c\u00e0ng nhi\u1ec1u. M\u00e0 trong \u0111\u1ea5t ki\u1ec1m trung t\u00ednh v\u00e0 \u0111\u1ea5t ki\u1ec1m n\u00f3i chung, do nh\u00f4m kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0 tan cho n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ion nh\u00f4m. Nh\u00f4m \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt n\u00f3i chung, kh\u00f4ng nh\u1eefng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1ed1 dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ea7n thi\u1ebft, m\u00e0 n\u1ebfu nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i g\u00e2y \u0111\u1ed9c. \u0110\u1ea5t c\u00f3 t\u00ednh ax\u00edt m\u1ea1nh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng kh\u00e1c, m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 ion nh\u00f4m qu\u00e1 nhi\u1ec1u. \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e2y ch\u00e8 th\u00ec kh\u00e1c, theo ph\u00e2n t\u00edch ho\u00e1 h\u1ecdc: C\u00e2y ch\u00e8 kho\u1ebb m\u1ea1nh c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a t\u1edbi kho\u1ea3ng 1% nh\u00f4m, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf ch\u00e8 y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ea5t c\u0169ng ph\u1ea3i cung c\u1ea5p m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng nh\u00f4m \u0111\u1ee7, m\u00e0 \u0111\u1ea5t ax\u00edt v\u1eeba v\u1eb7n \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u1ee7 y\u00eau c\u1ea7u n\u00e0y c\u1ee7a ch\u00e8.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh kh\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t ax\u00edt l\u00e0 ch\u1ee9a \u00edt canxi. Canxi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1ed1 dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ea7n thi\u1ebft trong qu\u00e1 tr\u00ecnh sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e2y, c\u00e2y ch\u00e8 c\u0169ng kh\u00f4ng ngo\u1ea1i l\u1ec7. Nh\u01b0ng l\u01b0\u1ee3ng canxi m\u00e0 c\u00e2y ch\u00e8 y\u00eau c\u1ea7u kh\u00f4ng nhi\u1ec1u, v\u00ec v\u1eady lu\u1ee3ng canxi c\u00f3 trong \u0111\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1eafm, qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u00ec s\u1ebd l\u1ea1i ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng, m\u00e0 n\u00f3i chung \u0111\u1ea5t ax\u00edt ch\u1ee9a l\u01b0\u1ee3ng canxi v\u1eeba v\u1eb7n th\u00edch h\u1ee3p y\u00eau c\u1ea7u n\u00e0y, cho n\u00ean n\u00f3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e2y ch\u00e8.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, b\u1ed9 r\u1ec5 c\u1ee7a c\u00e2y ch\u00e8 c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ed7 ph\u00ecnh to, ch\u00fang ta g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 \u201cr\u1ec5 khu\u1ea9n\u201d. R\u1ec5 khu\u1ea9n c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng n\u1ed1t r\u1ec5 c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecd \u0111\u1eadu, b\u00ean trong c\u00f3 vi sinh v\u1eadt n\u1ea5m r\u1ec5 khu\u1ea9n. M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa n\u1ea5m r\u1ec5 khu\u1ea9n v\u00e0 r\u1ec5 khu\u1ea9n l\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u1ed9ng sinh hai b\u00ean c\u00f9ng d\u1ef1a v\u00e0o nhau, c\u00f9ng c\u00f3 l\u1ee3i. N\u1ea5m r\u1ec5 khu\u1ea9n h\u1ea5p th\u1ee5 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng trong \u0111\u1ea5t, ngo\u00e0i \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 ra, c\u00f2n truy\u1ec1n l\u01b0\u1ee3ng c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn cho c\u00e2y ch\u00e8, v\u00ec th\u1ebf c\u1ea3i thi\u1ec7n l\u1edbn \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n dinh d\u01b0\u1ee1ng cho c\u00e2y ch\u00e8. Nh\u01b0ng n\u1ea5m r\u1ec5 khu\u1ea9n t\u1ef1 m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ea1o ra h\u1ee3p ch\u1ea5t cacbon oxit, m\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t cacbon oxit m\u00e0 n\u00f3 c\u1ea7n \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e2y ch\u00e8 cung c\u1ea5p. Do c\u00e2y ch\u00e8 v\u00e0 n\u1ea5m r\u1ec5 khu\u1ea9n c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u1ed9ng sinh nh\u01b0 v\u1eady, cho n\u00ean mu\u1ed1n c\u00e2y ch\u00e8 sinh tr\u01b0\u1edfng t\u1ed1t, c\u00f2n ph\u1ea3i l\u00e0m cho n\u1ea5m r\u1ec5 khu\u1ea9n c\u0169ng sinh tr\u01b0\u1edfng t\u1ed1t, m\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u00edch h\u1ee3p cho sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a lo\u1ea1i n\u1ea5m r\u1ec5 khu\u1ea9n ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ea5t axit. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ea5t axit s\u1ebd cung c\u1ea5p \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n sinh tr\u01b0\u1edfng thu\u1eadn l\u1ee3i cho c\u00e2y ch\u00e8, l\u1ea1i t\u1ea1o ra m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ed9ng sinh l\u00ed t\u01b0\u1edfng cho n\u1ea5m r\u1ec5 khu\u1ea9n c\u1ee7a s\u1ef1 c\u1ed9ng sinh \u0111\u00f3, ch\u1ea3 tr\u00e1ch n\u00f3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi sinh tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e2y ch\u00e8.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u00f9ng n\u00fai v\u00e0 v\u00f9ng b\u00e1n s\u01a1n \u0111\u1ecba c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 t\u00ednh ax\u00edt, l\u00e1 ch\u00e8 m\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t cao, v\u00ed d\u1ee5 ch\u00e8 \u201cLong T\u1ec9nh\u201d \u1edf Chi\u1ebft Giang, ch\u00e8 \u201c\u0110\u00f4n L\u1ed9c\u201d \u1edf An Huy, ch\u00e8 \u201cThi\u1ebft quan \u00e2m\u201d \u1edf Ph\u00fac Ki\u1ebfn, ch\u00e8 \u201cNg\u1ecdc B\u00edch\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-9712","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9712","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9712"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9712\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}