{"id":9728,"date":"2021-11-21T18:12:37","date_gmt":"2021-11-21T11:12:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9728"},"modified":"2021-11-21T18:36:20","modified_gmt":"2021-11-21T11:36:20","slug":"tai-sao-co-mot-so-thuc-vat-lai-co-the-luyen-duoc-dau-mo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-co-mot-so-thuc-vat-lai-co-the-luyen-duoc-dau-mo\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ef1c v\u1eadt l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 luy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea7u m\u1ecf?"},"content":{"rendered":"\n<p>C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi, ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau hao ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng ng\u00e0y m\u1ed9t cao. Hi\u1ec7n nay do s\u1ef1 gia t\u0103ng khai th\u00e1c c\u00e1c ngu\u1ed3n d\u1ea7u m\u1ecf d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho l\u01b0\u1ee3ng d\u1ef1 tr\u1eef d\u1ea7u m\u1ecf ng\u00e0y m\u1ed9t \u00edt \u0111i. Th\u1eadm ch\u00ed v\u00ec d\u1ea7u m\u1ecf m\u00e0 x\u1ea3y ra chi\u1ebfn tranh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf n\u00e0y, nh\u1eb1m c\u00f3 ngu\u1ed3n nguy\u00ean li\u1ec7u cho s\u1ef1 s\u1ed1ng t\u1ed1t h\u01a1n, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u \u0111ang ngh\u0129 c\u00e1ch t\u00ecm ngu\u1ed3n d\u1ea7u m\u1ecf m\u1edbi. \u0110i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng h\u1eb9n m\u00e0 c\u00f9ng coi th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau nghi\u00ean c\u1ee9u. H\u1ecd kh\u00f4ng ng\u1ea1i kh\u00f3 kh\u0103n, v\u1ea5t v\u1ea3, v\u01b0\u1ee3t non l\u1ed9i su\u1ed1i, t\u00ecm ti\u00eau b\u1ea3n th\u1ef1c v\u1eadt, ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c lo\u1ea1i ph\u00e2n t\u00edch, th\u00ed nghi\u1ec7m. Tr\u1eddi xanh c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ee5 l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1ecd c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n, trong kh\u00f4ng \u00edt th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 d\u1ecbch s\u1eefa tr\u1eafng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, m\u00e0 trong d\u1ecbch s\u1eefa n\u00e0y c\u00f3 ch\u1ee9a th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a d\u1ea7u m\u1ecf &#8211; hi\u0111rocacbon. C\u00e1c <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">chuy\u00ean gia<\/a> n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng sinh v\u1eadt c\u1ee7a Australia, t\u1eeb trong th\u00e2n v\u00e0 l\u00e1 c\u00e2y m\u00e2y khuynh \u0111i\u1ec7p, d\u01b0a s\u1eebng tr\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 luy\u1ec7n ra m\u1ed9t ch\u1ea5t d\u1ecbch s\u1eefa m\u00e0u tr\u1eafng c\u1ee7a d\u1ea7u m\u1ecf. Qua \u0111i\u1ec1u tra, hai lo\u1ea1i c\u00e2y n\u00e0y c\u00f3 nhi\u1ec1u \u1edf ph\u00eda B\u1eafc<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00e2u \u00fac, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 sinh tr\u01b0\u1edfng r\u1ea5t nhanh, m\u1ed7i tu\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 cao l\u00ean t\u1edbi 30 cm, n\u1ebfu con ng\u01b0\u1eddi nu\u00f4i tr\u1ed3ng m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 thu ho\u1ea1ch m\u1ea5y l\u1ea7n. Theo t\u00ednh to\u00e1n m\u1ed7i m\u1ed9t hecta c\u00e2y n\u00e0y h\u00e0ng n\u0103m s\u1ea3n xu\u1ea5t ra 65 th\u00f9ng d\u1ea7u. N\u1ebfu ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ebft m\u1ee9c th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u cho Australia \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong n\u1eeda n\u0103m. Nh\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt sinh l\u00ed l\u00ed h\u1ecdc Pipals \u1edf \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Arizona, n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 c\u0169ng luy\u1ec7n ra d\u1ea7u t\u1eeb trong c\u1ecf t\u1ea1p c\u1ee7a \u201cHo\u00e0ng th\u1eed th\u1ea3o\u201d. M\u1ed7i m\u1ed9t hecta c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t 1.000 l\u00edt d\u1ea7u. C\u1ecf ho\u00e0ng th\u1eed t\u1ea1p giao nu\u00f4i tr\u1ed3ng nh\u00e2n t\u1ea1o th\u00ec m\u1ed7i hecta c\u00f3 th\u1ec3 luy\u1ec7n ra 6.000 l\u00edt. V\u00ec v\u1eady, tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Arizona c\u00f2n <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">thi\u1ebft k\u1ebf<\/a> ra m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh thu nh\u1ecf nh\u00e0 m\u00e1y luy\u1ec7n d\u1ea7u m\u1ecf t\u1eeb th\u1ef1c v\u1eadt. T\u1eeb l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u1ea1t th\u00e0nh c\u00f4ng ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn gi\u00e1o s\u01b0 Melvon Karwen c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California, M\u1ef9. \u00d4ng kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c luy\u1ec7n ra x\u0103ng t\u1eeb ch\u1ea5t d\u1ecbch c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecd \u0111\u1ea1i k\u00edch (euplobia pekinensis), m\u00e0 c\u00f2n t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e2y chu\u1ed1i \u1edf v\u00f9ng r\u1eebng n\u00fai nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi Braxin, ch\u1ec9 c\u1ea7n kho\u00e9t 5 l\u1ed7 s\u00e2u tr\u00ean th\u00e2n c\u00e2y, trong v\u00f2ng n\u1eeda n\u0103m m\u1ed7i c\u00e2y s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebft ra 23 \u0111\u1ebfn 30 l\u00edt d\u1ecbch keo, th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u1ea5t d\u1ecbch keo n\u00e0y gi\u1ed1ng h\u1ec7t nh\u01b0 c\u1ee7a d\u1ea7u m\u1ecf, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i qua qu\u00e1 tr\u00ecnh luy\u1ec7n n\u00e0o m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0m d\u1ea7u. Theo t\u00ednh to\u00e1n, m\u1ed9t m\u1eabu \u0111\u1ea5t tr\u1ed3ng 60 c\u00e2y, s\u1ebd thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng n\u0103m l\u00e0 15 th\u00f9ng \u201cd\u1ea7u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c trong qu\u00e1 tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ea7u th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. \u1ede \u0111\u1ea3o H\u1ea3i Nam h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u00ecm ra m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 luy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea7u g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e2y nam d\u1ea7u, ch\u1ec9 c\u1ea7n sau khi kho\u00e9t l\u1ed7 ho\u1eb7c ch\u1eb7t th\u00e2n, d\u1ea7u s\u1ebd ch\u1ea3y ra. Th\u01b0\u1eddng m\u1ed7i c\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng 34 kg \u201cd\u1ea7u ma d\u00fat\u201d. Nh\u1eefng c\u01b0 d\u00e2n s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2y v\u1eabn quen d\u00f9ng n\u00f3 \u0111\u1ec3 thay d\u1ea7u \u0111\u1ed1t \u0111\u00e8n.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea7u m\u1ecf t\u1eeb trong th\u1ef1c v\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng chuy\u00ean \u0111\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u quan tr\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u1eafp c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00fa tr\u1ecdng. S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ef1c v\u1eadt d\u1ea7u \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i m\u1ed9t hi v\u1ecdng m\u1edbi cho con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft nguy c\u01a1 c\u1ea1n ki\u1ec7t ngu\u1ed3n d\u1ea7u thi\u00ean nhi\u00ean. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, ng\u00e0y nay \u201cng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p d\u1ea7u\u201d \u0111\u00e3 t\u1eeb t\u1eeb h\u01b0ng th\u1ecbnh to\u00e0n c\u1ea7u, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u khai th\u00e1c s\u00e2u h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt l\u1ea5y d\u1ea7u tr\u1ed3ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c giai \u0111o\u1ea1n \u1ee9ng d\u1ee5ng, v\u00ed d\u1ee5 M\u1ef9 \u0111\u00e3 tr\u1ed3ng h\u00e0ng tri\u1ec7u m\u1eabu c\u00e2y l\u1ea5y d\u1ea7u. Anh c\u0169ng \u0111\u00e3 khai th\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 10 tri\u1ec7u m\u1eabu, Philippines \u0111\u00e3 tr\u1ed3ng h\u01a1n 100.000 m\u1eabu c\u00e2y \u0111\u1eadu albizzia sau s\u00e1u n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 thu ho\u1ea1ch 10 tri\u1ec7u th\u00f9ng d\u1ea7u. Th\u1ee5y S\u0129 d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh tr\u1ed3ng 1,5 tri\u1ec7u m\u1eabu c\u00e2y th\u1ef1c v\u1eadt d\u1ea7u m\u1ecf, \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft 50% l\u01b0\u1ee3ng nhu c\u1ea7u d\u1ea7u trong m\u1ed9t n\u0103m c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111ang c\u1ed5 v\u0169 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, c\u00e1c nh\u00e0 <a href=\"https:\/\/www.vietlearn.org\" data-internallinksmanager029f6b8e52c=\"2\" title=\"Vietlearn\" rel=\"nofollow\">chuy\u00ean gia<\/a> n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng d\u1ef1 \u0111o\u00e1n th\u1ebf k\u1ec9 XXI t\u1edbi s\u1ebd l\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i huy ho\u00e0ng c\u1ee7a ng\u00e0nh n\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u1ea5y d\u1ea7u t\u1eeb th\u1ef1c v\u1eadt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi, ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau hao ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng ng\u00e0y m\u1ed9t cao. Hi\u1ec7n nay do s\u1ef1 gia t\u0103ng khai th\u00e1c c\u00e1c ngu\u1ed3n d\u1ea7u m\u1ecf d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho l\u01b0\u1ee3ng d\u1ef1 tr\u1eef d\u1ea7u m\u1ecf ng\u00e0y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-9728","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9728","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9728"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9728\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}