{"id":9732,"date":"2021-11-21T18:13:33","date_gmt":"2021-11-21T11:13:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9732"},"modified":"2021-11-21T18:36:19","modified_gmt":"2021-11-21T11:36:19","slug":"tai-sao-mot-so-thuc-vat-lai-co-kha-nang-tu-bao-ve-minh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-mot-so-thuc-vat-lai-co-kha-nang-tu-bao-ve-minh\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ef1c v\u1eadt l\u1ea1i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00ecnh?"},"content":{"rendered":"\n<p>Khi ch\u00fang ta \u0111i d\u00e3 ngo\u1ea1i, kh\u1ea3o s\u00e1t, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c r\u01a1i v\u00e0o nh\u1eefng chi\u1ebfc b\u1eaby gai c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt. \u1ede khu n\u00fai ph\u00eda B\u1eafc, \u0111i\u1ec1u phi\u1ec1n ph\u1ee9c nh\u1ea5t l\u00e0 gai c\u1ee7a c\u00e2y t\u00e1o chua l\u00e0m con ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t gh\u00e9t. Gai c\u1ee7a c\u00e2y t\u00e1o chua d\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00ecnh, tr\u00e1nh b\u1ecb s\u1ef1 x\u00e2m h\u1ea1i c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt. N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ed9ng h\u01a1n, ph\u00e0m nh\u1eefng th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 gai th\u00ec th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u201cm\u1ee5c \u0111\u00edch\u201d c\u1ea3. V\u00ed d\u1ee5 n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e2y ti\u00ean nh\u00e2n ch\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e2y ti\u00ean nh\u00e2n c\u1ea7u ch\u00fang v\u1ed1n sinh s\u1ed1ng \u1edf trong v\u00f9ng sa m\u1ea1c, do kh\u00f4 h\u1ea1n l\u00e1 \u0111\u00e3 tho\u00e1i h\u00f3a, trong c\u01a1 th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, m\u1eb7t ngo\u00e0i m\u1ecdc r\u1ea5t nhi\u1ec1u gai c\u1ee9ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 gai, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt tr\u00ean sa m\u1ea1c khi kh\u00e1t s\u1ebd \u0103n c\u00e2y ti\u00ean nh\u00e2n ch\u01b0\u1edfng. Lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 gai d\u00e0i n\u00f3i tr\u00ean ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch ph\u00f2ng th\u00e2n c\u00f3 mang v\u0169 kh\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ef1c v\u1eadt th\u00e2n th\u1ea3o c\u0169ng c\u00f3 m\u1ecdc gai, gai c\u1ee7a ch\u00fang v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u1ee9ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 so v\u1edbi c\u00e2y t\u00e1o chua, nh\u01b0ng gai c\u1ee7a ch\u00fang l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o l\u00e0 gai r\u1ed7ng trong, b\u00ean trong ch\u1ee9a m\u1ed9t d\u1ecbch \u0111\u1ed9c n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi hay th\u00fa ch\u1ea1m ph\u1ea3i, gai li\u1ec1n t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng g\u00e3y, ch\u1ea3y ra ch\u1ea5t d\u1ecbch \u0111\u1ed9c chui v\u00e0o da, l\u00e0m cho da b\u1ecb m\u1ea9n \u0111\u1ecf ho\u1eb7c d\u1ecb \u1ee9ng ng\u1ee9a. V\u00ec v\u1eady, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u00fang. Lo\u1ea1i \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh nh\u1ea5t trong lo\u00e0i c\u1ecf l\u00e0 c\u1ecf b\u00f2 c\u1ea1p, thu\u1ed9c h\u1ecd c\u00e2y gai, ch\u00fang th\u01b0\u1eddng sinh s\u1ed1ng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u1ea9m \u01b0\u1edbt v\u00e0 r\u00e2m m\u00e1t, th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y trong khe n\u00fai ho\u1eb7c trong r\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi ta l\u1ea5y ti\u00eau b\u1ea3n th\u1ef1c v\u1eadt, th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt th\u00e2n th\u1ea3o c\u1ef1c gi\u1ed1ng hoa th\u1ea1ch tr\u00fac. Nh\u01b0ng n\u00f3 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng hoa th\u1ea1ch tr\u00fac \u1edf \u0111i\u1ec3m: m\u00e9p tr\u00ean c\u00e1nh c\u00f3 nh\u1eefng v\u1ebft h\u1eb1n nh\u1ecf s\u00e2u v\u00e0 nh\u1ecf h\u01a1n hoa th\u1ea1ch tr\u00fac, th\u00e2n th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng nh\u1ecf h\u01a1n th\u1ea1ch tr\u00fac, l\u00e1 \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng h\u1eb9p h\u01a1n l\u00e1 th\u1ea1ch tr\u00fac. Nh\u01b0ng b\u1ea1n d\u00f9ng tay nh\u1ed5 n\u00f3 s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y th\u00e2n n\u00f3 dinh d\u00ednh. H\u00f3a ra, b\u1ec1 m\u1eb7t gi\u1eefa c\u00e1c m\u1ea5u c\u00e2y ti\u1ebft ra d\u1ecbch d\u00ednh, gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u00f4i h\u1ed3. Th\u1ef1c v\u1eadt n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f9 mai. Th\u00e2n c\u00f3 t\u00ednh d\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00f2ng c\u00f4n tr\u00f9ng theo th\u00e2n leo l\u00ean g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1ebfn l\u00e1 v\u00e0 hoa \u1edf tr\u00ean. Khi c\u00f4n tr\u00f9ng leo l\u00ean, b\u1ecb ch\u1ea5t d\u00ednh n\u00e0y d\u00ednh v\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u00edt c\u00f4n tr\u00f9ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e1 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ef1c v\u1eadt l\u00e0 l\u00e1 \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng, nh\u01b0ng ph\u1ea7n c\u01a1 l\u00e1 l\u1ea1i n\u1edf r\u1ed9ng k\u1ebft v\u1edbi nhau, nh\u00ecn b\u00ean ngo\u00e0i, th\u00e2n tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 xuy\u00ean qua hai chi\u1ebfc l\u00e1 n\u1ed1i v\u1edbi nhau, ch\u1ed7 n\u1ed1i hai l\u00e1 c\u00f2n l\u00f5m xu\u1ed1ng, khi tr\u1eddi m\u01b0a, b\u00ean trong c\u01a1 th\u1ec3 tr\u1eef l\u1ea1i m\u1ed9t \u00edt n\u01b0\u1edbc. N\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng, n\u1ebfu c\u00f4n tr\u00f9ng c\u00f3 h\u1ea1i leo l\u00ean th\u00e2n, g\u1eb7p ph\u1ea3i \u201cbi\u1ec3n n\u01b0\u1edbc\u201d n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 gi\u00fap c\u00e2y b\u1ea3o v\u1ec7 cho hoa v\u00e0 l\u00e1 c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e2y n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e2y t\u1ee5c \u0111o\u1ea1n (m\u1ed9t v\u1ecb thu\u1ed1c \u0110\u00f4ng y).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 \u0111\u1ed9c, n\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed9c v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u1ea3 v\u1edbi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt. C\u00f3 lo\u00e0i \u0111\u1ed9c t\u00ednh r\u1ea5t m\u1ea1nh, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 l\u00e1 non lo\u00e0i \u00f4 d\u1ea7u, rau l\u00ea, n\u1ebfu tr\u00e2u b\u00f2 \u0103n ph\u1ea3i nh\u1eefng chi\u1ebfc l\u00e1 n\u00e0y, l\u1eadp t\u1ee9c tr\u00fang \u0111\u1ed9c ch\u1ebft. Th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 tr\u00e2u b\u00f2 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u0169ng bi\u1ebft nh\u1eefng chi\u1ebfc l\u00e1 n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ed9c n\u00ean tr\u00e1nh kh\u00f4ng \u0103n. Th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 \u0111\u1ed9c \u0111a s\u1ed1 ch\u1ee9a ch\u1ea5t ki\u1ec1m sinh v\u1eadt, c\u00f3 m\u00f9i v\u1ecb th\u01a1m ngon, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p trong qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00ecnh c\u1ee7a gi\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt. C\u00e2y ng\u00e2n h\u1ea1nh, long n\u00e3o r\u1ea5t \u00edt khi th\u1ea5y c\u00f3 c\u00f4n tr\u00f9ng g\u00e2y h\u1ea1i, v\u00ec th\u1ef1c v\u1eadt n\u00e0y c\u00f3 ch\u1ee9a th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc ch\u1ed1ng c\u00f4n tr\u00f9ng g\u00e2y h\u1ea1i. B\u1ea3n th\u00e2n long n\u00e3o c\u1ee7a c\u00e2y long n\u00e3o n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c qu\u00ed tuy\u1ec7t di\u1ec7u tr\u1ecb c\u00f4n tr\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ef1c v\u1eadt ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 g\u00e2y h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00f4n tr\u00f9ng \u0111a ph\u1ea7n l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u0129nh. C\u1ecf b\u1eaft ru\u1ed3i trong th\u1ef1c v\u1eadt \u0103n c\u00f4n tr\u00f9ng m\u1eb7c d\u00f9 s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e1 kh\u00e9p l\u1ea1i b\u1eaft c\u00f4n tr\u00f9ng, nh\u01b0ng m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 l\u1ea5y c\u00f4n tr\u00f9ng l\u00e0m th\u1ee9c \u0103n, t\u0103ng dinh d\u01b0\u1ee1ng. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u1edd b\u00e1o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u0103ng c\u1ea3 th\u1ef1c v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng ghi ch\u00e9p l\u1ecbch s\u1eed v\u1ec1 c\u1ea5u t\u1ea1o, ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a c\u01a1 quan v\u00e0 c\u1ea3 to\u00e0n b\u1ed9 ch\u1ee7ng lo\u1ea1i th\u1ef1c v\u1eadt. Th\u1ef1c v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Khi ch\u00fang ta \u0111i d\u00e3 ngo\u1ea1i, kh\u1ea3o s\u00e1t, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c r\u01a1i v\u00e0o nh\u1eefng chi\u1ebfc b\u1eaby gai c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt. \u1ede khu n\u00fai ph\u00eda B\u1eafc, \u0111i\u1ec1u phi\u1ec1n ph\u1ee9c nh\u1ea5t l\u00e0 gai c\u1ee7a c\u00e2y t\u00e1o chua l\u00e0m con ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t gh\u00e9t. Gai c\u1ee7a c\u00e2y t\u00e1o chua d\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00ecnh, tr\u00e1nh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-9732","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9732"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9732\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}