{"id":9812,"date":"2021-11-21T18:29:13","date_gmt":"2021-11-21T11:29:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9812"},"modified":"2021-11-21T18:36:12","modified_gmt":"2021-11-21T11:36:12","slug":"tai-sao-am-nhac-lai-co-the-thuc-daycay-trong-phat-trien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tai-sao-am-nhac-lai-co-the-thuc-daycay-trong-phat-trien\/","title":{"rendered":"T\u1ea1i sao \u00e2m nh\u1ea1c l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9yc\u00e2y tr\u1ed3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n?"},"content":{"rendered":"\n<p>Ch\u00fang ta hay n\u00f3i \u201c\u0111\u00e0n g\u1ea3y tai tr\u00e2u\u201d \u0111\u1ec3 v\u00ed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u00ec v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c. Nh\u01b0ng trong chu\u1ed3ng b\u00f2, chu\u1ed3ng g\u00e0 m\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ph\u00e1t ra nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c hay th\u00ec l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch th\u00edch b\u00f2 ra nhi\u1ec1u s\u1eefa h\u01a1n, g\u00e0 \u0111\u1ebb tr\u1ee9ng nhi\u1ec1u h\u01a1n. C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u201c\u0111\u00e0n g\u1ea3y tai tr\u00e2u\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u0103ng s\u1ea3n?<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00e2u b\u00f2 l\u00e0 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt b\u1eadc cao, ch\u00fang c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ea7n kinh th\u00ednh gi\u00e1c v\u00e0 ho\u00e0n ch\u1ec9nh, n\u00ean \u201c\u0111\u00e0n g\u1ea3y tai tr\u00e2u\u201d m\u00e0 ra nhi\u1ec1u s\u1eefa l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ed gi\u1ea3i. V\u1eady \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f3 k\u00edch th\u00edch th\u1ef1c v\u1eadt sinh tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng?<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede \u1ea4n \u0110\u1ed9, c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, \u00f4ng th\u01b0\u1eddng ch\u01a1i \u0111\u00e0n violon trong v\u01b0\u1eddn hoa, hay ph\u00e1t m\u1ed9t v\u00e0i b\u1ea3n nh\u1ea1c giao h\u01b0\u1edfng, th\u1eddi gian qua \u0111i, \u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e2y hoa trong v\u01b0\u1eddn m\u1ecdc l\u1edbn l\u1ea1 l\u00f9ng. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0m m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m: trong kho\u1ea3ng m\u1ed9t m\u1eabu ru\u1ed9ng l\u00faa, h\u00e0ng ng\u00e0y ph\u00e1t 25 ph\u00fat nh\u1ea1c giao h\u01b0\u1edfng. Sau m\u1ed9t th\u00e1ng \u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u00faa trong ru\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u00e2n cao qu\u00e1 30 cm, so v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2y l\u00faa \u1edf c\u00f9ng m\u1ed9t di\u1ec7n t\u00edch ru\u1ed9ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e2m nh\u1ea1c, sinh tr\u01b0\u1edfng l\u1edbn kh\u1ecfe h\u01a1n nhi\u1ec1u. \u201cTri \u00e2m\u201d c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 l\u00faa n\u01b0\u1edbc, h\u00e0ng s\u00e1ng ph\u00e1t nh\u1ea1c kho\u1ea3ng 25 ph\u00fat cho lo\u00e0i t\u1ea3o \u0111en, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn 10 ng\u00e0y, t\u1ea3o \u0111en c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 sinh s\u00f4i \u201ccon ch\u00e1u \u0111\u1ea7y \u0111\u00e0n\u201d. Hoa x\u1ea5u h\u1ed5 m\u1ed7i bu\u1ed5i s\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cth\u01b0\u1edfng th\u1ee9c\u201d 25 ph\u00fat nh\u1ea1c c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 tinh th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3ng kho\u00e1i h\u01a1n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ed1c \u0111\u1ed9 sinh tr\u01b0\u1edfng nhanh r\u00f5 r\u1ec7t. C\u00e2y c\u1ed1i sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m nh\u1ea1c k\u00edch th\u00edch, c\u0169ng s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i c\u00e0nh l\u00e1 xum xu\u00ea. Theo quan s\u00e1t, c\u00e2y thu\u1ed1c l\u00e1, c\u00e2y b\u00f3ng n\u01b0\u1edbc, hoa t\u00e1n v\u00e0ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u201clinh c\u1ea3m\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00e2m nh\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y th\u1ef1c v\u1eadt sinh tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 do t\u00e1c d\u1ee5ng k\u00edch th\u00edch c\u1ee7a s\u00f3ng \u00e2m thanh.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng, tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t phi\u1ebfn l\u00e1 c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ed7 kh\u00ed. L\u1ed7 kh\u00ed l\u00e0 \u201cc\u1eeda s\u1ed5\u201d c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng b\u00ean ngo\u00e0i ti\u1ebfn h\u00e0nh trao \u0111\u1ed5i kh\u00ed v\u00e0 bay h\u01a1i n\u01b0\u1edbc. Sau khi \u00e2m thanh ph\u00e1t ra, s\u1ef1 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng h\u00e0i h\u00f2a thanh \u00e2m c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c qua kh\u00f4ng kh\u00ed truy\u1ec1n \u0111i s\u1ea3n sinh ra nh\u1eefng s\u00f3ng \u00e2m thanh c\u00f3 ti\u1ebft t\u1ea5u, s\u1ef1 ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a s\u00f3ng \u00e2m thanh n\u00e0y k\u00edch th\u00edch c\u00e1c l\u1ed7 kh\u00ed tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t l\u00e1, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho l\u1ed7 kh\u00ed n\u1edf to h\u01a1n. Sau khi l\u1ed7 kh\u00ed n\u1edf to ra, th\u1ef1c v\u1eadt t\u0103ng vi\u1ec7c h\u1ea5p th\u1ee5 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a t\u00e1c d\u1ee5ng quang h\u1ee3p &#8211; cacbon \u0111ioxit, khi\u1ebfn cho t\u00e1c d\u1ee5ng quang h\u1ee3p c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt c\u00e0ng s\u00f4i \u0111\u1ed9ng h\u01a1n, ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 h\u1ee3p th\u00e0nh kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u0103ng l\u00ean, cung c\u1ea5p cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt c\u00e0ng nhi\u1ec1u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0 v\u1eady th\u1ef1c v\u1eadt s\u1ebd sinh s\u00f4i s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng r\u00f5 r\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng ch\u1ecdn l\u1ecdc \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00e2m nh\u1ea1c, n\u00f3i chung \u00e2m thanh r\u00e9o r\u1eaft, t\u1ea7n s\u1ed1 dao \u0111\u1ed9ng nhanh, hi\u1ec7u qu\u1ea3 k\u00edch th\u00edch t\u1ed1t. \u1ede n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng s\u00f3ng si\u00eau thanh t\u1ea7n s\u1ed1 cao (m\u1ed7i gi\u00e2y rung tr\u00ean 20 ngh\u00ecn l\u1ea7n, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ph\u1ea1m vi th\u00ednh gi\u00e1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi) \u0111\u1ec3 k\u00edch th\u00edch c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y nh\u01b0 khoai t\u00e2y, c\u1ea3i b\u1eafp, c\u00e1c lo\u1ea1i m\u1ea1ch, rau, t\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2y kh\u00e1c \u0111\u1ec1u thu \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u0103ng s\u1ea3n r\u00f5 r\u1ec7t. Nh\u01b0ng th\u1ef1c v\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n t\u1ed1t h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u00f3ng si\u00eau \u00e2m. Th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh, s\u00f3ng si\u00eau \u00e2m l\u01b0\u1ee3ng \u00edt c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch th\u00edch t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e2n li; l\u01b0\u1ee3ng trung b\u00ecnh \u1ee9c ch\u1ebf t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e2n li, l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn th\u00ec l\u00e0m ch\u1ebft t\u1ebf b\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c2m nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y th\u1ef1c v\u1eadt sinh tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 nh\u1eefng g\u1ee3i m\u1edf: n\u1ebfu t\u00ecm ra s\u1edf th\u00edch \u00e2m nh\u1ea1c \u1edf nh\u1eefng th\u1eddi k\u00ec sinh tr\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt, s\u1ebd t\u1ea1o ra nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhu c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00fang, kh\u00f4ng ch\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e2ng cao n\u0103ng su\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00fang ta hay n\u00f3i \u201c\u0111\u00e0n g\u1ea3y tai tr\u00e2u\u201d \u0111\u1ec3 v\u00ed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u00ec v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c. Nh\u01b0ng trong chu\u1ed3ng b\u00f2, chu\u1ed3ng g\u00e0 m\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ph\u00e1t ra nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c hay th\u00ec l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch th\u00edch b\u00f2 ra nhi\u1ec1u s\u1eefa h\u01a1n, g\u00e0 \u0111\u1ebb tr\u1ee9ng nhi\u1ec1u h\u01a1n. C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u201c\u0111\u00e0n g\u1ea3y tai [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-9812","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9812"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9812\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}