{"id":9869,"date":"2021-11-21T18:38:10","date_gmt":"2021-11-21T11:38:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9869"},"modified":"2021-11-21T19:38:42","modified_gmt":"2021-11-21T12:38:42","slug":"tren-trai-dat-vi-sao-chia-thanh-nhiet-doi-on-doi-han-doi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/tren-trai-dat-vi-sao-chia-thanh-nhiet-doi-on-doi-han-doi\/","title":{"rendered":"Tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00ec sao chia th\u00e0nh nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, \u00f4n \u0111\u1edbi, h\u00e0n \u0111\u1edbi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t ta sinh s\u1ed1ng, v\u00ec g\u00f3c \u0111\u1ed9 chi\u1ebfu s\u00e1ng c\u1ee7a \u00e1nh n\u1eafng M\u1eb7t T r\u1eddi kh\u00e1c nhau, do \u0111\u00f3 \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng kh\u00e1c nhau nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec7t ch\u00eanh l\u1ec7ch nhau r\u1ea5t r\u00f5 r\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ea3n sinh ra s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 kh\u00ed h\u1eadu gi\u1eefa c\u00e1c v\u00f9ng. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111em nh\u1eefng v\u00f9ng c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng kh\u00ed, l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a v\u00e0 quang c\u1ea3nh thi\u00ean nhi\u00ean gi\u1ed1ng nhau quy th\u00e0nh lo\u1ea1i h\u00ecnh kh\u00ed h\u1eadu nh\u01b0 nhau, \u0111em nh\u1eefng v\u00f9ng kh\u00e1c c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, kh\u00ed h\u1eadu, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng m\u01b0a v\u00e0 quang c\u1ea3nh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f9ng m\u1ed9t lo\u1ea1i quy k\u1ebft th\u00e0nh lo\u1ea1i h\u00ecnh kh\u00ed h\u1eadu kh\u00e1c. V\u00ec v\u1eady s\u1ea3n sinh ra nh\u1eefng \u0111\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T h\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi ta chia T r\u00e1i \u0110\u1ea5t th\u00e0nh ba \u0111\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu l\u00e0: nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, \u00f4n \u0111\u1edbi v\u00e0 h\u00e0n \u0111\u1edbi. V\u00ec \u00f4n \u0111\u1edbi v\u00e0 h\u00e0n \u0111\u1edbi \u1edf Nam v\u00e0 B\u1eafc b\u00e1n c\u1ea7u \u0111\u1ec1u c\u00f3 cho n\u00ean tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 n\u0103m \u0111\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh ba lo\u1ea1i h\u00ecnh kh\u00ed h\u1eadu kh\u00e1c nhau: kh\u00ed h\u1eadu x\u00edch \u0111\u1ea1o, kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu c\u1eadn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00ed h\u1eadu x\u00edch \u0111\u1ea1o t\u1ee9c l\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu c\u1ee7a v\u00f9ng x\u00edch \u0111\u1ea1o. \u0110\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00ed h\u1eadu c\u1ea3 n\u0103m cao, \u0111\u1ed9 \u1ea9m l\u1edbn, oi b\u1ee9c v\u00e0 nhi\u1ec1u m\u01b0a. Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u00ecnh qu\u00e2n n\u0103m c\u1ee7a kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi n\u00f3i chung n\u1eb1m trong kho\u1ea3ng t\u1eeb 25 &#8211; 30\u00b0C, s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trong n\u0103m r\u1ea5t \u00edt. C\u1ea3 n\u0103m l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a nhi\u1ec1u, tr\u00ean l\u1ee5c \u0111\u1ecba sau bu\u1ed5i tr\u01b0a m\u01b0a v\u00e0 s\u1ea5m nhi\u1ec1u, tr\u00ean bi\u1ec3n bu\u1ed5i t\u1ed1i m\u01b0a, s\u1ea5m nhi\u1ec1u. L\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a h\u1eb1ng n\u0103m th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng t\u1eeb 1000 -3000 mm, c\u00e1c th\u00e1ng ph\u00e2n ph\u1ed1i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u. V\u00f9ng b\u1ed3n \u0111\u1ecba C\u00f4ngg\u00f4, b\u1edd bi\u1ec3n ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u1ecbnh Ghin\u00ea \u1edf ch\u00e2u Phi, l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng Amazon \u1edf Nam M\u1ef9, In\u0111\u00f4n\u00eaxia ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c kh\u00ed h\u1eadu x\u00edch \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi: nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u1ea3 n\u0103m kh\u00e1 cao, b\u1ed1n m\u00f9a kh\u00f4ng r\u00f5, nh\u01b0ng hai m\u00f9a kh\u00f4 v\u00e0 \u1ea9m r\u1ea5t r\u00f5, c\u1ea3 n\u0103m chia th\u00e0nh m\u00f9a kh\u00f4 v\u00e0 m\u00f9a m\u01b0a. Gi\u00f3 b\u00e3o r\u1ea5t nhi\u1ec1u. \u1ea4n \u0110\u1ed9, Mianma, Campuchia, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u0111\u1ea3o H\u1ea3i Nam T rung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00ed h\u1eadu c\u1eadn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi: ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1eddi gian trong n\u0103m thu\u1ed9c v\u00f9ng \u00e1p su\u1ea5t cao c\u1ee7a v\u00f9ng c\u1eadn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00ec \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a gi\u00f3 m\u00f9a n\u00ean m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng b\u1ee9c, m\u01b0a nhi\u1ec1u, m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u1ea5m v\u00e0 \u00edt m\u01b0a. Ph\u00eda Nam s\u00f4ng T r\u01b0\u1eddng Giang v\u00e0 ph\u00eda B\u1eafc khu v\u1ef1c Nam L\u0129nh c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00ed h\u1eadu \u00f4n \u0111\u1edbi: v\u00ec v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd kh\u00e1c nhau n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n th\u00e0nh ba lo\u1ea1i h\u00ecnh: kh\u00ed h\u1eadu bi\u1ec3n \u00f4n \u0111\u1edbi, kh\u00ed h\u1eadu l\u1ee5c \u0111\u1ecba \u00f4n \u0111\u1edbi v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu gi\u00f3 m\u00f9a \u00f4n \u0111\u1edbi. Kh\u00ed h\u1eadu bi\u1ec3n \u00f4n \u0111\u1edbi c\u1ea3 n\u0103m \u00f4n h\u00f2a, l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a b\u1ed1n m\u00f9a kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, m\u01b0a nhi\u1ec1u, \u0111\u1ed9 \u1ea9m l\u1edbn: Anh, H\u00e0 Lan, v.v. c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c2u thu\u1ed9c v\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu n\u00e0y. Kh\u00ed h\u1eadu l\u1ee5c \u0111\u1ecba \u00f4n \u0111\u1edbi m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng, m\u00f9a \u0111\u00f4ng r\u00e9t, l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a c\u1ea3 n\u0103m \u00edt, t\u1eadp trung v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8: c\u00e1c v\u00f9ng nh\u01b0 T \u00e2n C\u01b0\u01a1ng, Cam T\u00fac, v.v. c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c thu\u1ed9c v\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu n\u00e0y. V\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu gi\u00f3 m\u00f9a \u00f4n \u0111\u1edbi m\u00f9a h\u00e8 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu gi\u00f3 m\u00f9a bi\u1ec3n, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao, m\u01b0a nhi\u1ec1u, m\u00f9a \u0111\u00f4ng ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 gi\u00f3 m\u00f9a l\u1ee5c \u0111\u1ecba r\u00e9t, kh\u00f4 r\u00e1o: l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng T r\u01b0\u1eddng Giang tr\u1edf v\u1ec1 \u0110\u00f4ng B\u1eafc Trung Qu\u1ed1c thu\u1ed9c lo\u1ea1i kh\u00ed h\u1eadu n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00ed h\u1eadu h\u00e0n \u0111\u1edbi l\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu v\u00f9ng c\u1ef1c T r\u00e1i \u0110\u1ea5t, gi\u00e1 r\u00e9t. C\u00f3 hai lo\u1ea1i h\u00ecnh. M\u1ed9t lo\u1ea1i n\u00f3ng nh\u1ea5t nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u00ecnh qu\u00e2n t\u1eeb 0 &#8211; 10\u00b0C. B\u0103ng tuy\u1ebft quanh n\u0103m kh\u00f4ng tan n\u00ean c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u201ckh\u00ed h\u1eadu v\u0129nh \u0111\u00f4ng\u201d: B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u1ea1i b\u1ed9 ph\u1eadn l\u1ee5c \u0111\u1ecba B\u1eafc M\u1ef9 thu\u1ed9c v\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T \u1eeb kho\u00e1: Nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi; \u00f4n \u0111\u1edbi; H\u00e0n \u0111\u1edbi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t ta sinh s\u1ed1ng, v\u00ec g\u00f3c \u0111\u1ed9 chi\u1ebfu s\u00e1ng c\u1ee7a \u00e1nh n\u1eafng M\u1eb7t T r\u1eddi kh\u00e1c nhau, do \u0111\u00f3 \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng kh\u00e1c nhau nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec7t ch\u00eanh l\u1ec7ch nhau r\u1ea5t r\u00f5 r\u1ec7t. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ea3n sinh ra s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 kh\u00ed h\u1eadu gi\u1eefa c\u00e1c v\u00f9ng. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111em [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-9869","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9869"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9869\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}