{"id":9985,"date":"2021-11-21T18:52:16","date_gmt":"2021-11-21T11:52:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vietlearn.org\/post\/?p=9985"},"modified":"2021-11-21T19:38:36","modified_gmt":"2021-11-21T12:38:36","slug":"vi-sao-lai-san-sinh-gio-rong-cuon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/vi-sao-lai-san-sinh-gio-rong-cuon\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao l\u1ea1i s\u1ea3n sinh gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n d\u00e2n gian g\u1ecdi l\u00e0 \u201cr\u1ed3ng h\u00fat n\u01b0\u1edbc\u201d (v\u00f2i r\u1ed3ng). \u0110\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u00ec ngo\u1ea1i h\u00ecnh c\u1ee7a n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 con r\u1ed3ng trong chuy\u1ec7n th\u1ea7n tho\u1ea1i, t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi c\u00fai xu\u1ed1ng h\u00fat n\u01b0\u1edbc d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i ph\u1ec5u l\u1edbn, l\u00e0 c\u1ed9t kh\u00f4ng kh\u00ed h\u00ecnh tr\u1ee5 quay tr\u00f2n d\u1eef d\u1ed9i. Ph\u1ea7n tr\u00ean c\u1ee7a gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi m\u00e2y, ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eb1m tr\u00ean kh\u00f4ng trung, c\u00f3 l\u00fac ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, g\u1ecdi l\u00e0 r\u1ed3ng h\u00fat \u0111\u1ea5t, n\u1ebfu ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi n\u01b0\u1edbc g\u1ecdi l\u00e0 r\u1ed3ng h\u00fat n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 l\u00fac c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u00e1m m\u00e2y xu\u1ea5t hi\u1ec7n hai v\u00f2i cu\u1ed1n, v\u1eeba quay tr\u00f2n v\u1eeba ti\u1ebfn l\u00ean ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n r\u1ea5t nguy hi\u1ec3m, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 gi\u00f3 th\u01b0\u1eddng t\u1eeb m\u1ea5y ch\u1ee5c m\u00e9t \u0111\u1ebfn tr\u0103m m\/s, c\u1ea7n nh\u1edb r\u1eb1ng gi\u00f3 c\u1ea5p 12 m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 33 m\/s. Do \u0111\u00f3 s\u1ee9c ph\u00e1 ho\u1ea1i c\u1ee7a gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n l\u1edbn \u0111\u1ebfn kinh ng\u01b0\u1eddi. C\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n \u0111\u00e3 t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o v\u00f9ng ph\u1ed1 \u0110\u00f4ng, khu qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ngo\u1ea1i \u00f4 ph\u00eda t\u00e2y T h\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i. L\u1ea7n \u0111\u00f3 n\u00f3 \u0111\u00e3 cu\u1ed1n \u0111i m\u1ed9t xit\u00e9c \u0111\u1ef1ng d\u1ea7u n\u1eb7ng 110 t\u1ea5n, cao b\u1eb1ng t\u00f2a nh\u00e0 ba b\u1ed1n t\u1ea7ng l\u00ean cao 15 m, \u0111i xa h\u01a1n 120 m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi n\u00f3 \u0111i qua m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u00e0m s\u1eadp khu gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng b\u00ea t\u00f4ng c\u1ed1t th\u00e9p cao b\u1ed1n t\u1ea7ng, m\u1ed9t k\u00fd t\u00fac x\u00e1 hai t\u1ea7ng b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y tri\u1ec7t \u0111\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea1m vi gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n n\u00f3i chung kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 1 km. \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng t\u1eeb 25 -100 m, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i k\u00e9o d\u00e0i kh\u00f4ng qu\u00e1 100 &#8211; 1000 m. N\u00f3 b\u1ed7ng nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n, b\u1ed7ng tan ngay trong v\u00f2ng m\u1ea5y ph\u00fat, l\u00e2u nh\u1ea5t kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ea5y gi\u1edd. \u0110\u01b0\u1eddng \u0111i c\u1ee7a n\u00f3 ng\u1eafn nh\u1ea5t ch\u1ec9 30 m, d\u00e0i nh\u1ea5t ch\u1ec9 m\u1ea5y tr\u0103m m\u00e9t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n (v\u00f2i r\u1ed3ng) \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1i n\u00f4i sinh ra gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n l\u00e0 ph\u00eda d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y gi\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00ean b\u1edd s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xi\u1ebft v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y khi g\u1eb7p m\u1ed9t kh\u00fac g\u1ed7 hay c\u1ed9t c\u1ea7u ch\u1eb7n l\u1ea1i, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 d\u00f2ng ch\u1ea3y b\u1ed7ng nhi\u00ean thay \u0111\u1ed5i, d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc xo\u00e1y tr\u00f2n th\u00e0nh xo\u00e1y \u1ed1c. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n l\u00e0 v\u00f2ng xo\u00e1y c\u1ee7a kh\u00f4ng kh\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y gi\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh, kh\u00f4ng kh\u00ed nhi\u1ec5u \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t m\u1ea1nh, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, \u0111\u1ed9 \u1ea9m, h\u01b0\u1edbng gi\u00f3 v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 gi\u00f3 trong \u0111\u00f3 ch\u00eanh l\u1ec7ch r\u1ea5t l\u1edbn, g\u00e2y n\u00ean gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n. V\u00ed d\u1ee5 khi lu\u1ed3ng kh\u00ed tr\u01b0\u1ee3t xu\u1ed1ng ph\u00eda d\u01b0\u1edbi th\u01b0\u1eddng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 gi\u00f3 m\u1ea1nh t\u1eeb c\u1ea5p 8 tr\u1edf l\u00ean, c\u00f2n t\u1ed1c \u0111\u1ed9 gi\u00f3 b\u1ed1c l\u00ean ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t c\u1ea5p 3 &#8211; 4, n\u00f3 khi\u1ebfn cho kh\u00f4ng kh\u00ed trong \u0111\u00e1m m\u00e2y gi\u00f4ng tr\u1edf n\u00ean h\u1ed7n lo\u1ea1n, s\u1ea3n sinh ra xo\u00e1y. Khi d\u00f2ng xo\u00e1y ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u00ec s\u1ebd h\u00ecnh th\u00e0nh gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea1i v\u00ed d\u1ee5 khi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u1ea7ng tr\u00ean v\u00e0 t\u1ea7ng d\u01b0\u1edbi ch\u00eanh l\u1ec7ch l\u1edbn, nh\u01b0 \u1edf m\u1eb7t \u0111\u1ea5t nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 tr\u00ean 20\u00b0C, c\u00f2n nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 ph\u00eda d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1m m\u00e2y gi\u00f4ng gi\u1ea3m \u0111\u1ebfn 10\u00b0C, \u1edf \u0111\u1ed9 cao 4000 m nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 0\u00b0C, \u1edf 8000 m l\u00e0 -30\u00b0C. L\u00fac \u0111\u00f3 lu\u1ed3ng kh\u00f4ng kh\u00ed l\u1ea1nh ch\u1ea3y xi\u1ebft xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, kh\u00f4ng kh\u00ed n\u00f3ng b\u1ed1c l\u00ean m\u1ea1nh, kh\u00f4ng kh\u00ed gi\u1eefa hai t\u1ea7ng tr\u00ean d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec5u \u0111\u1ed9ng li\u00ean t\u1ee5c s\u1ebd h\u00ecnh th\u00e0nh nhi\u1ec1u d\u00f2ng xo\u00e1y, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n h\u00ecnh th\u00e0nh gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec v\u1eady gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n th\u01b0\u1eddng ph\u00e1t sinh v\u00e0o m\u00f9a qu\u00e1 \u0111\u1ed9 t\u1eeb xu\u00e2n sang h\u00e8, ho\u1eb7c t\u1eeb h\u00e8 sang thu v\u00e0 ph\u00e1t sinh c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y gi\u00f4ng m\u1ea1nh m\u1ebd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T \u1eeb kho\u00e1: Gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n; M\u00e2y gi\u00f4ng.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gi\u00f3 r\u1ed3ng cu\u1ed1n d\u00e2n gian g\u1ecdi l\u00e0 \u201cr\u1ed3ng h\u00fat n\u01b0\u1edbc\u201d (v\u00f2i r\u1ed3ng). \u0110\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u00ec ngo\u1ea1i h\u00ecnh c\u1ee7a n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 con r\u1ed3ng trong chuy\u1ec7n th\u1ea7n tho\u1ea1i, t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi c\u00fai xu\u1ed1ng h\u00fat n\u01b0\u1edbc d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t l\u00ean. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf n\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i ph\u1ec5u l\u1edbn, l\u00e0 c\u1ed9t kh\u00f4ng kh\u00ed h\u00ecnh tr\u1ee5 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_disable_autopaging":false},"categories":[15,19],"tags":[],"class_list":["post-9985","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hoi-dap-khoa-hoc","category-tu-nhien"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9985\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vietlearn.org\/kien-thuc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}