Tác dụng của đòn bẩy là gì? Giải đáp những điều cần biết Vật lý 6
Ứng dụng của máy cơ đơn giản
Cấu tạo chung, phổ biến nhất của đòn bẩy sẽ gồm:
Điểm tựa O
Điểm tác dụng cần nâng của lực F1 tại O1
Điểm tác dụng cần nâng của lực F2 tại O2
Nếu: OO2 > OO1 thì F2 < F1
Thông thường, điểm tựa O sẽ được đặt cùng một thanh cứng để nâng vật dễ dàng hơn. Đó cũng chính là lý do vì sao chúng ta cần phải chọn điểm tựa chắc chắn. Nếu không trong quá trình nâng vật có thể xảy ra sự cố. Tốt nhất điểm tựa của đòn bẩy nên được cố định. Điểm tựa có thể có trục xoay để thay đổi hướng nâng lên các vị trí khác dễ dàng hơn. Tuy nhiên, khi cố định vị trí của điểm tựa xong xuôi. Người thực hiện nâng đồ vật cũng sẽ trở nên dễ dàng. Lực nâng khi chúng ta tác dụng lên đòn bẩy sẽ được dồn vào cần nâng. Sau đó cộng lực với điểm tựa để giúp nâng vật lên dễ dàng hơn.
Sử dụng đòn bẩy trong cuộc sống hàng ngày
Tác dụng của đòn bẩy trong cuộc sống hằng ngày có nhiều ứng dụng thực tế. Các em cũng có thể tự làm cho mình một chiếc đòn bẩy cơ bản để sử dụng hằng ngày trong việc nâng vật. Trên lớp, các em cũng sẽ được thực hiện những thí nghiệm về đòn bẩy. Các em có thể tìm hiểu kỹ hơn về cấu tạo khi thực hiện trong thực tế.
Các loại đòn bẩy thông dụng
Có 3 loại đòn bẩy cơ bản thông dụng được sử dụng nhiều hiện nay. Các em nên nắm rõ đặc điểm của các loại đòn bẩy để sử dụng trong từng tình huống. Để việc tìm hiểu đơn giản hơn, các em cần nhớ các kí hiệu sau đây:
Điểm tựa O
Vật cần nâng R
Lực tác động – ký hiệu là AF.
Khoảng cách giữa O và R gọi là a; khoảng cách giữa O và AF gọi là b
Loại 1: Điểm tựa ở giữa vật cần nâng và lực tác động
Đây là loại đòn bẩy được giới thiệu nhiều trong sách giáo khoa cũng như thực hiện trên lớp của các em. Điểm tựa của đòn bẩy được sắp xếp ở vị trí chính giữa so với hai điểm vật cần nâng R và lực tác động AF. Khi vị trí điểm O ở chính giữa thì nguyên lý hoạt động của đòn bẩy cũng sẽ thay đổi.
Cách đặt điểm tựa và nguyên lý hoạt động của đòn bẩy loại này như sau: Trong trường hợp khoảng cách b càng lớn. Lực tác động nâng R khi nâng vật thực tế sẽ nhỏ hơn. Tuy nhiên, điều đó sẽ khiến R di chuyển chậm hơn. Nếu ta đặt O lại gần AF để b nhỏ thì lực AF sẽ phải lớn hơn và R cũng sẽ di chuyển nhanh hơn trường hợp 1.